TR
EN
ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ
Öz
Çalışma, üretken yapay zeka programlarının (ChatGPT, Gemini, Groq, Claude.ai, Copilot, DeepAI, DeepSeek) yakın geleceğe yönelik aile ruh sağlığına dair öngörülerini nitel araştırma deseni çerçevesinde incelemeyi amaçlamıştır. 5–11 Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen görüşmelerin içerik analizi yapılmıştır; bulgular üç ana tema altında yapılandırılmıştır: (1) Sosyoekonomik, çevresel, teknolojik ve kolektif travma riskleri, (2) Yakın gelecekte aile ruh sağlığı, (3) Yakın gelecekte aile ruh sağlığı için strateji ve çözüm önerileri. Bulgular teknolojinin, iklim krizi, toplumsal dönüşüm ve ekonomik değişkenlerin aile yapısını ve dinamiklerini derinlemesine etkileyebileceğini göstermektedir. Teknolojinin iletişimi kolaylaştırıcı yönleriyle birlikte, empati eksikliği, sosyal izolasyon, dikkat dağınıklığı, stres, anksiyete ve yalnızlık gibi aile ruh sağlığını tehdit eden unsurları da öne çıkmaktadır. Ayrıca dijital bağımlılık, dijital ebeveynlik yetersizliği, eko-anksiyete gibi yeni psikiyatrik tanıların yaygınlaşabileceği öngörülmektedir. Çalışma, aile bağlarını güçlendirmeye yönelik yapay zeka destekli terapi uygulamaları, kuşaklararası dayanışmayı teşvik eden projeler, ruh sağlığı ve dijital okuryazarlık eğitimleri ile yerel destek ağlarının önemine dikkat çekmektedir. Sonuçta yakın gelecekte aile ruh sağlığı için dijital denge, mahremiyetin korunması, kuşaklararası anlayış ve yapay zeka temelli ruh sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi temel stratejik öncelikler olarak ortaya çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Balcı, A. (2011). Sosyal bilimlerde araştırma: Yöntem, Teknik ve İlkeler. Ankara: Pegem Yayıncılık.
- Barhalescu, M. (2025). The importance of mental health in modern society. Journal of Marine Technology & Environment, 1, 21–24. Doi: 10.53464/JMTE.01.2025.03
- Barhalescu, M., & Costescu, E. (2023). The role of social media in user health. Journal of Marine Technology and Environment, 2, 7–11. Doi:10.53464/JMTE.02.2023.01
- Birinci, C. M., & Terkan, R. (2023). İletişim aracı olan sosyal medyanın sosyal değişime kazandırdığı boyut. Journal of Management Theory and Practices Research, 4(2), 180–195.
- Bronfenbrenner, U. (2005). Ecological systems theory (1992). In U. Bronfenbrenner (Ed.), Making human beings human: Bioecological perspectives on human development (pp. 106–173). Sage Publications Ltd.
- Bryant, R. A. (2019). Post‐traumatic stress disorder: a state‐of‐the‐art review of evidence and challenges. World Psychiatry, 18(3), 259-269. doi: 10.1002/wps.20656
- Büyükbingöl, A. (2021). Toplum 5.0’a doğru. Ankara: Astana Kitabevi.
- Büyükuslu, A. R. (2020). Toplum 5.0: Süper Akıllı Toplum. İstanbul: Der Kitabevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile ve İlişkiler Sosyolojisi, Sağlık Sosyolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
9 Haziran 2025
Kabul Tarihi
31 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 30
APA
Malak Akgün, B., & Özkan, B. (2025). ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 15(30), 367-404. https://izlik.org/JA54BB65YM
AMA
1.Malak Akgün B, Özkan B. ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ. KTÜSBD. 2025;15(30):367-404. https://izlik.org/JA54BB65YM
Chicago
Malak Akgün, Bahanur, ve Burcu Özkan. 2025. “ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 (30): 367-404. https://izlik.org/JA54BB65YM.
EndNote
Malak Akgün B, Özkan B (01 Aralık 2025) ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 30 367–404.
IEEE
[1]B. Malak Akgün ve B. Özkan, “ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ”, KTÜSBD, c. 15, sy 30, ss. 367–404, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54BB65YM
ISNAD
Malak Akgün, Bahanur - Özkan, Burcu. “ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15/30 (01 Aralık 2025): 367-404. https://izlik.org/JA54BB65YM.
JAMA
1.Malak Akgün B, Özkan B. ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ. KTÜSBD. 2025;15:367–404.
MLA
Malak Akgün, Bahanur, ve Burcu Özkan. “ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 30, Aralık 2025, ss. 367-04, https://izlik.org/JA54BB65YM.
Vancouver
1.Bahanur Malak Akgün, Burcu Özkan. ÜRETKEN YAPAY ZEKANIN YAKIN GELECEKTE AİLE RUH SAĞLIĞI ÜZERİNE ÖNGÖRÜLERİNİN NİTEL BİR İNCELEMESİ. KTÜSBD [Internet]. 01 Aralık 2025;15(30):367-404. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54BB65YM
