Derleme

Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar

Cilt: 4 Sayı: 3 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar

Öz

Gece yeme sendromu (GYS) ve uyku ile ilişkili yeme bozukluğu (UİYB), benzer zaman dilimlerinde ortaya çıkan yeme davranışlarını içermekle birlikte, farklı tanı sistemlerinde yer alan iki ayrı klinik tablodur. GYS, Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı 5’te (DSM-5) bir yeme bozukluğu olarak sınıflandırılırken; UİYB, Uluslararası Uyku Bozuklukları Sınıflandırmasında (ICSD-3) bir uyku bozukluğu olarak değerlendirilmektedir. Bu derlemede, her iki klinik tablonun tanı ölçütleri, epidemiyolojik özellikleri, patofizyolojisi ve tedavi yaklaşımları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Her iki bozukluk da uyku süresinin kısalması, uyku kalitesinin düşmesi, obezite ve psikiyatrik eş tanılarla birlikte seyreden gece yeme davranışlarıyla benzer klinik özellikler göstermektedir. Ancak bu klinik benzerliğe rağmen, tanı sistemleri, bireyin bilinç durumu, epizodları hatırlama düzeyi, tüketilen besin türü ve yeme davranışının motivasyonel temelleri gibi ölçütler açısından ayrışmaktadır. Klinik pratikte, bu semptomatik benzerlikler tanısal karmaşıklıklara neden olabilmektedir. Bu karmaşıklığın giderilmesi için ayırıcı tanı kriterlerinin dikkatle değerlendirilmesi gereklidir. Multidisipliner bir değerlendirme yaklaşımının benimsenmesi hem doğru tanı hem de etkili tedavi planlaması için kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışma için herhangi bir kurumdan finansal destek sağlanmamıştır.

Etik Beyan

Etik kurul onayı bu çalışmanın derleme niteliğinde olması nedeniyle alınmamıştır.

Kaynakça

  1. Allison, K. C., Lundgren, J. D., O'Reardon, J. P., Geliebter, A., Gluck, M. E., Vinai, P., Mitchell, J. E., Schenck, C. H., Howell, M. J., Crow, S. J., Engel, S., Latzer, Y., Tzischinsky, O., Mahowald, M. W., & Stunkard, A. J. (2010). Proposed diagnostic criteria for night eating syndrome. Int J Eat Disord, 43(3), 241-247. https://doi.org/10.1002/eat.20693
  2. American Academy of Sleep Medicine. (2014). International Classification of Sleep Disorders – Third Edition (ICSD- 3). American Academy of Sleep Medicine.
  3. American Psychiatric Association. (2014). DSM-5 Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı (E. Ç. E. Köroğlu, Ed.). Hekimler Yayın Birliği.
  4. Bargagna, M., & Casu, M. (2024). Night Eating Syndrome: a review of etiology, Assessment, and suggestions for clinical treatment. Psychiatry International, 5(2), 289-304.
  5. Birketvedt, G. S., Florholmen, J., Sundsfjord, J., Osterud, B., Dinges, D., Bilker, W., & Stunkard, A. (1999). Behavioral and neuroendocrine characteristics of the night-eating syndrome. JAMA, 282(7), 657-663. https://doi.org/10.1001/jama.282.7.657
  6. Blaszczyk, B., Wieczorek, T., Michalek-Zrabkowska, M., Wieckiewicz, M., Mazur, G., & Martynowicz, H. (2023). Polysomnography findings in sleep-related eating disorder: a systematic review and case report. Front Psychiatry, 14, 1139670. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1139670
  7. Cheng, S.-H., Lee, S. S., & Kwan, Y. Q. (2021). Night Eating Syndrome and Its Association with Sleep Quality and Body Mass Index Among University Students During the Covid-19. Malaysian Journal of Social Sciences and Humanities (MJSSH), 6(8), 371-383. https://doi.org/10.47405/mjssh.v6i8.944
  8. Chiaro, G., Caletti, M. T., & Provini, F. (2015). Treatment of sleep-related eating disorder. Curr Treat Options Neurol, 17(8), 361. https://doi.org/10.1007/s11940-015-0361-6

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Beslenme ve Diyetetik (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

22 Eylül 2025

Kabul Tarihi

29 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Işık, F. (2025). Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar. Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 4(3), 63-70. https://doi.org/10.59778/sbfdergisi.1789062
AMA
1.Işık F. Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar. KÜSBFD. 2025;4(3):63-70. doi:10.59778/sbfdergisi.1789062
Chicago
Işık, Funda. 2025. “Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar”. Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 4 (3): 63-70. https://doi.org/10.59778/sbfdergisi.1789062.
EndNote
Işık F (01 Aralık 2025) Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar. Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 4 3 63–70.
IEEE
[1]F. Işık, “Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar”, KÜSBFD, c. 4, sy 3, ss. 63–70, Ara. 2025, doi: 10.59778/sbfdergisi.1789062.
ISNAD
Işık, Funda. “Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar”. Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 4/3 (01 Aralık 2025): 63-70. https://doi.org/10.59778/sbfdergisi.1789062.
JAMA
1.Işık F. Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar. KÜSBFD. 2025;4:63–70.
MLA
Işık, Funda. “Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar”. Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, c. 4, sy 3, Aralık 2025, ss. 63-70, doi:10.59778/sbfdergisi.1789062.
Vancouver
1.Funda Işık. Gece Yeme Sendromu ve Uyku ile İlişkili Yeme Bozukluğu Arasındaki Klinik Sınırlar. KÜSBFD. 01 Aralık 2025;4(3):63-70. doi:10.59778/sbfdergisi.1789062

Kastamonu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi,  sağlık bilimleri ile ilgili multidisipliner alanlarda klinik ve deneysel özgün makaleler, derlemeler, olgu sunumları, video kayıtları, görüntü tasarımları ve çalışmaları içermektedir. Derginin amacı, tıp, sağlık bilimleri ve sağlığı ilgilendiren sosyal alanlarla ilgili makaleler yayınlamanın yanı sıra multidisipliner makalelerin yanı sıra video kaydı/sağlıkla ilgili sanatsal tasarımlar gibi farklı yayınlara ortam sağlamaktır. Sağlıkla ilgili çalışmalar yayınlanabilir. Dergi, yayınladığı makalelerde ilgili etik kurallara ve bilimsel standartlara uymayı, ticari kaygı taşımamayı amaçlar. Dergi, yayınlanmayı bekleyen makale sayısı ne olursa olsun, gönderilen makalelerin süreçlerini en kısa sürede tamamlamayı hedeflemektedir.