VAROLUŞÇU YAKLAŞIMA DAYALI EĞİTİM PROGRAMININ BİREYLERİN ÖLÜM KAYGISI, YALNIZLIK ve MUTLULUK DÜZEYLERİNE ETKİSİ: BİR PİLOT ÇALIŞMA

Volkan Demir

doi:10.61904/sbe.1314326

VAROLUŞÇU YAKLAŞIMA DAYALI EĞİTİM PROGRAMININ BİREYLERİN ÖLÜM KAYGISI, YALNIZLIK ve MUTLULUK DÜZEYLERİNE ETKİSİ: BİR PİLOT ÇALIŞMA

Öz

Bu çalışmanın amacı Yaşantı Odaklı Varoluşçu Yaklaşıma Dayalı Eğitim Programının bireylerin ölüm kaygısı, yalnızlık ve mutluluk düzeylerine etkisini incelemektir. Çalışma, ön test - son test modelli yarı deneysel bir araştırmadır. Çalışmanın bağımsız değişkeni; ön test ve son test arasında çalışma grubuna uygulanan yaşantı odaklı varoluşçu yaklaşıma dayalı programdır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise çalışma grubunda yer alan bireylerin ölüm kaygısı, yalnızlık ve mutluluk düzeyleridir. Çalışma grubunu katılım ölçütlerini karşılayan ve 22-36 yaş aralığında 10’u kadın 4’ü erkek olmak toplam 14 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcılara çalışma başlamadan önce ve sekiz haftanın sonunda Thorson-Powell Ölüm Kaygısı Ölçeği, UCLA-Yalnızlık Ölçeği ve Oxford Mutluluk Ölçeği uygulanmıştır. Çalışma grubuna sekiz oturumluk Yaşantı Odaklı Varoluşçu Yaklaşıma Dayalı Eğitim Programı uygulanmıştır. Programının etkililiğini değerlendirmek için çalışma sonunda ulaşılan verilerin çözümlenmesinde Wilcoxon İşaretli Sıra Testi kullanılmıştır. Yapılan analizler, uygulanan Yaşantı Odaklı Varoluşçu Yaklaşıma Dayalı Eğitim Programının, katılımcıların mutluluk düzeylerini yükseltmede olumlu bir etkiye sahip olduğunu ancak ölüm kaygısı ve yalnızlık düzeylerini azaltmada ise etkili olmadığını göstermektedir. Araştırmanın sonuçları, sınırlılıkları ve güçlü yanları alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akgül, H., ve Yeşilyaprak, B. (2018). Yalnızlığı azaltma psiko-eğitim programının yaşlıların yalnızlık düzeyine etkisi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), 11-52. https://doi.org/10.26466/opus.401331
Alimohammadi, M., Sharifi-Daramadi, P., ve Noohi, S. (2020). Effectiveness of group logo-therapy program on existential anxiety among patients with metabolic syndrome. Journal of Medicinal and Chemical Sciences, 3(3), 286-299.https://doi.org/10.26655/jmchemscı.2020.3.8
Alkan, A. T. (1999). Bir düğün gecesi denemesi. Düşünen Siyaset, 1(4), 25-31.
Arndt, J., Routledge, C., Cox, C. R., ve Goldenberg, J. L. (2005). The worm at the core: A terror management perspective on the roots of psychological dysfunction. Applied and Preventive Psychology, 11(3), 191-213. https://doi.org/ 10.1016/j.appsy.2005.07.002
Bahmani, B., Najjar, M. M., Sayyah, M., Shafi-Abadi, A., ve Kashani, H. H. (2016). The effectiveness of cognitive-existential group therapy on increasing hope and decreasing depression in women-treated with haemodialysis. Global journal of health science, 8(6), 219. https://doi.org/10.5539/gjhs.v8n6p219
Barekati, S., Bahmani, B., Naghiyaaee, M., Afrasiabi, M., ve Marsa, R. (2017). The effectiveness of cognitive-existential group therapy on reducing existential anxiety in the elderly. Middle East Journal of Family Medicine, 15(8), 75-83.
Bilgin, O. ve Sarıcı, H. (2018). Türk Arabesk Müziğinin Varoluşçu Terapinin Temel Kavramları Açısından İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 7(3), 201-208.
Boss, M. (1963). Psychoanalysis and daseinsanalysis (1rd ed.). Basic Books.

