HAYAT BOYU ÖĞRENMENİN HİZMETİNDE TARİHİ BİR MEKÂN: “TRABZON ALACAHAN”

Öz

Bu araştırma ile hayat boyu öğrenme kapsamında Trabzon Halk Eğitim Merkezi ve Olgunlaşma Enstitüsü bünyesinde, tarihi bir mekân olan Alacahan’da yetişkinlere sunulan kurslara dikkat çekmek, kurslara katılımın kursiyerlere sağladığı kazanımlarını ortaya koymak ve hayat boyu öğrenmenin hizmetine sunulan tarihi bir mekânı tanıtmak amaçlanmıştır. Çalışmanın anlaşılmasına temel oluşturmak amacıyla çalışmada sıkça kullanılan hayat boyu öğrenme kavramına yer verilmiş, eğitim politikalarında hayat boyu öğrenme konusunda kat edilen mesafe özetlenmiş ve ‘Dönüşümsel Öğrenme Kuramı’ çerçevesinde kursiyerlerden elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırmanın saha boyutu nitel araştırma yöntemine bağlı kalınarak fenomenolojik desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Alacahan’da açılan kurslara katılan/bu kurslar sonucu kendi iş yerlerini açan ya da sosyal medya hesapları üzerinden satışlarını gerçekleştiren sekiz kursiyer ve farklı branşlardaki altı kurs öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmadan elde edilen veriler, derinlemesine görüşme tekniğiyle toplanmış ve betimsel analiz tekniğiyle aktarılmıştır. Araştırma sonunda kendi iş yerlerini açan kursiyerlerin yeni bir bakış açısı kazanmak suretiyle yaşamlarına olumlu yönde değişiklik kattıkları ve usta öğreticilerin de bu dönüşüm sürecinde kilit rol oynadıkları tespit edilmiştir. Bu meyanda araştırma sonuçları paylaşılmış ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Hayat boyu öğrenme
• Dönüşümsel öğrenme
• Halk eğitim merkezi
• Alacahan

A HISTORICAL PLACE IN THE SERVICE OF LIFELONG LEARNING: "TRABZON ALACAHAN"

Öz

This research aims to draw attention to the courses offered to adults in Alacahan, a historical place within the Trabzon Public Education Center and Mastering Institute within the scope of lifelong learning, to reveal the gains of participation in the courses to the trainees and to introduce a historical place offered to the service of lifelong learning. In order to provide a basis for understanding the study, the concept of lifelong learning, which is frequently used in the study, is included, the distance traveled in lifelong learning in education policies is summarized and the data obtained from the trainees within the framework of 'Transformational Learning Theory' are evaluated. The field dimension of the research was carried out with a phenomenological design by adhering to the qualitative research method. The study group of the research consisted of eight trainees who participated in the courses opened in Alacahan / opened their own workplaces as a result of these courses or realized their sales through their social media accounts and six course teachers in different branches. The data obtained from the research were collected by in-depth interview technique and transferred by descriptive analysis technique. At the end of the research, it was determined that the trainees who opened their own workplaces made a positive change in their lives by gaining a new perspective and that master trainers played a key role in this transformation process. In this context, the results of the research are shared and recommendations are presented.

Anahtar Kelimeler

• Lifelong learning
• Transformational learning
• Public education center
• Alacahan

Kaynakça

1. Akpınar, B. (2010). Transformatif öğrenme kuramı: dönüşerek ve değişerek öğrenme. Anadolu University Journal of Social Sciences, 10(2), 185–198.
2. Ayanoğlu, Ç., Günerhan A.S., Sadık O.S., Erbaş,Y.H. (2023). Halk eğitimi merkezi kursiyerlerinin yetişkin eğitimi memnuniyeti üzerine bir araştırma. Eğitimde Kuram ve Uygulama (EKU). 19(1), 29-50
3. Aygün, N. (2002). 18. Yüzyılda Trabzon’un ticari yapıları. Trabzon ve çevresi. Uluslararası Tarih-Dil-Edebiyat Sempozyum Bildirileri (3-5 Mayıs 2011), Trabzon, C.I-s.249.
4. Celep, C. (2003). Halk Eğitimi, Anı Yayıncılık, Ankara.
5. Creswell, J. W. (2014), Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları: Araştırma Deseni, (Çev. E. B. Güzel vd.), Eğiten Kitap Yayınları, Ankara.
6. Deveci, T. (2021). Yetişkin eğitimi teorileri. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Derneği Yayınları, Ankara.
7. DPT (1974). Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1985-1989). http://ekutup.dpt.gov.tr/ (Erişim Tarihi, 11.11.2023)
8. Engin, H.E. (2002). Tarihi Trabzon kent içi hanlarının analizi ve yeni işlev önerileri. KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.

