ÇAYKUR’UN TÜRKİYE VARLIK FONU’NA DEVRİNİN VE FİNANSMAN SORUNUNUN ANALİZİ

Öz

Son dönemlerde ülkemizde farklı kamu iktisadi teşebbüslerinin Türkiye Varlık Fonu’na devri gerçekleşmektedir. ÇAYKUR da söz konusu devre muhatap olan teşebbüslerden biridir. Ancak kamu iktisadi teşebbüslerinin varlık fonlarına devri tartışmalı bir konudur. Bu nedenle konuya ilişkin olarak çalışmada öncelikle uluslararası literatürde varlık fonlarının kuruluş amaçları ve fondaki şirketlerin niteliği dikkate alınarak kamu iktisadi teşebbüslerinin varlık fonlarının yapısına uygun birer işletme olup olmadıkları analiz edilmiştir. Sonrasında ise devir işlemlerinin ülke mevzuatına uyumu da tartışılmıştır. Bunların yanı sıra çalışmanın odak noktasını ÇAYKUR’un finansman sorunu oluşturmuştur. Zira Kuruluşun her yıl artan banka kredi borçları son yıllarda ciddi seviyelere ulaşmıştır. Bu itibarla Kuruluşun mali tablo verileri dikkate alınarak finansman sorununun nedenleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece sürdürülebilir bir işletme yapısı için alınabilecek önlemlere dikkat çekilmiştir. Netice olarak çalışmada ÇAYKUR’un statüsüne ilişkin hukuki değerlendirmeyle birlikte veri analizine dayanılarak finansal analiz yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Finansman
• İktisadi Devlet Teşekkülü
• Kârlılık
• Stok Maliyeti
• Varlık Fonu

ANALYSIS OF ÇAYKUR’S TRANSFER TO TURKISH WEALTH FUND AND FINANCE PROBLEM

Öz

Recently, different state economic enterprises have been transferred to the Turkish Wealth Fund in Turkey. ÇAYKUR is one of the enterprises that are subject to the transfer process. However, the transfer of state economic enterprises to wealth funds is controversial. For this reason, considering the purpose of establishing wealth funds and the nature of the companies in the fund in the international literature, it has been analysed whether state economic enterprises are suitable for the structure of wealth funds. Afterward, the compatibility of the transfer procedures with the national legislation was also discussed. In addition to these, the focus of the study was the financing problem of ÇAYKUR. Because the bank loan debts, which increase every year, have reached severe levels in recent years. In this respect, the reasons for the financing problem have been tried to be revealed by considering the financial statement data of the enterprise. Thus, attention was drawn to the measures that could be taken for a sustainable business structure. As a result, in the study, a financial analysis was made with data analysis and the legal assessment of the status of ÇAYKUR.

Anahtar Kelimeler

• Financing
• Economic State Enterprise
• Profitability
• Inventory Cost
• Wealth Found

Kaynakça

1. Akdoğan, A. (2002). Kamu Maliyesi, 8. Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi.
2. Arslantürk, Y. (2022). Türkiye’de Tarımsal KİT’lerin Analizi ve Yeni Politika Önerileri, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
3. ÇAYKUR (2008). Stratejik Plan 2009-2013, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.
4. ÇAYKUR (2015). 2014 Yılı Faaliyet Raporu, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.
5. ÇAYKUR (2016). 2015 Yılı Faaliyet Raporu, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.
6. ÇAYKUR (2017). 2016 Yılı Faaliyet Raporu, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.
7. ÇAYKUR (2018). 2017 Yılı Faaliyet Raporu, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.
8. ÇAYKUR (2019). 2018 Yılı Faaliyet Raporu, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.

9. ÇAYKUR (2020a). 2019 Yılı Faaliyet Raporu, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.
10. ÇAYKUR (2020b). Çay Sektörü Raporu 2019, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.
11. ÇAYKUR (2021). 2020 Yılı Faaliyet Raporu, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü.
12. HMB (2021). 2020 Kamu İşletmeleri Raporu, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürlüğü.
13. Pınar, A. (2011). Kamu Maliyesi ve Maliye Politikası, 7. Baskı, Ankara: Turhan Kitabevi.
14. TÜİK (2022a). Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100), Temel İstatistikler, http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist (04.03.2022).
15. TÜİK (2022b). Tüketici Fiyat Endeksi (2003=100), Temel İstatistikler, http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist (04.03.2022).
16. Yereli, A.B. & Yaman, İ. (2017). Ulusal Varlık Fonlarını Anlamak: Fırsat mı, Tehdit mi?, Sosyoekonomi, Vol. 25(34), 69-86.