İSTANBUL'UN ÖTEKİ YÜZÜ VE ARAFTAKİLER: SURİÇİ İSTANBUL'DA GÖÇ, YOKSULLUK VE GÖÇMEN MEKÂNLARI

Öz

Günümüz metropollerinin merkezi kent alanlarının çöküntüleşme karakteristiğine uygun bir şekilde dönüşüme uğramaları hemen tüm sanayileşmiş ülke örneklerinde gözlenebilecek evrensel bir duruma işaret eder. Son dönemde İstanbul örneğinde kentin merkezinde yer alan çöküntü alanlarının barınmaya çözüm arayan, özellikle yoksul ve kırsal göçmen nüfusun yoğunlaştığı alanlar haline geldiği görülmektedir. İstanbul özelinde Eminönü-Süleymaniye Bölgesi düşük gelirli göçmen grupların sürekli beslediği, kentsel yoksulluğun var olduğu ve yeniden üretildiği yerleşim birimi olma özelliği ile dikkat çekmektedir. Yine bu bölge, çoğu mevsimlik olmak üzere çalışmak ve ailelerine para göndermek için İstanbul'a gelen (yoksul) göçmenlerin ikamet ettiği bekâr odalarının en yoğun olduğu yerleşim yeri niteliğine sahiptir. Bu çalışmada bekâr odaları örneği üzerinden İstanbul kent merkezi alanındaki göçmenlerin yer tercihi, göç dinamikleri ve göçmen nitelikleri, yoksulluk durumları, barınma ve çalışma nitelikleri ele alınmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Mevsimlik göç
• bekâr odası
• yoksulluk
• çöküntü mahallesi
• enformel sektör

THE OTHER FACE OF İSTANBUL AND THE ONES IN THE PURGATORY: MIGRATION, POVERTY, AND IMMIGRANT AREAS IN SURİÇİ İSTANBUL

Öz

Transformation of the inner city areas in parallel with their characteristic of collapse in today’s metropolitan cities shows a global situation that might be observed in nearly all industrialized country samples. Collapsed inner city areas in Istanbul have been observed to become the areas where the poor and rural population seeking a solution for accommodation intensifies. Eminonu-Suleymaniye region in Istanbul sample stands out with its characteristic of being a neighbourhood that is constantly fed by low-income immigrant groups and an area where urban poverty is existed and reproduced. Yet this region is of the characteristic of being a settlement with bachelor rooms where (poor) immigrants, who have migrated to Istanbul to work in mostly seasonal jobs and to send money to their families, accommodate intensively. In this study settlement preferences, migration dynamics of immigrants, level of their poverty, qualities of accommodation and employment are dealt with on the sample of bachelor rooms

Anahtar Kelimeler

• Seasonal migration
• bachelor rooms
• poverty
• inner city
• informal sector

Kaynakça

1. SAYAD Abdelmalek, "Çifte Yokluk: Göç Ederken Kurulan Hayallerden Göçmen Olmanın Acılarına", Toplumbilim, Sayı. 17, 2003, s.23- 29.
2. GILBERT Alan, "Housing in Third World Cities: The Critical Issues", Geography, 85 (2), 2000, s.145-155.
3. YILMAZ Bediz, "Yakındaki Uzak: İstanbul’un Bir Kentiçi Mahallesinde Sosyal Dışlanma Ve Mekânsal Sürgün", Fikret Adaman ve Çağlar Keyder, Türkiye’de Büyük Kentlerin Gecekondu Ve Çöküntü Mahallelerinde Yaşanan Yoksulluk Ve Sosyal Dışlanma, Avrupa Komisyonu Raporu, Brussel, 2006, s. 27-39, Son erişim tarihi: 10 Ocak 2014. http://www.hic mena.org/documents/study_turkey_tr.pdf.
4. BURGESS, Ernest. W., "The growth of city: An introduction to a research project", R. Park ve E. Burgess (Ed.), The City içinde (s. 47-62), Chicago: The University of Chicago Press, 1968.
5. ŞEN, Bülent "İstanbul Tarihi Kent Merkezinde Kentsel Dönüşüm: Mekânsal Müdahaleye 'İçerden Bakış' ya da Mekânsalı Toplumsalla Birlikte Düşünmek", Toplum Ve Demokrasi (Özel Sayı) Kent, Planlama ve Kamu Yararı, 5 (11), 2011, s. 33-52.
6. ŞEN, Bülent -Fatih Kahraman, "Oyun Hakkının Uzağında Yaşamak: Türkiye’de İçgöç ve Çocuk Emeği", SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı. 27, 2012, s.67-189.
7. ŞEN, Bülent "Konut ve çalışma hakkı'nın uzağına düşmek: Güvencesizliğin mekânları olarak bekâr odaları", (Editör: Cem Ergun, Muharrem Güneş, Ayşe D. Ergun), Kent Üzerine Özgür Yazılar, Bağlam Yayınları, İstanbul, 2013, s.278-307.
8. MURRAY, Charles "The emerging british underclass", Ruth Lister (Ed.), Charles Murray and the Underclass: the Developing Debate, IEA Health and Welfare Unit, London, 1996, s.24-53.

9. KEYDER, Çağlar "Türk Tarımında Küçük Köylü Mülkiyetinin Tarihsel Oluşumu ve Bugünkü Yapısı", Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi 5, İletişim Yayınları, İstanbul, 1983, s.1224-1272.
10. HARVEY, David Sosyal Adalet ve Şehir, (Çeviren: Mehmet Moralı), Metis Yayınları, İstanbul, 2003.
11. TÜMERTEKİN Erol - Nazmiye Özgüç, Beşeri Coğrafya: İnsan, Kültür, Mekân, Çantay Kitapevi, İstanbul, 2011. MYRDAL Gunnar, Challenge to Affluencei, Random House, New York, 1963.
12. KIRAY Mübeccel, "Toplumsal Yapı Analizleri İçin Bir Çerçeve", Toplumbilim Yazıları, Gazi Üniversitesi İİBF Yay. No. 7, Toplum Bilimleri Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara, 1982a, s.11-19.
13. SEZAL İhsan, Şehirleşme, Ağaç Yayıncılık, İstanbul, 1992. SCOTT John, Poverty&Wealth: Citizenship, Deprivation and Privilege, Longman Publishing, New York, 1994.
14. WACQUANT Loic, Kent Paryaları, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2011.
15. KIRAY Mübeccel, "Modern Şehirlerin Gelişmesi ve Türkiye’ye Has Bazı Eğilimler", Toplumbilim Yazıları, Gazi Üniversitesi İİBF Yay. No. 7,Toplum Bilimleri Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara, 1982b, s.265-273.
16. IŞIK Oğuz -Melih Pınarcıoğlu, Nöbetleşe Yoksulluk: Sultanbeyli Örneği, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001. KELEŞ Ruşen, Kentleşme Politikası, (5.Bs.), İmge Kitabevi, Ankara, 2000.
17. ERDER Sema, Refah Toplumunda Getto, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2006.
18. LANG Thilo, Insights in the British Debate about Urban Decline and Urban Regeneration, Working Paper, Erkner, Leibniz-Institute for Regional Development and Structural Planning, 2005, http://www.irs-net.de/download/wp_insights.pdf, son erişim tarihi 15 ocak 2014.
19. WILSON William Julius, The Truly Disadvantaged: The Inner City, The Underclass, and Public Policy, The University of Chicago Press, (Chicago) USA, 1987.