Breitbart, W., Rosenfeld, B., Gibson, C., Pessin, H., Poppito, S., Nelson, C., Tomarken, A., Timm, A. K., Berg, A., Jacobson, C., Sorger, B., Abbey, J., Olden, M. (2010). Meaning-centered group psychotherapy for patients with advanced cancer: A pilot randomized controlled trial. Psycho-oncology, 19(1), 21–28. https://doi.org/10.1002/pon.1556
Callaway, R. J. (2009). Confirmatory factor analyses of two social desirability scales and the investigation of their contribution to measures of well-being (Doctoral dissertation, University of British Columbia). https://dx.doi.org/10.14288/1.0070828
Camus, A. (2011). Yabancı. Çev.: Vedat Günyol. İstanbul: Can Yayınları
Combs, D. C. (1981). The effects of selected death education curriculum models on death anxiety and death acceptance. Death Education, 5(1), 75-81. https://doi.org/10.1080/07481188108252080
Cooper, M. (2012). The existential counselling primer: A concise, accessible and comprehensive introduction (1rd ed.). PCCS Books.
Corey, G. (2019). Psikolojik danışma, psikoterapi kuram ve uygulamaları (8. Basım). Mentis Yayıncılık.
Demir, A. (1989). UCLA yalnızlık ölçeğinin geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikoloji Dergisi, 7(23), 14–18.
Demir, V. (2018). Varoluşçu yaklaşıma dayalı grup terapisinin bireylerin ruhsal belirti düzeylerine etkisi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 149-167.
Doğan, T., ve Çötok, N. A. (2011). Oxford mutluluk ölçeği kısa formunun Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. [Adaptation of the Short Form of the Oxford Happiness Questionnaire intoTurkish: A Validity and Reliability Study]. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(36), 165-172.
Durlak, J. A. (1979). Comparison between experiential and didactic methods of death education. OMEGA-Journal of Death and Dying, 9(1), 57-66. https://doi.org/10.2190/1bq0-hltl-wl45-4quv
Eshbaugh, E., ve Henninger, W. (2013). Potential mediators of the relationship between gender and death anxiety. Individual Differences Research, 11(1).
Frankl, V. (1986). The doctor and the soul: From psychotherapy to logotherapy. Random House.
Frankl, V. E. (2009). İnsanın anlam arayışı (5. Baskı). İstanbul: Okuyan Us Yayınları.
Freud, S. (1992). Endişe (2. Basım). Dergâh yayınları.
Furer, P., ve Walker, J. R. (2008). Death anxiety: A cognitive-behavioral approach. Journal of Cognitive Psychotherapy, 22(2), 167-182. https://doi.org/10.1891/0889-8391.22.2.167
Gallup, C. S. C. (1981). A study to determine the effectiveness of a social skills training program in reducing the perceived loneliness of social isolation. Unpublished doctoral dissertation, Ohio University, Athens, OH.
Geçtan, E. (1989). Çağdaş yaşam ve normal dışı davranışlar (5. Basım). Remzi Kitabevi.
Hills, P., ve Argyle, M. (2002). The Oxford Happiness Questionnaire: a compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and individual differences, 33(7), 1073-1082. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(01)00213-6
Ilgar, M. Z., ve Ilgar, S. C. (2019). Varoluşçu psikolojik danışma ve psikoterapi: Teori ve pratiği. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 23(1), 193-220.
Karaca, F., ve Yıldız, M. (2001). Thorson-powell ölüm kaygısı ölçeğinin Türkçe çevirisinin normal popülasyonda geçerlik ve güvenirlik çalışması. Tabula Rasa, 1(1), 43-55.
Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri: kavramlar, teknikler ve ilkeler (21. Basım). Nobel Yayınevi.
Kastenbaum, R. (Ed.). (2000). The psychology of death (3rd ed.). Springer Publishing Company.
Koçak, H. A. ve Bingöl, T. (2022). Müslüm Gürses Şarkılarının Varoluşçu Terapinin Temel Kavramları Açısından İncelenmesi. Journal of Sustainable Education Studies, Özel Sayı 1 (S1), 114-122.
Koçak, R., ve Gökler, R. (2008). Varoluşsal yaklaşımda psikolojik danışma ve gruba uygulanışı. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, (3)2, 91-107.
Kübler-Ross, E. (1997). Ölüm ve ölmek üzerine (1. Basım). Boyner Holding Yayınları.
Lee, J. Y. (1997). Reduction of death anxiety through geriatric ministry. Unpublished doctoral dissertation, Oral Roberts University.
Malpas, J., ve Solomon, R. C. (2006). Ölüm ve felsefe (1. Basım). İthaki Yayınları.
May, R., Angel, H., ve Ellenberg, H. F. (Eds.). (1958). Existence: A new dimension in psychiatry and psychology. Basic Books. https://doi.org/10.1037/11321-002
Miles, M. S. (1980). The effects of acourse on death and grief on nurses' attitudes toward dying patients and death. Death Studies, 4(3), 245-260. https://doi.org/10.1080/07481188008252974
