Yönetimsellikten Yönetişime İktidar: Yönetişim Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme

Yıl 2026, Cilt: 2026 Sayı: 1 , 20 - 31 , 30.04.2026

Melik Karagöz

https://doi.org/10.56337/sbm.1763733

https://izlik.org/JA59AP99GS

Öz

Yönetişim, iktidarın sivil toplum ve devlet dışı unsurlarla da paylaşıldığı yeni bir yönetim rasyonalitesini ifade eder. Bu çerçevede yönetişim anlayışıyla, çoğulculuğun ve katılımcılığın artması, iktidarın yurttaşların katılımını artıracak şekilde sınırlandırılması beklenmektedir. Öte taraftan ise yönetişim, modern yönetimselliğin daha da kristalleştiği, uzmanlaştığı ve görünmezleştiği bir halidir. Nitekim Foucault’nun değerlendirmesinde görüldüğü üzere neoliberal yönetimselliğin bireyleri özneleştirmesi gibi, yönetişim de birey ve toplulukları daha fazla katılım kanallarıyla yönetimin bir parçası haline getirmektedir. Karar süreçlerine daha fazla katılım, davranışların daha fazla oto-kontrolle düzenlenmesini beraberinde getirmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel argümanı, yönetişim rasyonalitesinin Foucault’nun neoliberal yönetimselliğinin ileri bir aşaması olduğu şeklindedir. Bu şekilde daha da uzmanlaşmış bu yönetim rasyonalitesi, tarafları yönetim süreçlerine daha fazla dahil ederek nüfusa daha fazla nüfuz etmekte ve meşruiyet üretme noktasında oldukça “etkin” ve “verimli” bir hale gelmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yönetimsellik , Yönetişim , İktidar

Power from Governmentality to Governance: A Critical Evaluation on Governance

https://izlik.org/JA59AP99GS

Öz

Governance represents a new power rationality in which power is shared with civil society and non-state actors. Within this framework, the governance approach is expected to increase pluralism and participation, limiting power in a way that enhances citizen involvement. On the other hand, governance is a form of modern governmentality that has become more crystallized, specialized, and invisible. Indeed, just as neoliberal governmentality subjectivizes individuals as seen in Foucault’s assessment, governance integrates individuals and communities into the government process through expanded channels of participation. Greater involvement in decision-making processes brings about the regulation of behaviors through increased self-control. In this context, the main argument of the study is that the rationality of governance constitutes an advanced stage of Foucault’s neoliberal governmentality. By involving stakeholders more extensively in government processes, this further specialized administrative rationality penetrates the population more deeply and becomes highly “effective” and “efficient” in terms of generating legitimacy.

Anahtar Kelimeler

Governmentality , Governance , Power

Kaynakça

• Brown, W. (2017). Halkın Çözülüşü: Neoliberalizmin Sinsi Devrimi. İstanbul: Metis Yayınları.
• Foucault, M. (1991). Governmentality. G. Burchell, C. Gordon, & P. Miller içinde, The Foucault Effect (s. 87-105). The University of Chicago Press.
• Foucault, M. (1992). Ders Özetleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Foucault, M. (2014). Özne ve İktidar (4 Baskı). İstanbul: Ayrıntı Yayınevi.
• Foucault, M. (2015). Hapishanenin Doğuşu (6 Baskı.). (M. A. Kılıçbay, Çev.) Ankara: İmge Kitabevi.
• Foucault, M. (2016). Güvenlik, Toprak, Nüfus: College de France Dersleri 1977-1978 (2. Baskı). (F. Taylan, Çev.) İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Fukuyama, F. (2004). State-Building: Governance and World Order in the 21st Century. Cornell University Press.
• Gordon, C. (1991). Governmental Rationality: An Introduction. G. Burchell, C. Gordon, & P. Miller içinde, The Foucault Effect. The University of Chicago Press.
• Hirst, P., ve Thompson, G. (2007). Küreselleşme Sorgulanıyor. Ankara: Dost Kitabevi.
• Hardt, M. ve Negri, A. (2008). İmparatorluk. (6. Baskı). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Hardt, M. ve Negri, A. (2011). Çokluk. (2. Baskı). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Lemke, T. (2016). Politik Aklın Eleştirisi: Foucault'nun Modern Yönetimsellik Çözümlemesi (1 Baskı). (Ö. Karlık, Çev.) Ankara, Türkiye: Phoenix Yayınevi.
• Özdek, Y. (2011). Şirket Egemenliği Çağı. Ankara.
• Özpolat, G. (2015). Türkiye'de Biyopolitikanın Ölü Doğuşu: Türkçe Akademik Yazın Alanında Biyopolitika Kavramının Alımlanma Biçimleri. Modus Operandi (2), 131-138.
• Pierre, J., & Peters, B. G. (2000). Governance, Politics and the State. Palgrave & Macmillan.
• Rhodes, R. A. (1997). Understanding Governance: Policy Networks, Governance, Reflexivity and Accountability. Buckingham: Open University Press.
• Rhodes, R. A. W. (2007). Understanding Governance: Ten Years On. Organization Studies, 28(8), 1243-1264.
• Salamon, L. M. (2002). The New Governance and the Tools of Public Action: An Introduction. The Fordham Urban Law Journal, 5(5), 1611-1674.
• Stoker, G. (1998). Governance as Theory: Five Propositions. International Social Science Journal, 16-32.
• Supiot, A. (2014). Hukukun Antropolojik İşlevi Üzerine bir Deneme. (B. A. Ünal, Çev.) Ankara: Dost Kitabevi.
• Verba, S. ve Nie, H. N. (1987). Participation in America: Political Democracy and Social Equality. University of Chicago Press.