ANADOLU MEDENİYETLERİ MÜZESİNDEN BİR ROMA İMPARATORLUK DÖNEMİ TORSOSU

Öz

Bu çalışma Anadolu Medeniyetleri Müzesi bahçesinde sergilenmekte olan ve Roma İmparatorluk Dönemi’ne ait çıplak bir torsoyu konu almaktadır. Beyaz mermerden yapılan ve normal boyutlardan büyük olan eser belirsiz bir tarihte Ankara’nın 122 kilometre kuzey batısında, Nallıhan ilçesinde yer alan Iuliopolis/Juliopolis antik kenti civarında bulunmuş ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edilmiştir. Eserin buluntu yerin belli olmadığı için konteksti bulunmamaktadır. Ayrıca kol, bacak, baş ve yazıta sahip değildir. Bu nedenle bulunduğu mekânın ve kimliğinin tam olarak anlaşılması olanaksızdır. Ancak gövdesi iyi korunmuştur. Torsonun arka tarafı ise kabaca işlenmiştir. Bu durum onun bir nişe oturtulmuş olabileceğine işaret etmektedir. Eserin verdiği ipuçlarından yola çıkarak benzer örneklerle yapılan karşılaştırma, konu hakkında kısmi de olsa yorum yapılmasına imkân sağlamıştır. Bu doğrultuda torsonun kente önemli katkılar yapmış bir hayırsever olabileceği ve heykelinin olasılıkla bir kamu yapısında sergilenmiş olabileceği düşünülmüştür. Stil özellikleri ise eserin Augustus Dönemi’nde kentin gelişimine paralel olarak yapılmış olabileceğine işaret etmektedir. Çalışma eserin tanıtımına, kimliğine, nerede sergilenmiş ve hangi döneme ait olabileceğine odaklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Anadolu Medeniyetleri Müzesi
• Iuliopolis
• Roma İmparatorluk Dönemi Heykeli
• Augustus Dönemi
• Hayırsever

A ROMAN IMPERIAL TORSO FROM the MUSEUM of ANATOLIAN CIVILIZATIONS

Öz

This study examines a naked torso from the Roman Imperial Period exhibited in the garden of the Anatolian Civilizations Museum. The torso was made of white marble and is slightly over life sized. It was found at an unspecified date in the vicinity of the ancient city of Iuliopolis/Juliopolis in the district of Nallıhan, 122 kilometers northwest of Ankara, Turkey and delivered to the Anatolian Civilizations Museum. There is no context for the artifact due to the uncertainty of the place of discovery. It also lacks arms, legs, head, and inscription. Therefore, it is impossible to determine its exact location and identity. However, the research conducted based on similar examples allows for a partial interpretation of the sculpture. Accordingly, it is thought that it was for a benefactor who made important contributions to the Juliopolis and that his sculpture was probably exhibited in a public building. In addition, the stylistic features indicate that the work may have been made in parallel with the development of the city during the Augustan Period. The present study focuses on the introduction, identity, location of display, and the period to which it may belong.

Anahtar Kelimeler

• Anatolian Civilizations Museum
• Juliopolis
• Roman Imperial statue
• period of Augustus
• Benefactor

Kaynakça

1. Arslan, M., Metin, M., Cinemre, O., Çelik, T., Devecioğlu, Ü. (2011). Juliopolis Nekropolü 2009 Yılı Kurtarma Kazısı. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, 19, 271-305.
2. Büyükkarakaya, A.M., Vorobyeva, E., Dolmuş, M., Metin, M., Karadağ, D.K., Güleryüz, Ö., Doğan, E., Bütün, E.,
3. Ulusoy, İ., Sertalp, E. (2021). Juliopolis Dijital Arkeoloji Arşivi Çalışmaları. Y. Kıraç, U. Alagöz, Z.F. Taşkıran, A.
4. Alpagut (Eds.), Anadolu Medeniyetleri Müzesi 100 Yaşında, (323-338), Kollektif Yayınları.
5. Devecioğlu, Ü. (2024). Iuliopolis (Juliopolis) Kentinin Tarihî, Siyasi, Sosyal ve Ticari Gelişimi. A.M.
6. Büyükkarakaya (Ed.), Iulopolis I, (17-33), Ankara.
7. Fejfer, J. (2008). Roman Portraits in Context. De Gruyter.
8. Günel, T., Yurttagül, E., Yağcı, R. (1992). Çayırhan-Gülşehri Nekropol Alanı Kurtarma Kazısı 1991, Anadolu Medeniyetleri Müzesi Yıllığı, 29-70, Ankara.

9. Hallett, C. (2005). The Roman Nude: Heroic Portrait Statuary 200 BC- AD 300, Oxford University Press.
10. Hekster, O.J. (2002). Commodus: An Emperor at the Crossroads,
11. Dutch Monographs on Ancient History and Archaeology 23, Gieben.
12. Katakis, S.E. (2019). Copies of Greek Statuary from Greece in the Roman Imperial Period. In Palagia, O. (Ed.),
13. Handbook of Greek Sculpture, (620-657), De Gruyter.
14. Kleiner, D.E.E. (1992). Roman Sculpture, Yale University Press.
15. Onur, F. (2014). Epihraphic Research Around Juliopolis I: A Historical and Geographical Overview. Gephyra 11, 65-83.
16. Özgan, R. (2013a). Roma Portre Sanatı I, Arkeoloji ve Sanat.
17. Özgan, R. (2013b). Roma Portre Sanatı II, Arkeoloji ve Sanat.
18. Queyrel, F. (1991). C. Ofellius Ferus, Bulletin de correspondence hellénique, (115.1), 389-464.
19. Pollini, J. (1987). The Portraiture of Gaius and Lucius Caesar, New York.
20. Pliny (1915). The Letters of Pliny, (Trans. W. Melmoth), William Heinemann.Marulcu, H. T., (1996). Psikolojik danışma ve rehberlik. (10. Baskı) İmge Yayınları.
21. Scotton, P.D. (2016). The Julian Basilica in Corinth and its Possible Commercial Use, Wirtschaftsbauten in der Antiken Stadt: Internationales Kolloquium 16. – 17. November 2012, (125-134), Karlsrube.
22. Smith, R.R.R. (2013). Aphrodisias VI : The Marble reliefs from the Julio-Claudian Sebasteion at Aphrodisias, Darmstadt.
23. Strabo (1928). Geography, Volume V: Books 10-12, (Trans. H.L. Jones), Harvard University Press.
24. Wohlmayr, W. (2004). Kaisersaal: Kultanlagen der Augustalen und munizipale Einrichtungen für das Herrscherhaus in Italien, Phoibos Verlag.
25. Yener, B., Yener, E. A Portrait Sculpture of Augustus from Alabanda in Caria”, Sculpture in Roman Asia Minor: Proceedings of the International Conference at Selçuk, 1st – 3rd October 2013, (209-219), Holzhausen.