TÜRK SİYASAL HAYATINDABİR MUHALİF İSİM VE HAREKET: PRENS SABAHATTİN VE MESLEK -İ İÇTİMA

Öz

Bir reform ve çağdaşlaşma programı olan Meslek-i İçtima akımı1900'lerin hemen başından Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar dönem dönemetkili olmuş bir fikir akımıdır. Akımın fikir temelleri Prens Sabahattintarafından atılmış ve Meslek-i İçtima onun fikirleri etrafında gelişmiştir.Sabahattin ilm-i içtima, Adem-i merkeziyet ve Teşebbüs-i şahsi gibikavramları Osmanlı toplumuna uyarlayarak bir reform programı oluşturmayaçalışmıştır. Meşrutiyetin ikinci kez ilanından sonra İttihat ve Terakki’ye karşıortaya çıkan muhalefetin fikri önderliğini yapmıştır

Anahtar Kelimeler

• Prens Sabahattin, Meslek-i İçtima, Adem-i Merkeziyet, Teşebbüs-ü Şahsi, Ahrar Fırkası

Abstract

Meslek-i İçtima as a reform and modernization program had beeneffective in the beginings of the 1900’s till early years of the Republic. Basisof movement established by the Prince Sabahattin. Sabahattin had tried toadapt some notions such as Social Sciences, Federalism, liberalism to theOttoman society. Also he had assumed the intellectual leadership of theopposition against to Union and Progress in the constitutional period

Keywords

• Prince Sabahattin, Social Sciences, Federalism, Liberalism, Ahrar Party

Kaynakça

1. Aksin, Sina, Türkiye Tarihi, Osmanlı Devleti (1600-1908), C.3, Cem Yayınevi, İstanbul, 1997.
2. Berkes, Niyazi, Türkiye'de Çağdaşlaşma, Doğu Batı Yayınları, İstanbul,1978.
3. ------, Batıcılık, Ulusçuluk ve Toplumsal Devrimler, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2002.
4. Durukan, Kaan, "Prens Sabahattin ve îîm-i İçtima, Türk Liberalizminin Kökenleri", Modern Türkiye'de Siyasi Düşünce, C.l, İletişim Yayınları, İstanbul, 2004, s.143-155.
5. Ege, Nezahat Nurettin, Prens Sabahattin, Hayatı ve timi Müdafaları İstanbul, 1977.
6. Hanioğlu, M.Şükrü, "Osmanlı Devleti'nde Meslek-i İçtima Akımı” Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türkiye Ansiklopedisi, C.4, İletişim Yayınları, İstanbul, 1987, s.382-386.
7. Karpat, Kemal, Türk Demokrasi Tarihi, Afa Yayınları, İstanbul, 1996.
8. ------, Osmanlı Modernleşmesi, İmge Yayınları, Ankara, 2002,

9. Kuran, Ahmet Bedevi, İnkılap Tarihimiz ve Jön Türkler, İstanbul, 1945.
10. Lewis, Bemard, Modern Türkiye'nin Doğuşu, Çev. Metin Kıratlı, TTK Yayınları, Ankara, 2003.
11. Mardin, Şerif, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri (1895-1908), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 1964.
12. Özlem, Doğan, "Türkiye'de Pozitivizm ve Siyaset", Modern Türkiye'de Siyasi Düşünce, C.3, İletişim Yayınları, İstanbul, 2003, s.452-464.
13. Tunaya, Tarık Zafer, Türkiye'de Siyasal Gelişmeler(1876-1938), İBÜ Yayınları, İstanbul, 2003.
14. ------, Türkiye'de Siyasal Partiler, C.l, Hürriyet Vakfı Yayınları, İstanbul, 1984.
15. ------, Türkiye'nin Siyasi Hayatında Batılılaşma Hareketleri, İBÜ Yayınları, İstanbul, 2004.
16. Tütengil, Cavit Orhan, Prens Sabahattin, İstanbul 1954. Ülken, Hilmi Ziya, Türkiye'de Çağdaş Düşünce Tarihi, Ülken Yayınları, İstanbul, 2002.
17. Zürcher, Eric Jan, Modernleşen Türkiye'nin Tarihi, Çev. Yasemin Saner Gönen, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.