BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ

Çiğdem Karaçay

doi:10.21602/sduarte.1059623

BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ

Öz

Boteh motifi, binlerce yıldır farklı kültürlerde çok çeşitli biçimlerde tasvir edilmiştir. Kelime olarak Farsçada “çalılık”, “yaprak demeti” veya “çalı yığını” gibi anlamlara gelmektedir. En genel formuyla soyut bir yaprağı andırmaktadır. Araştırmacılar tarafından motifin menşei ve sembolizmi ile ilgili çok farklı görüşler öne sürülmektedir. Ancak İslam öncesi ve İslam sonrası İran sanatında çok sayıda seçkin örneğine ulaşılan motifin İran kökenli olduğu ve servi ağacından köklendiği ortak kanı olarak görülmektedir. Bu çalışmada, evrensel bir motif olarak yüzyıllardır farklı toplumların kültür ve sanatlarında, 18. yüzyıldan itibaren ise özellikle İran ve Azerbaycan halı sanatlarında sıklıkla betimlenen boteh motifinin, Anadolu Türk halı sanatında tasvir edildiği örnekler tanıtılmakta ve gösterge bilimsel açıdan ifade ettiği anlam üzerinde durulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Arseven, C., E. (1975). Sanat Ansiklopedisi, İstanbul: MEB.
Ateş, M. (2001). Mitolojiler ve Semboller “Ana Tanrıça ve Doğurganlık”, İstanbul: Aksiseda Matbaası.
Beardsley, G. ve Sinopoli, M., C. (2005). Wrapped in Beauty: The Koelz Collection of Kashmiri Shawls. University of Michigan Press.
Chwalkowski, F. (2016). Symbol in Arts, Religion and Culture: The Soul of Nature. London: Cambridge Scholar Publishing.
Formenton, F. (1972). Oriental Rugs and Carpets. England: The Hamlyn Publishing Group Limited.
Kerimov, L. (1961). Azerbaycan Halısı I, Bakü-Leningrad.
Mammadova, A. (2018). Azerbaycan’ın Kültürel Miraslarından El Dokuması-Kelağayı. Ankara: 9. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi Maddi Kültür. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü Yayınları: 391. Seminer, Kongre, Bildiriler Dizisi: 85, s. 345-350.
Nabiyeva, A. (2016). Azerbaycan Resimli Halılarının Kompozisyon Özellikleri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Antalya: Akdeniz Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Çiğdem Karaçay ^*
0000-0002-0218-4785
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

18 Ocak 2022

Kabul Tarihi

9 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 15 Sayı: 29

DOI

https://doi.org/10.21602/sduarte.1059623

IZ

https://izlik.org/JA32FY93HB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karaçay, Ç. (2022). BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ. Art-e Sanat Dergisi, 15(29), 128-148. https://doi.org/10.21602/sduarte.1059623

AMA

1.Karaçay Ç. BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ. Art-e. 2022;15(29):128-148. doi:10.21602/sduarte.1059623

Chicago

Karaçay, Çiğdem. 2022. “BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ”. Art-e Sanat Dergisi 15 (29): 128-48. https://doi.org/10.21602/sduarte.1059623.

EndNote

Karaçay Ç (01 Haziran 2022) BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ. Art-e Sanat Dergisi 15 29 128–148.

IEEE

[1]Ç. Karaçay, “BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ”, Art-e, c. 15, sy 29, ss. 128–148, Haz. 2022, doi: 10.21602/sduarte.1059623.

ISNAD

Karaçay, Çiğdem. “BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ”. Art-e Sanat Dergisi 15/29 (01 Haziran 2022): 128-148. https://doi.org/10.21602/sduarte.1059623.

JAMA

1.Karaçay Ç. BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ. Art-e. 2022;15:128–148.

MLA

Karaçay, Çiğdem. “BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ”. Art-e Sanat Dergisi, c. 15, sy 29, Haziran 2022, ss. 128-4, doi:10.21602/sduarte.1059623.

Vancouver

1.Çiğdem Karaçay. BOTEH MOTİFİNİN KÖKENİNE KISA BİR BAKIŞ VE ANADOLU TÜRK HALI SANATINDA BOTEH TASVİRLERİ. Art-e. 01 Haziran 2022;15(29):128-4. doi:10.21602/sduarte.1059623