Menarş ve Menopoz Dönemi Arasındaki Kadınlarda Fiziksel Aktivite Düzeyinin Primer Dismenore Üzerindeki Rolü: Ağrı Şiddeti, Süresi ve Menstrüel Parametrelerle İlişkisi

Öz

Bu çalışma, menarş ile menopoz dönemi arasındaki kadınlarda fiziksel aktivite seviyesinin primer dismenore üzerindeki olası etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya, 15-49 yaş aralığında primer dismenore tanısı almış 405 kadın katılmıştır. Katılımcılar yalnızca bir kez değerlendirilmiş; menstrüel özellikler, dismenoreye bağlı yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite düzeyi incelenmiştir. Dismenore şiddeti Vizüel Analog Skala (VAS) ile değerlendirilmiş; menarş yaşı, gebelik ve doğum sayısı, dismenore süresi, başlangıç zamanı ve ağrı kesici kullanımı gibi değişkenler analiz edilmiştir. Fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (Kısa Form) ile; dismenoreye bağlı fonksiyonel ve emosyonel etkiler ise Fonksiyonel ve Emosyonel Dismenore Ölçeği ile ölçülmüştür. Analizler sonucunda, fiziksel aktivite düzeyi ile dismenore şiddeti, süresi, başlangıcı ve ağrı kesici kullanımı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Ancak dismenoreye dair ölçütlerin çoğu ile Fonksiyonel ve Emosyonel Dismenore Ölçeği puanları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca, menarş yaşı ile dismenorenin başlangıç zamanı ve yaş ile dismenore şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, fiziksel aktivitenin primer dismenore üzerinde belirgin etkisinin olmadığını; ancak yaş, menarş yaşı gibi bireysel faktörlerin dismenore belirtileriyle ilişkili olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dismenore
• İnsani aktiviteler
• Ağrı

The Role of Physical Activity Level on Primary Dysmenorrhea in Women Between Menarche and Menopause: Relationship With Pain Severity, Duration, and Menstrual Parameters

Öz

This study aims to evaluate the possible effects of physical activity level on primary dysmenorrhea in women between the menarche and menopause periods. A total of 405 women aged 15–49 years who were diagnosed with primary dysmenorrhea participated in the study. The participants were assessed only once; menstrual characteristics, pain intensity, dysmenorrhea-related quality of life, and physical activity level were examined. Pain intensity was evaluated using the Visual Analog Scale; age at menarche, number of pregnancies and births, duration of dysmenorrhea, onset of pain, and analgesic use were analyzed. Physical activity level was assessed using the International Physical Activity Questionnaire–Short Form, while the functional and emotional effects related to dysmenorrhea were measured using the Functional and Emotional Dysmenorrhea Scale.The analyses revealed no significant relationship between physical activity level and pain intensity, duration, onset of pain, or analgesic use (p > 0.05). However, significant associations were found between most pain-related parameters and the functional and emotional scores (p < 0.05). In addition, statistically significant relationships were observed between age at menarche and pain onset, as well as between age and pain intensity. These findings indicate that physical activity does not have a significant effect on primary dysmenorrhea; however, individual factors such as age and age at menarche may be associated with pain-related symptoms.

Anahtar Kelimeler

• pain
• dysmenorrhea
• physical activity

Kaynakça

1. *Armour, M., Parry, K., Al-Dabbas, M. A., Curry, C., Holmes, K., MacMillan, F., & McCaffrey, R. (2019). Self-care strategies and sources of knowledge on menstruation in 12,526 young women with dysmenorrhea: A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 14(7), e0220103. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0220103
2. Bozkurt, N. (2019). Dismenore Sıklığı ve Dismenorenin Yaşam Kalitesine Etkisi (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İnönü Üniversitesi.
3. Çınar, G. N. (2018). Menstrual Ağrı Şiddetini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Hacettepe Üniversitesi.
4. *Cai, J., Liu, M., Jing, Y., Yin, Z., Kong, N., & Guo, C. (2025). Aerobic exercise to alleviate primary dysmenorrhea in adolescents and young women: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica, 104(5), 815–828. https://doi.org/10.1111/aogs.15042
5. Craig, C. L., Marshall, A. L., Sjöström, M., Bauman, A. E., Booth, M. L., Ainsworth, B. E., Pratt, M., Ekelund, U., Yngve, A., Sallis, J. F., & Oja, P. (2003). International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Medicine & Science in Sports & Exercise, 35(8), 1381–1395. https://doi.org/10.1249/01.MSS.0000078924.61453.FB
6. De Sanctis, V., Soliman, A., Bernasconi, S., Bianchin, L., Bona, G., Bozzola, M., Buzi, F., De Sanctis, C., Tonini, G., Rigon, F., & Perissinotto, E. (2015). Primary dysmenorrhea in adolescents: Prevalence, impact and recent knowledge. Pediatric Endocrinology Reviews: PER, 13(2), 512–520.
7. *Itani, R., Soubra, L., Karout, S., Rahme, D., Karout, L., & Khojah, H. M. J. (2022). Primary dysmenorrhea: Pathophysiology, diagnosis, and treatment updates. Korean Journal of Family Medicine, 43(2), 101–108. https://doi.org/10.4082/kjfm.21.0103
8. *López-Liria, R., Torres-Álamo, L., Vega-Ramírez, F. A., García-Luengo, A. V., Aguilar-Parra, J. M., Trigueros-Ramos, R., & Rocamora-Pérez, P. (2021). Efficacy of physiotherapy treatment in primary dysmenorrhea: A systematic review and meta-analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(17), 9210. https://doi.org/10.3390/ijerph18179210

9. *Xiang, Y., Li, Q., Lu, Z., Yu, Z., Ma, G., Liu, S., & Li, Y. (2025). Efficacy and safety of therapeutic exercise for primary dysmenorrhea: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Medicine, 12, 1540557. https://doi.org/10.3389/fmed.2025.1540557
10. Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.-G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
11. Gün, Ç., Demirci, N., & Otrar, M. (2014). Dismenore yönetiminde tamamlayıcı alternatif tedavileri kullanma durumu. Spatula DD, 4(4), 191–197.