Animal Motifs Detected in Flat Weavings in Şıhlı (Develi/Kayseri) Region

Abstract

The Şıhlı region, famous for its flat weavings, has its own motif, pattern and color characteristics. In this study, it was aimed to detect, record and keep alive the animal motifs seen in the flat weavings in the Şıhlı region. In the research of animal motifs, field research method was applied and information was obtained by face-to-face interviews with the local people. When animal motifs were examined; while some animals themselves, birds, worms, snakes etc. were used as motifs, in some motifs; it was observed that a limb of the animal such as a monster's foot, a wolf's mouth, a glass-shaped beak, a fly's wing, a camel's neck etc. was woven and sometimes the animal's footprint was used in the motifs. Real animals and imaginary animal motifs such as monsters were included in the weavings. The motifs of cattle urine and cuckoo are also among the motifs related to animals.

Keywords

• Şıhlı
• Ram
• Camel
• Cattle Urine
• Butterfly

Şıhlı (Develi/Kayseri) Yöresindeki Düz Dokumalarda Tespit Edilen Hayvansal Motifler

Öz

Düz dokumalarıyla ünlü Şıhlı yöresinin kendine özgü motif, desen, renk özellikleri vardır. Bu çalışmada; Şıhlı yöresindeki düz dokumalarda görülen hayvansal motiflerin tespit edilip, kayıt altına alınarak yaşatılması amaçlanmıştır. Hayvansal motiflerin araştırılmasında alan araştırması yöntemi uygulanarak yöre halkıyla yüz yüze görüşülerek bilgiler alınmıştır. Hayvansal motifler incelendiğinde; bazı hayvanların kendisi, kuş, solucan, yılan vb. motif olarak kullanılırken, bazı motiflerde; hayvanın bir uzvu canavar ayağı, kurtağzı, camız anlı, sinek kanadı, deveboynu vb. dokunduğu, bazende hayvanın ayak izi motiflerde kullanıldığı gözlemlenmiştir. Gerçekte var olan hayvanlarla, canavar gibi hayal ürünü olan hayvansal motifler dokumalarda yer almıştır. Sığır sidiği ve bukağı motifleri de yine hayvan ile ilintili motiflerdendir.

Anahtar Kelimeler

• şıhlı
• Koçboynuzu
• Deveboynu
• Sığır Sidiği
• Kelebek

Kaynakça

1. Akpınarlı, H. F.& Üner, İ. (2017). “İç Anadolu Bölgesi Halılarında Görülen Figüratif Sembol ve Motifler”, Sdü Art-E Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi, Cilt:10, Sayı:20, s.639. Issn 1308-2698.
2. Balcı, N. (2012). “Türk Halı Sanatında Mitolojik Kaynaklı Bazı Motifler”, Arış, (8), s.48. Doi:10.34242/Akmbaris.2019.38.
3. Balpınar Acar, B. (1982). Kilim, Cicim, Zili, Sumak Türk Düz Dokuma Yaygıları, Eren Yayınları, s.7.
4. Erbek, M. (2002). Çatalhöyük’ten Günümüze Anadolu Motifleri, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları, s.76.
5. Eroğlu, M. A. (2023). “Anadolu Kilimlerindeki Bukağı Motifinin Kızılderili (Navajo) Kilimlerindeki Biçimsel Benzerlikleri”, Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı:10, s. 856.
6. Kutucu, A., Akkoyunlu, C. M. ve Konuk, M. (2024). “Coğrafi İşaret Almış Halı ve Kilim Motiflerinin Nft İle Dijital Kalıcılığının Sağlanması Üzerine Yapılan Bir Araştırma”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 12, Sayı: 155, s. 410.
7. Selçuk, K. ve Yurttaş, H. (2020). “Doğu Karadeniz Bölgesi Dokumalarında Tespit Edilen Figürlü (Hayvan/İnsan) Motifler Üzerine Bir Deneme”, Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 45, s.558. Doı: 10.32547/Ataunigsed.749006.
8. Şahin, Z. (2003). “Kayseri İli Develi İlçesi Şıhlı Kasabası Düz Dokumaları”, Erciyes Aylık Fikir ve Sanat Dergisi, No: 3003, s. 24. Turan, A. (2021). “Kars Halılarında Görülen Figüratif (Hayvan/İnsan) Motiflerin İncelenmesi”, Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sonbahar, Sayı 28, s.504. Doı:10.9775/Kausbed.2021.028.