The Connection Established with Nature, Specifically in The Cappadocia Region, and Individual Ceramic Applications

Abstract

The image of nature is an important source of inspiration in artistic creation. Nature affects the individual's feelings and thoughts, creating a certain perception, and has also emerged as a fundamental theme in both science and art. The mental images shaped by this interaction are refined and transformed, and are reconstructed through imagination and become a work of art. Within the scope of this study, the natural imagery of the Cappadocia region is addressed with an artistic interpretation. In addition to interpretations by artists that evaluate the region's landforms as a form of expression in art, there are individual interpretations specifically for Fairy Chimneys. These interpretations focus on the form, texture and color elements of the surface works carried out on white bodies created with the hand-forming method.

Keywords

• Nature
• Cappadocia
• Art
• Contemporary Art
• Ceramics

Kapadokya Bölgesi Özelinde Doğa ile Kurulan Bağ ve Bireysel Seramik Uygulamalar

Öz

Sanat ediminde doğa imgesi önemli bir ilham kaynağı olma niteliği taşır. Doğa, bireyin duygu ve düşüncelerini etkileyerek belirli bir algı oluştururken aynı zamanda bilim ve sanatın temel konularından biri haline gelmiştir. Bireyin doğa ile kurduğu etkileşim sonucu zihninde şekillenen imgeler, işlenerek dönüşüme uğrar ve imgelem aracılığıyla yeniden inşa edilerek sanat eserine dönüşür. Bu çalışma kapsamında, Kapadokya Bölgesi doğasının imgeleri sanatsal bir yorumla ele alınmıştır. Bölgenin yeryüzü oluşumlarının sanatta bir ifade biçimi olarak kullanımı çerçevesinde değerlendiren sanatçı okumalarının yanı sıra Peribacaları özelinde bireysel yorumlamalar söz konusudur. Bu yorumlamalar, elle şekillendirme yöntemiyle oluşturulan beyaz bünyelerde gerçekleştirilen yüzey çalışmalarının biçim, doku ve renk unsurlarına odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Doğa
• Kapadokya
• Sanat
• Çağdaş Sanat
• Seramik

Kaynakça

1. Ağgüner, M. (2021). Doğal Mirasa Ait Oluşumların Resimsel Yüzey Üzerinde Yorumlamaları: Peribacaları Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
2. Ateş, M. (1996). Kapadokya’nın Başkenti Nevşehir, Ankara: T.C. Kültür Bakanlığı Yayımlar Dairesi Başkanlığı.
3. Aydın, İ. ve Zümrüt, Y. (Haziran 2013). “Doğa ve Sanat Ekseninde Farklı Yaklaşımlar”. Anadolu Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 4, s. 53-65.
4. Bachelard, G. (1996). Mekânın Poetikası. (Çev; Aykut Derman). İstanbul: Kesit Yayıncılık
5. Bağırlı, R. (2022). Çağdaş Seramik Sanatında Gemi Teması Üzerine Bireysel Söylemler, International Academic Social Resources Journal, (e-ISSN: 2636- 7637), 7, (43), s. 1488-1497.
6. Bağırlı, Rasim ve Kaya, Furkan Mert. (Mart 2025). Sanatsal Üretime Yansıyan Psikoloji ve Yayoi Kusama Örneği, Plastik Sanatlar Alanında Araştırmalar ve Değerlendirmeler, Editör: Prof. Dr. Emrah Uysal, ISBN: 978-625-388-262-4, Ankara: Gece Kitaplığı.
7. Birinci, A. (2015). Kapadokya Bölgesi Kiliselerindeki Fresklerin Seramik Yüzeylerde Yorumu, Yüksek Lisans Sanat Çalışması Raporu, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü. Çevik, N., Bingöl, M. ve Demirci Şenkal, A. (2021). Bir Tasarım Nesnesi Olarak Kamusal Alanda Kaligrafik/Tipografik Düzenlemeler. Social Sciences Research Journal, 10 (3), s. 678-695.
8. Demirkol, R. S. (2021). Tarihi Çevre Koruma Bağlamında Kapadokya, ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, 1 (1), s. 43-63. Ektiren, M. T. (2017). “Kent Meydanlarının Kent Kimliği ile İlişkisi”, Kent Akademisi, Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi, 10 (2): s. 240-254.

