Teorik Makale

Yeni Nesil Akıllı Araçlarda “Çocuk Güvenliği” Meselesi: Çözüm nereden başlamalı?

Cilt: 1 Sayı: 1 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Yeni Nesil Akıllı Araçlarda “Çocuk Güvenliği” Meselesi: Çözüm nereden başlamalı?

Öz

Günümüzde çocukların dâhil oldukları ve faydalandıkları teknolojik imkânların sayısı her geçen gün artmaktadır. Bu teknolojik araçlardan biri de gündemimize hızla giren yeni nesil araçlardır. Ancak yeni nesil araçlarda çocuk güvenliği konusunun yeterince ele alınmadığı görülmektedir. Bu araçlar her ne kadar oldukça işlevsel, pratik, kolaylaştırıcı ve konforlu olarak tasarlanmış olsalar da bütüncül bir çocuk güvenliği anlayışı ile dizayn edilmediklerinde, teknolojik ürünlerin sahip olduğu muhtemel riskler çok daha kolay şekilde çocuklara zarar verebilecek hale dönüşebilir. Bu nedenle çocuklar için üçüncü bir ortam olarak tanıtılan bu araçların, çocukları hem fizyolojik hem de psikososyal açıdan koruyan ortamlar haline gelmesine yardımcı olacak bir anlayışın gelişmesi için bu ortamları tasarlayan profesyonellerin çocuk güvenliği konusunda bilgi ve farkındalıklarının arttırılmasının faydalı olacaktır. Bu sebeple yeni nesil araçlar çocuk haklarını göz önünde bulunduracak, çocukları ayrıştırmayacak, haklarının hayata geçmesine yardımcı olacak ve çocuğun güvenliğini gözetecek şekilde tasarlanmalı ve işletilmelidir. Böyle ortamlar, çocukların sağlıklı bir şekilde gelişmelerini sağlayacaktır. Bu ilkelerin gözetilmediği araçlarda çocukların zarar görmesine sebep olabilecek muhtemel problemler ortaya çıkabilir. Bu çalışma yeni nesil araçların çocuk odaklı ortamlar haline getirilmesinde öncelikle nereden başlanacağı konusunu tartışmayı hedeflemektedir. Konuyla ilgili literatürü derleyerek bu araçları dizayn eden profesyonellerin çocuk hakları, çocuk istismarı ve ihmali ve çocuk güvenliği konusunda bilgi ve farkındalıklarının nasıl arttırılacağına yönelik öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Archard, D. (2014). Children: Rights and childhood. USA: Routledge. Bruck, S., Ben-Arieh, A. & Kosher, H. (2022). Handbook of child maltreatment. Cham: Springer International Publishing.
  2. Commision for Children and Young People. (2018). A guide for devising a child safe organisation. www.ccyp.vic.gov.au (E.T. 01 Aralık 2018).
  3. Dağ, H., Doğan, M., Sazak, S., Kaçar, A., Yılmaz, B., Doğan, A., Arıca, V. (2015). Çocuk haklarına güncel yaklaşım. Cukurova Medical Journal, 40(1), 1-5.
  4. Doğangün, B., Gönültaş, B. M., Uzun-Oğuz, E., Oral, G. & Öztürk, M. (2016). Psychological complaints reported by sexually abused children during criminal investigations: Istanbul example. Child Abuse & Neglect, 56, 54-61.
  5. Gherardini, L., & Cabri, G. (2024). The Impact of Autonomous Vehicles on Safety, Economy, Society, and Environment. World Electric Vehicle Journal, 15(12), 579.
  6. Gönültaş, B. M. & Öztürk, M. (2020). Sosyal hizmet öğrencilerinin suçlulara yönelik algılarının değerlendirilmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(2), 477-499.
  7. Gönültaş, M. B. (2022). A child-focused understanding for the protection and safety of children and prevention of sexual abuse: Child centered environments. CUJOSS, 46(1), 85-93.
  8. Katz, I., Katz, C., Andresen, S., Bérubé, A., Collin-Vezina, D., Fallon, B., ... & Wekerle, C. (2021). Child maltreatment reports and child protection service responses during COVID-19: Knowledge exchange among Australia, Brazil, Canada, Colombia, Germany, Israel, and South Africa. Child Abuse & Neglect, 116, 105078. doi: https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2021.105078

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kriminoloji (Diğer), Sosyal Hizmetler (Diğer), Çocuk Sosyolojisi

Bölüm

Teorik Makale

Erken Görünüm Tarihi

25 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

15 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gönültaş, B. M. (2025). Yeni Nesil Akıllı Araçlarda “Çocuk Güvenliği” Meselesi: Çözüm nereden başlamalı? Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(1), 1-7. https://izlik.org/JA66JM28ZP
AMA
1.Gönültaş BM. Yeni Nesil Akıllı Araçlarda “Çocuk Güvenliği” Meselesi: Çözüm nereden başlamalı? SCÜSBED. 2025;1(1):1-7. https://izlik.org/JA66JM28ZP
Chicago
Gönültaş, Burak Miraç. 2025. “Yeni Nesil Akıllı Araçlarda ‘Çocuk Güvenliği’ Meselesi: Çözüm nereden başlamalı?”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1 (1): 1-7. https://izlik.org/JA66JM28ZP.
EndNote
Gönültaş BM (01 Eylül 2025) Yeni Nesil Akıllı Araçlarda “Çocuk Güvenliği” Meselesi: Çözüm nereden başlamalı? Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1 1 1–7.
IEEE
[1]B. M. Gönültaş, “Yeni Nesil Akıllı Araçlarda ‘Çocuk Güvenliği’ Meselesi: Çözüm nereden başlamalı?”, SCÜSBED, c. 1, sy 1, ss. 1–7, Eyl. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66JM28ZP
ISNAD
Gönültaş, Burak Miraç. “Yeni Nesil Akıllı Araçlarda ‘Çocuk Güvenliği’ Meselesi: Çözüm nereden başlamalı?”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1/1 (01 Eylül 2025): 1-7. https://izlik.org/JA66JM28ZP.
JAMA
1.Gönültaş BM. Yeni Nesil Akıllı Araçlarda “Çocuk Güvenliği” Meselesi: Çözüm nereden başlamalı? SCÜSBED. 2025;1:1–7.
MLA
Gönültaş, Burak Miraç. “Yeni Nesil Akıllı Araçlarda ‘Çocuk Güvenliği’ Meselesi: Çözüm nereden başlamalı?”. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 1, sy 1, Eylül 2025, ss. 1-7, https://izlik.org/JA66JM28ZP.
Vancouver
1.Burak Miraç Gönültaş. Yeni Nesil Akıllı Araçlarda “Çocuk Güvenliği” Meselesi: Çözüm nereden başlamalı? SCÜSBED [Internet]. 01 Eylül 2025;1(1):1-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66JM28ZP
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (SCÜSBED) her yıl şubat ve eylül aylarında yayımlanmaktadır.