EN
TR
GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE'DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ
Öz
Bu çalışma, Türkiye'deki toplam kredi hacminin makroekonomik göstergelerle ilişkisini Genelleştirilmiş Katmanlı Model (GAM) kullanarak incelemiştir. Araştırma, faiz oranları, döviz kurları, para arzı, enflasyon ve reel sektör güven endeksi gibi literatürde en çok kullanılan önemli makroekonomik göstergelerin kredi hacmi üzerindeki etkilerini analiz etmiştir. GAM analiz sonuçları incelendiğinde, bu değişkenlerin kredi hacmi üzerinde anlamlı ve çoğunlukla doğrusal olmayan etkiler ortaya koyduğu vurgulanmıştır. Özellikle para arzı (M1), tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ve ticari kredi faiz oranı (TCRFAİZ) değişkenleri kredi faizi üzerinde en güçlü etkileri göstermiştir. Modelin, bağımlı değişkenin varyansının %99.9'unu açıklayarak yüksek bir tahmin performansı ortaya koyduğu söylenebilir. Çalışma, makroekonomik göstergelerin kredi hacmi üzerindeki etkilerinin karmaşık ve doğrusal olmayan yapısını ortaya koymakta ve GAM modelinin buna benzer ilişkileri analiz etmede oldukça başarılı bir araç olduğunu göstermektedir. Bulgular, ekonomik analizlerde doğrusal olmayan ilişkilerin önemini vurgulamakla beraber politika yapıcılar için daha kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır. Gelecekteki araştırmalar için, farklı veri analizi teknikleri ve veri setleriyle analizlerin genişletilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akşehirli, N., ve Karahan, Ö. (2023). Türkiye'de Banka Kredilerinin Makro ve Mikro Belirleyicileri. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 8(2), 179–195. https://dergipark.org.tr/tr/pub/joeep/issue/79312/1344994
- Aslantaş, M. F., Yılmaz, T., ve Çapanoğlu, M. F. (2024). Finansal İstikrarsızlığın Kamu Bankalarının İstikrarına Etkisi: Bir PMG/ARDL Panel Yaklaşımı. Sosyoekonomi, 32(59), 297-324. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2024.01.13
- Beck, T., Levine, R., & Loayza, N. (2000). Finance and the Sources of Growth. Journal of financial economics, 58(1-2), 261-300. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(00)00072-6
- Bernanke, B. S., & Blinder, A. S. (1988). Credit, money, and aggregate demand. American Economic Review, 78(2), 435-439.
- Breiman, L. (2001). Random forests. Machine learning, 45(1), 5-32.
- Chen, Y. (2023). The impact of macroeconomic factors on bank credit risk. Advances iFn Economics Management and Political Sciences, 53(1), 79-84. https://doi.org/10.54254/2754-1169/53/20230799
- De Benedictis, R., Gallegati, M., & Tamberi, M. (2008). Overall specialization anddevelopment: countries diversity. The Review of World Economic, 145 (1), 37-55.https://doi.org/10.1007/s10290-009-0007-4
- Dirick, L., Claeskens, G., & Baesens, B. (2017). Time to default in credit scoring using survival analysis: a benchmark study. Journal of the Operational Research Society, 68(6), 652–665. https://doi.org/10.1057/s41274-016-0128-9
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uygulamalı Makro Ekonometri, Finansal Ekonomi, Finans
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
14 Ocak 2025
Kabul Tarihi
10 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 29
APA
Şahin, E. E., & Çakar, R. (2025). GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 15(29), 122-143. https://izlik.org/JA54DR64KD
AMA
1.Şahin EE, Çakar R. GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ. KTÜSBD. 2025;15(29):122-143. https://izlik.org/JA54DR64KD
Chicago
Şahin, Eyyüp Ensari, ve Recep Çakar. 2025. “GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 (29): 122-43. https://izlik.org/JA54DR64KD.
EndNote
Şahin EE, Çakar R (01 Haziran 2025) GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 29 122–143.
IEEE
[1]E. E. Şahin ve R. Çakar, “GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ”, KTÜSBD, c. 15, sy 29, ss. 122–143, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54DR64KD
ISNAD
Şahin, Eyyüp Ensari - Çakar, Recep. “GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15/29 (01 Haziran 2025): 122-143. https://izlik.org/JA54DR64KD.
JAMA
1.Şahin EE, Çakar R. GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ. KTÜSBD. 2025;15:122–143.
MLA
Şahin, Eyyüp Ensari, ve Recep Çakar. “GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 29, Haziran 2025, ss. 122-43, https://izlik.org/JA54DR64KD.
Vancouver
1.Eyyüp Ensari Şahin, Recep Çakar. GENELLEŞTİRİLMİŞ KATMANLI MODEL (GAM) PERSPEKTİFİNDEN TÜRKİYE’DE MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİN KREDİ HACMİNE ETKİSİ. KTÜSBD [Internet]. 01 Haziran 2025;15(29):122-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54DR64KD
