KÜRESEL ISINMA ve İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ile MÜCADELEDE İSLAM ÖĞRETİSİNİN İŞLEVSELLİĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin olumsuz etkileri birçok alanın ilgisini çektiğinden, dinin de meydana gelen olumsuzluklardan ve çözüm arayışlarından uzak olması beklenemez. Bu doğrultuda doğal olarak dinin günümüzde en önemli meselelerden biri olarak gündemde yer alan çevre sorunları, küresel ısınma, iklim değişikliği vb. konularda da ortaya koyduğu hususlar ve çözüm önerileri vardır. İslam dini hem toplumsal hem de çevre ile olan ilişkiler açısından dengeyi öğütler; israf ve aşırılıklardan kaçınılmasını emrederek fesat ve bozgunculuktan uzak durulması gerektiğini hatırlatır. İhtiyaçtan fazlasına yönelmeme ve israf etmeme zaten aşırı tüketimin önünde engeldir. Buna paralel olarak İslam Peygamberi de hayatında aşırı tüketim ve şatafattan uzak bir yaklaşım sergilemiştir. İslam’a göre kâinat, belirli kaideler çerçevesinde var edilmiş, düzen kurulduktan sonra da insan yaratılmıştır. İslam, kurulan düzenin bozulmaması yönünde uyarı yaparak yeryüzünün insanlarca imar edilmesi gerektiğini belirtir. Diğer taraftan insanların kendi iradeleri ile iyi ve kötü arasında ayrım yapabileceği ve yaptıkları tercihlerin sonuçlarıyla da yüz yüze kalacakları ifade edilir. Bu bağlamda insan faaliyetleri vasıtasıyla ekosistemlerdeki bozulmalar ve bunlar sonucunda oluşacak olumsuzluklarla insanların baş başa kalacağı vurgulanır. Ayrıca “düzeni bozanlar” ile beraber olmamak ve “düzeltmeye çalışanlar”a da destek verilmesi gerektiği öğütlenir. Görüldüğü gibi İslam dini, küresel ısınma ve iklim değişikliğine karşı alınması gereken önlemleri açıkça belirterek inananlara bu konuda “halifeliğin” gereği olarak sorumluluk ve görev yüklemektedir. İslam’ın yaklaşımı, çevreyi korumayı ve bozulan sistemleri düzeltmeye çalışmayı hedeflemekte olduğundan iklim değişikliği ile ilgili konularda da uyum çalışmalarını destekler durumdadır. Bu bilgiler ışığında makale, küresel ısınma ve iklim değişikliğinin yarattığı tahribatları önlemede İslam’ın rolü ve etkileri üzerine odaklanacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adam, K. (2018). Islamic law and the environment: What can we learn from Islamic perspectives on the environment to resolve climate change? Master’s Thesis, University of Warwick.
- Altıkat, A., Ekmekyapar, T. F. ve Turan B. T. (2011). Küresel kirlilik: Dünya, Avrupa Birliği. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27(2), 134- 49.
- Baykut, F., Aydın, A. ve Baykut, S. (1987). Çevre sorunları ve korunma. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
- Demirbaş, M. ve Aydın, R. (2020). 21. yüzyılın en büyük tehdidi: Küresel iklim değişikliği. Ecological Life Sciences, 15(4), 163-179.
- Duh, A.A. (2010). Religion’s role in development, ecology and climate change: An Islamic perspective. Presentation at the Conference on the Role of Religion in Development-focus on Ecology and Climate Change, Finnish Evangelical Lutheran Mission (22.4.2010) in Helsinki.
- Foltz, R., (2007). İslam ve ekoloji, Editör: Richard Foltz, Çev. Nurettin Elhüseyni, Oğlak Yayıncılık.
- Gerten, D. and Bergmann, S. (2012). Religion in environmental and climate change: Suffering, values, lifestyles, New York: Continuum International.
- Jenkins, W., Berry, E. and Kreider, L. B. (2018). Religion and climate change, Annual Review of Environment and Resources, (43), 85-108.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Karşılaştırmalı Dini Araştırmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
31 Aralık 2024
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
30 Ekim 2024
Kabul Tarihi
25 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Sayı: 50