9. Esin, U. (1998). Paleolitik’ten İlk Tunç Çağı’nın Sonuna: Tarih Öncesi Çağların Kapadokyası, Kapadokya, Ed. Metin Sözen, İstanbul: Ayhan Şahenk Vakfı.
10. Karaman Güvenç, B. (2024). “Nuri İyem Resimlerindeki Ev Görünümleri Perspektifinden Toplumsal İzler”, Plastik Sanatlar Alanında Uluslararası Araştırmalar I içinde, ed. Prof. Dr. Feryal Beykal Orkun, İstanbul: Eğitim Yayınevi, s. 37-58.
11. Kaya, F. M. (2023). Doğa-İnsan İş Birliği Bağlamında Oluşturulan Sanatsal Dil ve “Olasılıklar” Temalı Bir Sergi Önerisi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
12. Kayahan, Z., ve Çevik, N. (2021). Çevre Bilinci Bağlamında Sürdürülebilir Sanatsal Dil. Akademik Sanat, (14), s. 1-11.
13. Kayahan, Z. ve Çevik, N. (2022). Yaratıcılıkta Sezgisel Süreci Odağına Alan Bir Sanatçı; Crystal Wagner. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi 9/1, s. 33-44. Kemal, Y. (2018). Peribacaları Bu Diyar Baştanbaşa 3, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
14. Kırmızıgül, F. (2021). Sosyal Bir Kimlik Arketipi Olarak KKTC- Kapalı Maraş Bölgesi’nin Mekânsal Yalnızlığı Üzerine Kurgusal Denemeler. Tarih ve Gelecek Dergisi, Cilt:7, Sayı: 2, s. 520-544.
15. Korat, G. (2003). Taş Kapıdan Taçkapıya Kapadokya, İstanbul: Doğan Kitap.
16. Marasalı, İ. (2009). Çöl Topoğrafyasının Seramik Uygulamalara Yansıması, Sanatta Yeterlik Eseri Çalışması Raporu, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
17. Özkul, D. T. ve Kaya, F. M. (2022). Çağdaş Sanatta Organik Malzeme ile Oluşturulan Plastik Dil Üzerine, Uluslararası Akademik Birikim Dergisi, 5 (5), s.295-306.
18. Pazarlıoğlu Bingöl, M. (2022). “Türkiye’de Kavramsal Sanat. 1923’ten Günümüze Çağdaş Türk Sanatı”, Editör: Erol Murat Yıldız, Yayın No: 1122, ISBN: 978-625-433-6034, 1. Basım, Ağustos. Nobel Yayıncılık, Ankara. s. 323-371.
19. Pekin, F. (2018). Kapadokya Kayalardaki Şiirsellik, Gezi Rehberi, İstanbul: İletişim Yayınları. Rona, L. (2007), Evin Belleği ve Taşınma, Sanatta Yeterlilik Tezi, İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
20. Seferis, Y. (2017). Kapadokya Kaya Kiliselerinde Üç Gün, (Çev.: Samih Rifat), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
21. Sözen, M. (1998). Kapadokya, İstanbul: Ayhan Şahenk Vakfı, Mas Matbaacılık AŞ., Barın Ciltevi.
22. Şahin, S. (1997). Kapadokya Bölgesi Freskleri ve Fresklerin Yüksek Baskı Tekniği ile Yorumlanması, Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
23. Varlık Şentürk, L., (2003). Çevrenin Sanata Getirdiği Yeni Bir Bakış Açısı Olarak Land Art, 7. Ulusal Sanat Sempozyumu, Sanat ve Çevre, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları, s. 158-163.
