Ekoturizm Kapsamında Mardin İli Savur İlçesi’nin Kentsel İmaj Kriterleri Üzerinden İncelenmesi

Öz

Hızlı kentleşme ve nüfus artışı, insanların doğal ve kültürel değerlere yönelimini artırmış ve turizm anlayışında ekoturizm gibi sürdürülebilir yaklaşımların önem kazanmasına neden olmuştur. Çalışmanın amacı, Mardin iline bağlı Savur ilçesinin ekoturizm potansiyelini kentsel imaj kriterleri çerçevesinde ortaya koymaktır. Araştırmada Kevin Lynch’in kentsel imaj kuramı temel alınarak ilçenin mekânsal bileşenleri (yollar, sınırlar, kesişim noktaları ve nirengi alanları) incelenmiştir. Çalışma kuramsal, gözleme dayalı ve keşifsel bir nitelik taşımaktadır. Savur’un merkez mahalleleri olan Gazi, Evren ve Devlet mahalleleri üzerinden elde edilen veriler SWOT analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, Savur’un tarihi yapıları, geleneksel sokak dokusu, doğal alanları ve kültürel mirası ile önemli bir ekoturizm potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte ulaşım zorlukları, dar sokak yapısı ve altyapı eksiklikleri gibi bazı mekânsal sorunların potansiyelin etkin kullanımını sınırladığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, Savur’un ekoturizm potansiyelinin sürdürülebilir şekilde değerlendirilebilmesi için doğal ve kültürel değerlerin korunması, altyapının geliştirilmesi ve yerel halkın turizm süreçlerine aktif katılımının sağlanması gerektiği ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Ekoturizm
• Turizm
• Kentsel imaj
• savur
• mardin

Investigation of Savur District Of Mardin Province within the Scope of Ecotourism, Perspective of Urban Image Criteria

Öz

Rapid urbanization and population growth have increased people’s interest in natural and cultural resources, highlighting the importance of sustainable approaches such as ecotourism. This study aims to reveal the ecotourism potential of Savur district in Mardin Province through the lens of urban image criteria. The research is based on Kevin Lynch’s urban image theory, examining the district’s spatial components (paths, edges, nodes, and landmarks). The study adopts a theoretical, observational, and exploratory qualitative approach. Data from the central neighborhoods of Savur -Gazi, Evren, and Devlet- were analyzed using a SWOT framework. Findings indicate that Savur possesses significant ecotourism potential due to its historical structures, traditional street patterns, natural areas, and cultural heritage. However, spatial constraints such as transportation difficulties, narrow streets, and infrastructure deficiencies limit the effective utilization of this potential. The results suggest that sustainable development of ecotourism in Savur requires the preservation of natural and cultural assets, improvement of infrastructure, and active participation of the local community in tourism activities.

Anahtar Kelimeler

• Ecotourism
• tourisim
• urban image
• savur
• mardin

Kaynakça

1. [1] Ergen, Y.B., Güçer, B. 1992. A Research About Components Of Built Environment And Deprevation Of Ecological Balance In Urban Development Areas. - Urban Ekology-Seventh Conference On Urban And Regional Research (United Nations Economic Commission For Europe), Ankara, 442-449 s.
2. [2] Ergen, Y.B. 2023. Mogan ve Eymir Göllerinin Ankara Kentsel Yerleşiminde Oluşturduğu Enerji Çevre Etkileşimindeki Yeri ve Oluşan Sorunların Analizi – IV. International Rural Areas And Ecology Congress – Girne (Kuzey Kıbrıs), 428, 426-436s"
3. [3] Erdoğan, N. 2003. Çevre ve (Eko)turizm. Ankara: Erk Yayıncılık.
4. [4] Kaypak, Ş. 2012. Ekolojik Turizm ve Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 14 (22), 11-29.
5. [5] Terakye Ünsal, B. 2012. Change of Urban Image with Demands of Contemporary Tourism: The case of Batumi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 134s, Ankara.
6. [6] Aydın, K. 2022. Niteliğini Yitirmiş Tarihi Kentlerde Kültür Turizmiyle Yeniden Canlandırma: Siirt Örneğinde Planlama Önerileri. Siirt Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 164s, Siirt.
7. [7] Chandel, R. S., Kanga, S. 2020. Sustainable Management of Ecotourism in Western Rajasthan, İndia: A Geospatıal Approach. İndia: Geo Journal of Torism and Geosites, 29(2), 521-533.
8. [8] Kasalak, M. A. 2015. Dünya’da Ekoturizm Pazarı ve Ekoturizm’in Ülke Gelirlerine Katkıları. Journal of Recreation and Tourism Research, 2(2), 20-26.