Mok, E., ve Kam-yuet, F. (2002). The issue of death and dying: employing problem-based learning in nursing education. Nurse Education Today, 22(4), 319-329. https://doi.org/10.1054/nedt.2001.0708
Nietzsche, F. (2019). Böyle Buyurdu Zerdüşt (1.Basım). İlgi Kültür Sanat Yayıncılık Ltd. Şti.
Noyes, J., Stuart, S., Longley, S. L., Langbehn, D. R., ve Happel, R. L. (2002). Hypochondriasis and fear of death. The Journal of nervous and mental disease, 190(8), 503-509. https://doi.org/10.1097/00005053-200208000-00002
Odacı, H. (2003). İnsan ilişkileri beceri eğitiminin üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeylerine etkisi. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji Dergisi, 11, 310-315.
Raptis, B. K. (2020). Nietzsche’nin bakışından varoluşçuluk. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 19(2), 500-517.
Russell, D., Peplau, L. A., ve Ferguson, M. L. (1978). Developing a measure of loneliness. Journal of personality assessment, 42(3), 290-294. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4203_11
Schneider, K. J. (2008). Existential-integrative psychotherapy (1rd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203941119
Schneider, K. J., ve Krug, O. T. (2015). Varoluşçu Hümanistik Terapi (1. Baskı). Okuyan Us.
Sharf, R. S. (2014). Psikoterapi ve psikolojik danışma kuramları: Kavramlar ve örnek olaylar (5. Basım). Nobel Yayın Dağıtım.
Stolorow, R. D. (1979). Defensive and arrested developmental aspects of death anxiety, hypochondriasis and depersonalization. International Journal of Psycho-Analysis, 60, 201-213.
Strachan, E., Schimel, J., Arndt, J., Williams, T., Solomon, S., Pyszczynski, T., ve Greenberg, J. (2007). Terror mismanagement: Evidence that mortality salience exacerbates phobic and compulsive behaviors. Personality and Social Psychology Bulletin, 33(8), 1137-1151. https://doi.org/10.1177/0146167207303018
Tanhan, Y. D. (2013). Ölüm Eğitiminin Üniversite Öğrencilerinde Ölüm Kaygısı ve Psikolojik İyi Olmaya Etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 184-200.
Thorson, J. A., ve Powell, F. C. (1992). A revised death anxiety scale. Death Studies, 16(6), 507-521. https://doi.org/10.1080/07481189208252595
Tillich, P. (1952). The courage to be (1rd ed.). Yale University Press. https://doi.org/10.1177/004057365501100417
Van Deurzen, E., ve Arnold Baker, C. (2017). İnsan meselelerine varoluşçu bakışlar: Terapi uygulama el kitabı (1. Basım). Aletheia Kitap.
Vos, J., Craig, M., ve Cooper, M. (2015). Existential therapies: A meta-analysis of their effects on psychological outcomes. Journal of consulting and clinical psychology, 83(1), 115. https://doi.org/10.1037/a0037167
Waterman, A. S. (1993). Two conceptions of happiness: Contrasts of personal expressiveness (eudaimonia) and hedonic enjoyment. Journal of Personality and Social Psychology, (64), 678-691. https://doi.org/10.1037/0022-3514.64.4.678
Wittmaier, B. C. (1980). Some unexpected attitudinal consequences of a short course on death. OMEGA-Journal of Death and Dying, 10(3), 271-275. https://doi.org/10.2190/qrj4-gptr-plgd-dfm0
Yalom, İ. D. (2001). Varoluşçu psikoterapi (3. Basım). Kabalcı Yayınevi.
Yeaworth, R. C., Kapp, F. T., ve Winget, C. (1974). Attitudes of nursing students toward the dying patient. Nursing research. https://doi.org/10.1097/00006199-197401000-00006
Ziaee, A., Nejat, H., Amarghan, H. A., ve Fariborzi, E. (2021). Existential therapy versus acceptance and commitment therapy for feelings of loneliness and irrational beliefs in male prisoners. European Journal of Translational Myology. 32(1). https://doi.org/10.4081/ejtm.2022.10271.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoterapi Uygulama ve Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Volkan Demir ^*
0000-0002-8148-8647
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2023

Kabul Tarihi

7 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 48

DOI

https://doi.org/10.61904/sbe.1314326

IZ

https://izlik.org/JA96LH32SS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demir, V. (2024). VAROLUŞÇU YAKLAŞIMA DAYALI EĞİTİM PROGRAMININ BİREYLERİN ÖLÜM KAYGISI, YALNIZLIK ve MUTLULUK DÜZEYLERİNE ETKİSİ: BİR PİLOT ÇALIŞMA. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 48, 139-160. https://doi.org/10.61904/sbe.1314326

Cited By

The adaptation and validation of the Turkish Positive Emotion Assessment of Contentment Experience (PEACE) Scale

Current Psychology

https://doi.org/10.1007/s12144-024-06852-2