Kayıt Dışı Çalışan Suriyeli Sığınmacılara Farklı Bakışlar: Ayakkabı Sektörü Analizi

Öz

Ülkemiz, 2011'den bu yana Suriye'deki iç savaş nedeniyle milyonlarca Suriyeli sığınmacıya ev sahipliği yapmaktadır. Türkiye, bu büyük mülteci akınıyla birlikte "en fazla mülteciye ev sahipliği yapan ülke" konumuna gelmiştir. Ancak, Suriyeli mültecilerin kalıcı olarak yerleşmeleri, ülkede ekonomik, sosyal, siyasi ve toplumsal pek çok sorunu beraberinde getirmiştir. Özellikle yerli işgücünün yetersiz olduğu ve talebin yüksek olduğu düşük ücretli ve düşük statülü sektörlerde, göçmenler ucuz işgücü olarak algılanmakta ve kayıt dışı çalıştırılmaktadır. Bu sorun, Türkiye'deki ayakkabı sektöründe çalışan Suriyeli sığınmacılar için de geçerlidir ve onlar bu durumun tipik bir örneğini oluşturmaktadır. Bu çalışma, İzmir ve İstanbul'da ayakkabı sektöründe çalışan Suriyeli sığınmacıları ele alarak, ikincil piyasaların çalışma dinamiklerini ve yerel işçilerle kaçak olarak çalışan Suriyeli işçilerin durumlarını incelemeyi hedeflemektedir. Nitel bir çalışma olan bu araştırma, derinlemesine yüz yüze mülakatlar yoluyla elde edilen verilere dayanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki mülteci sorununa ilişkin daha iyi bir anlayış sağlamak ve kayıt dışı çalışma ile ilgili sorunları vurgulamaktır. Ayrıca, yerli işgücü ile sığınmacılar arasındaki etkileşimleri, bakış açılarını ve çalışma dünyalarını açıklamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Suriyeli sığınmacılar
• Aykkabı sektörü
• Güvencesizlik

Different perspectives on Syrian asylum seekers working unregistered: analysis of footwear sector

Abstract

Our country has been hosting millions of Syrian refugees since 2011 due to the internal conflict in Syria. Turkey has taken on a significant responsibility and has become the "largest host country for refugees." However, the permanent settlement of Syrian refugees has brought forth various economic, social, political, and societal challenges. The perception of migrants as cheap labor leads to their informal employment in low-wage and low-status sectors where there is a shortage of local workforce and high demand. Syrian refugees working in the shoe industry in Turkey serve as a typical example of this situation. This study aims to examine the working dynamics of the secondary markets and shed light on the conditions of both local workers and Syrian workers employed informally. It is a qualitative study based on in-depth face-to-face interviews and interpretation of the obtained data. The objective of this research is to provide a better understanding of the refugee problem in Turkey and highlight the issues related to informal employment. Additionally, it seeks to explore the interactions, perspectives, and livelihoods of both local and Syrian workers.

Keywords

• Syrian refugees
• Footwear sector
• Precarity

Kaynakça

1. Abadan-Unat, N. (2002). Bitmeyen göç: Konuk işçilikten ulus-ötesi yurttaşlığa. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2. Anderson, B., & Ruhs, M. (2010). Researching illegality and labour migration. Population, space and place, 16(3), 175-179.
3. Akis Kalaylıoğlu, Y. (2014). Uluslararası Göç Bağlamında Bourdieu’nun Kavramları: Ankara’da Yaşayan İranlılar Örneği . İdealkent , 5 (14) , 182-205
4. Aslantürk, O. & Tunç, Y. E. (2018). Türkiye'de Yabancıların Çalışma İzinleri Ve Suriyeliler . Ombudsman Akademik , 5 (9) , 141-180 .
5. Bauman, Z. (2011). Bireyselleşmiş Toplum (Cilt 2). (Y. Alogan, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
6. Dağdelen, G. (2015). Türkiye’nin Değişen Vatandaşlık Rejimi ve Emek Göçü. İdealkent , 6 (15) , 172-197.
7. Develi, E. (2017). 21. Yüzyilda göç olgusu: uluslararasi göç teorilerinin ekonomi politiği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Göç Özel Sayısı), 1343-1353.
8. Dikkaya, M., & Dinçer, S. (2023). Türkiye İş Gücü Piyasasında Suriyeli Sığınmacılar. Aksaray Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 152, s. 187- 198.