9. [9] Donohoe, H., Needham, R. 2008. Ecotourism: The Evolving Contemporary Definition . Journal of Ecotourism, 5 (3), 192-210, doi:10.2167/joe152.0.
10. [10] Ünal, H. E. ve Kuter, N. 2009. Sürdürülebilirlik Kapsamında Ekoturizmin Çevresel, Ekonomik ve Sosyo-Kültürel Etkileri. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 9(2), 146-156.
11. [11] Manning, E. W., Dougherty, T. D. 1995. Sustainable Tourism: Preserving the Golden Goose. The Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 36 (2) 29-42 .
12. [12] Batur, M. 2013. İzmir'in Ekoturizm Potansiyeli. İzmir : TMMOB 2. İzmir Kent Sempozyumu.
13. [13] Çalışkan, A. 2020. Hatay'ın Ekoturizm Potansiyeli ve Yerel Halkın Ekoturizme Bakış Açısı. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 156s, Konya.
14. [14] Yalçınkaya, N. M. 2021. Adana İli- Kozan ilçesi'nin Ekoturizm Potansiyelinin Sürdürülebilir Turizm Yaklaşımıyla Araştırılması, Turkish Journal of Forest Science , 5(2), 478-495.
15. [15] Özgüç, N. 1997. Turizm ve Coğrafya. Kent Gündemi Dergisi, 1(4), 36-41.
16. [16] Erton, M. 1995. Kent Kimliği: İznik ve Mudurnu Yerleşmeleri Örneği. İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 200s, İstanbul.
17. [17] Akkuş , F. G., Gül, A. 2020. Kentsel Ekoturizm Açısından Isparta Kent İnsanının Talep ve Eğilimleri. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 5(2), 181-200.
18. [18] Lynch, K. 1960. Kent İmgesi (The Image of the City) Çev. Başaran, İ.,. İstanbul: Kültür Yayınları.
19. [19] Halifeoğlu, F. M., Dalkılıç, N. 2006. Mardin-Savur Geleneksel Kent Dokusu ve Evleri. (1), basım yeri bilinmiyor : Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 11(1), 93-111.
20. [20] Yıldız, İ. 2011. Savur'daki Tarihi Eserler. İstanbul: Elma Basım Ltd. Şti, 293s.
21. [21] SYP. 2026. Kalkınma Kütüphanesi. 2016. https://www.kalkinmakutuphanesi.gov.tr/dokuman/savur-yonetim-plani/1692. (Erişim Tarihi: 15.12.2023).
22. [22] Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü. 2023. https://parselsorgu.tkgm.gov.tr/. (Erişim Tarihi: 2.12.2023).
23. [23] Appleyard, D. 1973. Notes on Urban Perception and Knowledge. In R. M. Downs & D. Stea (Eds.), Image and Environment: Cognitive Mapping and Spatial Behavior, Chicago: Aldine, 109–114.
24. [24] Nasar, J. L. 1998. The Evaluative Image of the City. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
25. [25] Golicnik, B., Ward Thompson, C. 2010. Emerging Relationships Between Design and Use of Urban Park Spaces. Landscape and Urban Planning, 94(1), 38–53.
26. [26] Gıran Taşcıoğlu, S. 2011. Turizm Planlamasında Sayısal SWOT analizi Uygulaması: Oymapınar Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi Örneği. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 24(2): 87-93.
27. [27] Tanç, A. 2020. Uzundere İlçesinin Ekoturizm Potansiyelinin SWOT Analizi Yöntemi ile Belirlenmesi. Anadolu Strateji Dergisi, 2(1), 1-18.
28. [28] Genç, I. 2023. Genç Kişisel Arşivi. Mardin.
29. [29] Savur Belediyesi, 2023. Savur Gastronomi ve Müzik Evi Projesi (Cafe Savur). https://www.savur.bel.tr/proje/savur-gastronomi-ve-muzik-evi-projesi-cafe-savur. (Erişim Tarihi: 22.11.2023).
30. [30] Savur Belediyesi. 2023. Savur Fotoğrafçılarla Buluştu. https://www.savur.bel.tr/haber/fotografcilar-savur-da-bulustu. (Erişim Tarihi: 22.11.2023).
31. [31] WTO. 2009. WTO-UNEP concept paper. International year of ecotourism 2002, Web Sitesi: www.world-tourism.org, (Erişim Tarihi: 26.12.2024).