24. Tuna, T. (2008). Bilinmeyen Kapadokya. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
25. Uysal, H. F. (2009). Çağdaş Sanat ve Ekosistem, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
26. Uysun, M. (2011). Kapadokya Kaya Kiliseleri İkonografisi. Dogusofset.
27. Yenen, Ş. (2007). Turkish Odyssey, A Cultural Guide to Turkey. İstanbul: Fourth Printing. http 1: TMMOB, Jeoloji Mühendisleri Odası (25 Eylül 2004). Kapadokya’nın Tarihi, Jeolojik Özellikleri ve İnsan Sağlığı Üzerine Etkileri (Karain-Sarıhıdır-Tuzköy Örneği), Teknik Gezi Kitabı, Teknik Geziler Serisi-2. https://www.jmo.org.tr/resimler/ekler/5577d77c02fdbaa_ek.pdf Erişim Tarihi: 13.03.2025
28. http 2: Sayar, K. (2016). Evin Ruhu. https://serbestiyet.com/yazarlar/evin-ruhu-30564/ Erişim Tarihi: 05.06.2025. Görsel 1. İlhan Marasalı, 3. Uygulama, Seramik, 1000 °C, 16 x 13 x 13 cm, 2009. (Marasalı, 2009: 35).
29. Görsel 2. Cornelia Konrads, Geçit / Passage, Ağaç Dalları, Metal ve Çelik Kablo, 4 x 7 x 0,6 m, Fransa, 2015. https://www.plantdergisi.com/yazi-dogada-sanat--land-art-368.html Erişim tarihi: 14.02.2025.
30. Görsel 3. Ludovico Einaudi, Arktik İçin Ağıt / Elegy For The Arctic, Norveç, 2016. https://sifiratik.co/2018/07/24/dunyaca-unlu-piyanist-buzullarda/ Erişim tarihi: 12.03.2025.
31. Görsel 4. Guy Laramée, Amerika Tarihi II / Historia das Americas II, Ansiklopedi, Mürekkep, Pigment ve Plexiglass, 25.4 x 33 x 21,6 cm, 2017-2018. https://guylaramee.com/project/2017-18/ Erişim tarihi: 15.02.2025.
32. Görsel 5. Nuri İyem, Göreme, Duralit Üzerine Yağlı Boya, 42 x 34 cm, 1975. http://www.cappadociaexplorer.com/detay.php?id=2153&cid=303 Erişim tarihi: 15.02.2025.
33. Görsel 6. Fikret Otyam, Peribacaları, 150 x 100 cm, Tuval Üzerine Yağlı Boya, 1995. https://fikretotyam.com/resimleri/detay/otyam-in-fircasindan/40 Erişim tarihi: 15.02.2025.
34. Görsel 7. Zafer Gençaydın, Ürgüp, Tuval Üzerine Karışık Teknik, 30 x 50 cm, 1988. https://art.if.com.tr/?cat=648 Erişim tarihi: 15.02.2025.
35. Görsel 8. Seda Özcan Özden, Bir Demet Peri Bacası, Beyaz Çamur, Renklendirilmiş Çamur, Elle Şekillendirme, Oksit ve Sıraltı Dekorlama, 1010 °C, 30 x 30 cm, 2025.
36. Görsel 9. Seda Özcan Özden, Bal Peteği, Beyaz Çamur, Renklendirilmiş Çamur, Elle Şekillendirme, Oksit ve Sıraltı Dekorlama, 1010 °C, 30 x 30 cm, 2025.
37. Görsel 10. Seda Özcan Özden, Yuva, Beyaz Çamur, Renklendirilmiş Çamur, Elle Şekillendirme, Oksit ve Sıraltı Dekorlama, 1010 °C, 30 x 30 cm, 2025. Görsel 11. Seda Özcan Özden, Milyon Yıl, Beyaz Çamur, Renklendirilmiş Çamur, Elle Şekillendirme, Oksit ve Sıraltı Dekorlama, 1010 °C, 30 x 30 cm, 2025.