9. Dorigo, G., & Tobler, W. (1983). Push-pull migration laws. Annals of the Association of American Geographers, 73(1), 1-17.
10. Güllüpınar, F. (2012). Göç Olgusunun Ekonomi-Politiği ve Uluslararası Göç Kuramları Üzerine Bir Değerlendirme. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (4), 53-85.
11. Heckmann, F. (2004). Illegal migration: What can we know and what can we explain? The case of Germany. International Migration Review, 38(3), 1103-1125.
12. Korkmaz, M. (2017, 12 8). Geçici Koruma Kapsamındaki Suriyelilerin Türkiye İşgücü Piyasasına Etkileri Ve Değerlendirmeler. Sosyal Güvence Dergisi(13), S. 57- 83.
13. Kuş, E. (2009). Nicel- Nitel Araştırma Teknikleri (Cilt 3). Ankara: Anı Yayınları.
14. Marx, K. (2018). Kapital I (Cilt 11). (M. Selik , & N. Satlıgan, Çev.) İstanbul: Yordam Kitap.
15. Özcan, E. D. E. (2017). Çağdaş göç teorileri üzerine bir değerlendirme. İş ve Hayat, 2(4), 183-215.
16. Piore, M. J. (1980). Economic fluctuation, job security, and labor-market duality in Italy, France, and the United States. Politics & Society, 9(4), 379-407.
17. Ravenstein, E. G. (1889). The laws of migration. Journal of the royal statistical society, 52(2), 241-305.
18. Stouffer, A. S. (1940). Intervening Opportunities: A Theory Relating Mobility and Distance. American Sociological Review, 5(6), 845-867
19. Tatlıdil, E. (1993). Türkiye’de Kentleşme ve İşgücünün Değişen Nitelikleri. Sosyoloji Dergisi. İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, s.4, 59-72.
20. Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü. (2022). Ayakkabı Sektör Raporu. T.C Ticaret bakanlığı. Ankara: T.C Ticaret bakanlığı.
21. Toksöz, Gülay. (2006). Uluslararası Emek Göçü. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları: İstanbul
22. Özcan, D. E. (2017). Çağdaş Göç Teorileri Üzerine Bir Değerlendirme. İş ve Hayat, 2(4), s. 183- 215.
23. Rosenberg, S. (1977). The Marxian reserve army of labor and the dual labor market. Politics & Society, 7(2), 221-228.
24. Sevlü, H. (2020). Gündelik Direniş Deneyimleri: Gaziantep’te Suriyeli Kadınlar. Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Türkiye’de Göç Araştırmaları (S. 63- 79). İçinde Gar Göç Araştırmalar Derneği.
25. Standing, G. (2019). Prekarya Yeni Tehlikeli Sınıf (Cilt 5). (E. Bulut, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları.
26. Stark, Oded ve David E. Bloom. (1985). “The New Economics of Labor Migration”, The American Economic Review, Vol. 75, No. 2
27. Yılmaz, G. (2005). Emek Göçünün Tarihsel Arka Planı A.B’deki Göçmen İşçilerin Durumu. TTB Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 6(23), 2-7.
28. İnternet Kaynakları
29. Göç İdaresi Başkanlığı. (2023). https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638 adresinden alındı. Milliyet. (2017). Ayakkabı Sektörünü Suriyeliler Ayakta Tutuyor, Aralık 31, 2021 tarihinde https://www.milliyet.com.tr/yerel-haberler/manisa/ayakkabi-sektorunu-suriyeliler-ayakta-tutuyor-11817097 adresinden alındı.
30. T.C. Ticaret Bakanlığı. (2022). Mayıs 19, 2023 tarihinde Ayakkabı Sektör Raporu https://ticaret.gov.tr/data/5b87000813b8761450e18d7b/Ayakkabi_Sektoru.pdf adresinden alındı.
31. T24. (2023, 11 18). TÜSİAD Başkanı’ndan Soylu’nun "Suriyeliler gidince önce o iş adamları isyan edecek" sözlerine cevap niteliğinde açıklama. https://t24.com.tr/haber/tusiad-baskani-ndan-soylu-nun-suriyeliler-gidince-once-o-is-adamlari-isyan-edecek-sozlerine-cevap-niteliginde-aciklama,1073135 adresinden alındı.
32. The World Footwear 2023 Yearbook. (2023). Ekim 21, 2023 tarihinde https://www.worldfootwear.com/news/the-world-footwear-2023-yearbook/8981.html adresinden alındı.
33. Uğur, M. G. (2023). Tahakküm Ve Direniş Sanatları Üzerine. Kasım 18, 2023 tarihinde https://www.academia.edu/39749476/TAHAKK%C3%9CM_VE_D%C4%B0REN%C4%B0%C5%9E_SANATLARI_%C3%9CZER%C4%B0NE adresinden alındı.