MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Kadriye Yılmaz; Mehmet Pektaş

MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Öz

Göstergebilimin temelleri 20. yy.’ın başlarında İsviçreli dilbilimci Ferdinand de Saussure ve Amerikalı filozof Charles Sanders Peirce tarafından atılır. Çalışmalarını birbirinden habersiz olarak sürdüren bu iki bilim adamından Saussere göstergeyi, “gösteren” ve “gösterilen” ilişkisi içerisinde ikili bir model olarak tasarlarken Peirce, daha kapsayıcı bir kuram ortaya koyar. Peirce’ün üçlü modeli, “nesne”, “gösteren” ve “yorumlayan”dan oluşur. Peirce tarafından göstergebilim alanına kazandırılan “yorumlayan” ögesi göstergenin belirlenmesinde son derece önemlidir. “Yorumlayan”ın bulunmadığı durumlarda çoğunlukla göstergeden söz etmek de mümkün değildir. Çalışmamızda, XIV. yy.’da Ahmet Eflaki tarafından kaleme alınan Menâkıbü’l-ârifin’deki hastalık ve sağlıkla ilgili unsurlar gösteren, gösterilen, yorumlayan ve bağlam ilişkisi içerisinde incelenmiştir. Mevlevî muhitinden derlenmiş birbirinden bağımsız anekdotlardan oluşan eser; hastalıklar ve bunların tedavi yöntemlerine dair birtakım uygulamalar barındırır. Bu uygulamalar devrin hayat şartları, hastalık ve sağlık anlayışı ile bunların tedavi yöntemleri hakkında bilgi verici mahiyettedir. Bununla birlikte hastalıklar ve belirtileri arasındaki neden-sonuç ilişkisinin kurulabilmesi için “yorumlayan”a ihtiyaç duyulur. “Yorumlayan”ın olmadığı durumlarda hastalık belirtilerinin doğrudan doğruya hastalığın kendisi olarak kabul edildiği görülür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahmet Eflaki, (2002). Ariflerin Menkıbeleri I-II. (Tahsin Yazıcı, Haz.), Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Akbayrak, T., Otman, S., Demirtürk, F. (2001). Görme Özürlülerde Motor Gelişim, Ufkun Ötesi Bilim Dergisi 1 (2), 17-25
Akbulut, G., Çiftçi, H., Yıldız, E. (2008). Sindirim Sistemi Hastalıkları ve Beslenme Tedavisi. Sağlık Bakanlığı Yayınları.
Akçay, M. (2008). İslamiyette Nar, Turkish Studies, 3 (5) 113-133.
Akdur, R. (2001). Sıtma. T.C. Sağlık Bakanlığı Sıtma Savaş Daire Başkanlığı.
Aktulum, K. (2004). Göstergebilim, Burdur Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (7), 1-12.
Anadol, C. (1990). Şifalı Bitkiler ve Şifalı Sular Ansiklopedisi, Türkmen Kitabevi.
Aristoteles (1987). Poetika. Remzi Kitabevi.

