TR
EN
ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER
Öz
Çölyak hastaları, hayat boyu glütensiz beslenme gereksinimleri nedeniyle doğrudan ve dolaylı ekonomik maliyetlerle karşı karşıya kalmaktadır. Doğrudan maliyetler arasında glüten içermeyen ürünlerin muadillerine göre yüksek fiyatları ve çölyak hastalığının neden olduğu diğer hastalıkla ilgili sağlık harcamaları yer alırken, dolaylı maliyetler iş gücü kaybı, üretkenlik azalması ve sosyal dışlanma gibi unsurları içermektedir. Çalışmada, farklı ülkelerde çölyak hastalarına yönelik mali destek mekanizmaları, vergi indirimleri ve sübvansiyonlar gibi devlet müdahaleleri incelenmiştir. Türkiye’deki destek politikaları bu uygulamalarla karşılaştırılarak eksiklikler ve iyileştirme alanları belirlenmiştir. Bulgular, Türkiye'de çölyak hastalarına yönelik mali desteklerin günün koşullarına uygun olmadığını ve ekonomik yükü hafifletmek için daha kapsayıcı politika araçlarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde çölyak hastalarının ekonomik yükünü azaltmaya yönelik politika önerileri sunarak kamu maliyesi ve sağlık ekonomisi açısından katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdulla, A. & Garemo, M. (2018). High cost of gluten free products might be challenging for people with celiac disease in the United Arab Emirates. International Journal of Celiac Disease, 6(2), 37-41.
- Agarwal, S., Prasad, S., Agarwal, A., Raja Ali, R. A., Leffler, D. A., Green, P. H. R., Sanders, D. S., Anderson, R. P., Ahuja, V., Mulder, C. J. J. & Makharia, G. K. (2025). Celiac disease care differs significantly between high and low-middle-income countries: A global survey of celiac experts from 63 countries. Journal of Gastroenterology and Hepatology, 40(1), 142–152. https://doi.org/10.1111/jgh.16793
- Arab News. (2022). Strict gluten-free diet prescription for managing celiac disease: Saudi consultant. https://arab.news/pkz6n, Erişim Tarihi: 30.12.2024.
- Arrow, K. J. (1963). Uncertainty and the welfare economics of medical care. American Economic Review, 53, 941-969.
- Associazione Italiana Celiachia. (t.y.). Esiste una norma che tutela il celiaco nelle mense pubbliche? https://www.celiachia.it/faq/esiste-una-norma-che-tutela-il-celiaco-nelle-mense-pubbliche/, Erişim Tarihi: 05.12.2024.
- Associazione Italiana Celiachia. (2024). Financial aid for celiac patients: Italian government offsets cost of gluten-free products. https://toscana.celiachia.it/celiacs-in-tuscany/blog-navigating-gluten-free-tuscany-2/financial-aid-for-celiac-patients/, Erişim Tarihi: 05.12.2024.
- Babio Sánchez, N., Lladó Bellette, N., Besora-Moreno, M., Castillejo, G., Guillén, N., Martínez-Cerezo, F., Viíchez, E., Roger, E. & Salas Salvadó, J. (2020). A comparison of the nutritional profile and price of gluten-free products and their gluten-containing counterparts available in the Spanish market. Nutrición Hospitalaria, 37(4), 814-822. https://doi.org/10.20960/nh.03016
- Barada, K., Abu Daya, H., Rostami, K. & Catassi, C. (2012). Celiac disease in the developing world. Gastrointestinal Endoscopy Clinics of North America, 22(4), 773-796. https://doi.org/10.1016/j.giec.2012.07.002
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Maliyesi, Mali Hukuk, Maliye Kuramı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
30 Nisan 2025
Kabul Tarihi
23 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 29
APA
Dönmez, E. B., Demirbozan, A., & Avcı, M. (2025). ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 15(29), 178-199. https://izlik.org/JA32SL54SC
AMA
1.Dönmez EB, Demirbozan A, Avcı M. ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER. KTÜSBD. 2025;15(29):178-199. https://izlik.org/JA32SL54SC
Chicago
Dönmez, Esra Berika, Adem Demirbozan, ve Mehmet Avcı. 2025. “ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 (29): 178-99. https://izlik.org/JA32SL54SC.
EndNote
Dönmez EB, Demirbozan A, Avcı M (01 Haziran 2025) ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 29 178–199.
IEEE
[1]E. B. Dönmez, A. Demirbozan, ve M. Avcı, “ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER”, KTÜSBD, c. 15, sy 29, ss. 178–199, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32SL54SC
ISNAD
Dönmez, Esra Berika - Demirbozan, Adem - Avcı, Mehmet. “ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15/29 (01 Haziran 2025): 178-199. https://izlik.org/JA32SL54SC.
JAMA
1.Dönmez EB, Demirbozan A, Avcı M. ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER. KTÜSBD. 2025;15:178–199.
MLA
Dönmez, Esra Berika, vd. “ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 29, Haziran 2025, ss. 178-99, https://izlik.org/JA32SL54SC.
Vancouver
1.Esra Berika Dönmez, Adem Demirbozan, Mehmet Avcı. ÇÖLYAK HASTALIĞININ EKONOMİK YÜKÜ VE DEVLETİN MALİ MÜDAHALE ARAÇLARI: KÜRESEL DENEYİMLER VE TÜRKİYE İÇİN ÖNERİLER. KTÜSBD [Internet]. 01 Haziran 2025;15(29):178-99. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32SL54SC