9. Gözübüyük Tamer, M. (2022). Eğitim Sosyolojisi, Nobel Yayınevi, Ankara.
10. Gözübüyük Tamer, M. (2023).Trabzon halk eğitim merkezi bünyesinde açılan kursların, kursiyerler ve kurs öğretmenleri tarafından değerlendirilmesi, Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, cilt.9, sayı.20, ss.523-555.
11. HBÖ Kurumları Yönetmeliği (2018). Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği https://hbogm.meb.gov.tr (Erişim Tarihi, 01.11.2023)
12. HBÖ Stratejisi Belgesi (2009). Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Strateji Belgesi https://hbogm.meb.gov.tr/meb (Erişim Tarihi, 01.11.2023)
13. Hoggan C. & Hoggan-Kloubert, T. (2022). Critiques and evolutions of transformative learning theory, International Journal of Lifelong Education, 41:6, 666-673.
14. Horuloğlu, Ş (1983). Trabzon ve çevresinin tarihi eserleri, Er Ofset Matbaası, Ankara.
15. Kahrıman, Ömer (2003). Trabzon’daki Türk Devri Mimari Eserleri. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
16. Karabacak Aşır, S. (2011). Mamak halk eğitim merkezinde açılan kurslara katılan kadınların eğitime katılma ve terk nedenleri, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
17. Karpuz, H. (1997). Trabzon’daki Türk devri yapılarına toplu bakış. Trabzon Yıllığı, Trabzon, s.79-84
18. Kaya, H. E. (2015). Türkiye’de halk eğitimi merkezleri. International Journal of Science Culture and Sport, 3, 268-277.
19. MEB (2022). Halk eğitim kurslarından yararlanan vatandaş sayısı, https://www.meb.gov.tr/halk-egitimi-kurslarindan-yararlanan-vatandas-sayisi-3-ayda-26-milyona-ulasti/haber/25835/tr (Erişim Tarihi, 01.11.2023)
20. Mezirow, J. (1995). Understanding transformation theory. Adult Education Quarterly, 44(4), 222–232.
21. Mezirow, J. (1975). Education for perspective transformation: Women’s reentry programs in community colleges. Columbia University, New York.
22. Mezirow, J. (1978). Perspective transformation. Adult Education Quarterly, 28(2), 100–110.
23. Mezirow, J. (1991). Transformatived dimensions of adult learning. Jossey-Bass, San Francisco.
24. Öksüz, M. (2006). On sekizinci yüzyılın ikinci yarısında Trabzon: toplum-kültür-ekonomi. Serander Yayınevi, Trabzon.
25. Özen, H., Tuluk, Ö.İ., Engin, H.E., Düzenli, H.İ., Sümerkan, M.R., Tutkun, M., Demirkaya, F.Ü., Keleş, S. (2010). Trabzon Kent İçi Kültür Varlıkları Envanteri. T.C. Trabzon Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları
26. Özengi, M. (2017). Halk eğitimi merkezlerinin kursiyer görüşlerine göre değerlendirilmesi: Amasra Halk Eğitimi Merkezi Örneği (Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
27. Özer, M. (1997). Trabzon’un Osmanlı dönemi ticaret hayatı ve ticaret yapıları: Genel bir değerlendirme”. Trabzon Yıllığı, Trabzon, s.85-100.
28. Öztan U. Y. ve Akpınar, Ş. (2018). Hayat boyu öğrenme programlarına katılan yetişkinlerin kurslara ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, Volume: 4 Issue: 6, 211 – 231.
29. SBB, (2006). Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı - Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planı (2007-2013). https://www.sbb.gov.tr (Erişim Tarihi, 22.12.2023)
30. Sert, N. (2017). Sosyalleşme amacıyla yetişkin eğitimi etkinliklerine katılım, Yaşam boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Anabilim Dali Yetişkin Eğitimi Programı Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
31. Taşçı, D., Aydın, C. H., Kumtepe E. G., Kumtepe, A.T., Kıcır, G. K. & Dinçer, G. D. (2015). Eskişehir’de yaşam boyu öğrenme başlığı altında yetişkin eğitiminin analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (34), 197-211.
32. Tez, E. (2014). Halk eğitimi merkezleri nakış kurslarına ve tercih nedenlerine ilişkin kursiyer görüşleri Ankara ili örneği (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
33. Tezcan, F. (2012). Halk eğitimi merkezi kurslarına katılan yetişkin öğrenenlerin güdüsel yönelimleri (Muğla ili merkez ilçe halk eğitimi merkezi kursları örneği) (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
34. Ünal, F., Kalçık C., Satuk, M. (2016). Halk eğitim kurslarının, kadın katılımcıların yaşam boyu öğrenme becerilerine katkısının değerlendirilmesi, Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish, Volume 11/9 Spring p. 905-930.
35. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018), Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
36. Yüksel, M. (1991). Trabzon’da Türk İslam Eserleri ve Kitabevleri, Cilt I, Trabzon Valiliği Yayınları.
37. Yüksel, M. (2000). Trabzon’da Türk İslam Eserleri ve Kitabevleri, V. Cilt, Trabzon Belediyesi Kültür Yayınları, Trabzon.
38. URL-1 hbogm.meb.gov.tr URL-2 trabzonolgunlasma.meb.k12.tr URL-3 www.trabzon.net.tr URL-4 https://www.wgu.edu/blog/what-transformative-learning-theory2007.html