Aytekin, M. A. (2019). Nebevî Tıp Arasında Zikredilen Hacamatın Fıkhi Hükmü, Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 48, 197-225.
Barthes, R. (1979). Göstergebilim İlkeleri. Kültür Bakanlığı Yayınları.
Bayat, A. H. (1992). Anadolu Tıbbi Folklorunda Göz Hastalıkları, VI. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Bildirileri, IV. Cilt Gelenek, Görenek ve İnançlar, Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Yayınları.
Bayat, A. H. (2016). Tıp Tarihi. Zeytinburnu Belediyesi Yayınları.
Baytop, T. (1999). Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi, Geçmişte ve Bugün. Nobel Tıp Yayınevi.
Benli, Z. (2017). Hacamat Tedavisi, USBD Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi IJSS International Journal of Social Sciences, 1 (6), 46-53.
Canan, İ. (1993) Hadis Ansiklopedisi, Kütüb-i Sitte. Akçay Yay.
Çetinkaya Karafakı F. ve Karafakı, L. (2013). Tıbbi Bir Bitki Olarak Gül, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Cilt: 17, Sayı: 2, 11-13.
Deuraseh, N. (2008). İslâm Hukuku Alkollü İçkinin Tedavi Amaçlı Kullanılmasına Müsaade Etmiş midir?, (Abdullah Çolak, Çev.), Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 8 (4), 191-206.
Demirhan Erdemir, A. (1989). Ahlât-ı Erbaa, İslam Ansiklopedisi, TDV Yayınları, 2, 24.
Emmez, Ö. H. ve Egemen, E. (2010). Kafa İçi Basınç Artışı Tedavisinde Pratik Yaklaşımlar, Yoğun Bakım Dergisi, 9, 77-84.
Erkman, F. (1987). Göstergebilime Giriş. Alan Yayıncılık.
Guiraud, P. (1994). Göstergebilim. İmge Kitabevi.
Karagülle, M. Z. (2017). Hidroterapi, SPA, Balneoterapi, Talassoterapi, Z dergisi, 2, 285.
Kes Uzun, N. (2007). Ateş ve Ateşli Hastaya Yaklaşım, ŞEH Tıp Bülteni, 41(4), 7-13.
Keskin, N. ve Tamam, L. (2018). Uyku Bozuklukları: Sınıflama ve Tedavi, Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 27 (2), 241-260.
Locke, J. (1992). İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme. Ara Yayıncılık.
Özkan, Ö. (2005). Bir Tedavi Bitkisi Olarak Gül'ün Divan Şiirindeki Görünümleri, Gül Kitabı, Gül Kültürü Üzerine İncelemeler, Isparta Belediyesi.
Platon (2015). Kratylos.(Furkan Akderin, Çev.), Say Yayınları.
Rifat, M. (1983). Dilbilim ve Göstergebilim Kuramları. Yazko Yayınları.
Sarıbaş, S. (2019). Geçmişten Günümüze Veba Hastalığı ve Kolektif Bilinç: “Çağımızın Vebası” Söyleminin Kökenleri, Journal of Social and Humanities Sciences Resarch, 6 (42), 2470-2485.
Saussure De, F. (1998). Genel Dilbilim Dersleri. Multilingual.
Sığ, A. K. (2019). Bal: Kısa Bir Tıbbi Bakış ve Kronik Yara Bakımı, Anadolu Güncel Tıp Dergisi, 1 (2), 32-36.
Şeker, N. (2013). Hz. Peygamber’in Hadislerinde Koruyucu Hekimlik: Hacamat Örneği, KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11 (21), 156-188.
Oğuz, U. ve Önem, K. (2015). Kadın ve Erkekte Üriner İnkontinans Etyopatogenezi. R. Onur ve Ö. Bayrak (Eds.), Üriner İnkontinans Tanı ve Tedavi, (ss. 53-62). Türk Üroloji Akademisi Yayınları.
Özbek, T. (2011). Jeotermal Kaynakların Sağlık ve Termal Turizmde Değerlendirilmesi, Jeofizik Bülteni, Eylül-Aralık, 27-37.
Özden K. ve Özmat, M. (2014). Salgın ve Kent: 1347 Veba Salgınının Avrupa’da Sosyal, Politik ve Ekonomik Sonuçları, Kent ve Politika, 12, 60-87.
Özmen, N. ve Alkın, E. (2006). Balın Antimikrobiyel Özellikleri ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri, Uludağ Arıcılık Dergisi, 6 (4), 155-160.
Parıldar, H. (2020). Tarihte Bulaşıcı Hastalık Salgınları, Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dergisi, 30 (Ek sayı), 19-26.
Terzioğlu, A. (1992). Bîmâristan, İslam Ansiklopedisi, TDV Yay., 6, 163-178.
Tokadî Mustafa Efendi, (2018). Tahbîzü’l-Mathûn, el-Kânun Fi’t-Tıb Tercümesi, 1, (Mustafa Koç-Eyyüp Tanrıverdi, Haz.), Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
Uluğ, M. (1988). Konuşma İşlevi ve Konuşma Bozuklukları, Psikoloji Çalışmaları, 16, 141-150.
Vardar, B. (2002). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü. Multilingual.
Yaman, O. ve Dalbayrak, S. (2013). Kifoz: Tanı, Gruplama ve Tedavi Yöntemleri, Türk Nöroşirurji Dergisi, 23 (2), 61-73.
Yapucu Güneş, Ü. (2005). Balın Yara Bakımında Etkinliği, Cumhuriyet Üniversitesi, Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 9 (2), 35-39.
Yeşilada, E. (2012). İyileştiren Bitkiler, Hayy Kitap.
Zeynü’d-dîn Ahmed b. Ahmed b. Abdi’l-Lâtîfi’z-Zebîdî, (1980). Sahih-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Termecesi ve Şerhi, (Kâmil Miras, Çev. ve Şerh.), Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kadriye Yılmaz
0000-0003-3475-1526
Türkiye

Mehmet Pektaş ^*
0000-0003-1046-3706
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

29 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

4 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 45

IZ

https://izlik.org/JA98EY34MB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, K., & Pektaş, M. (2023). MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 45, 14-46. https://izlik.org/JA98EY34MB

AMA

1.Yılmaz K, Pektaş M. MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ. SDU SBE. 2023;(45):14-46. https://izlik.org/JA98EY34MB

Chicago

Yılmaz, Kadriye, ve Mehmet Pektaş. 2023. “MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 45: 14-46. https://izlik.org/JA98EY34MB.

EndNote

Yılmaz K, Pektaş M (01 Nisan 2023) MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 45 14–46.

IEEE

[1]K. Yılmaz ve M. Pektaş, “MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ”, SDU SBE, sy 45, ss. 14–46, Nis. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98EY34MB

ISNAD

Yılmaz, Kadriye - Pektaş, Mehmet. “MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 45 (01 Nisan 2023): 14-46. https://izlik.org/JA98EY34MB.

JAMA

1.Yılmaz K, Pektaş M. MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ. SDU SBE. 2023;:14–46.

MLA

Yılmaz, Kadriye, ve Mehmet Pektaş. “MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 45, Nisan 2023, ss. 14-46, https://izlik.org/JA98EY34MB.

Vancouver

1.Kadriye Yılmaz, Mehmet Pektaş. MENÂKIBÜ’L-ÂRİFÎN’DE HASTALIKLAR ve TEDAVİ YÖNTEMLERİ. SDU SBE [Internet]. 01 Nisan 2023;(45):14-46. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98EY34MB