Araştırma Makalesi

(N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu

Cilt: 29 Sayı: 3 25 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

(N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu

Öz

Bu çalışmada, basamak tipi başlangıç koşulları altında, defocusing (odaklanmayan) (n+1) boyutlu modifiye Kadomtsev–Petviashvili (mKP(d)) denkleminde ortaya çıkan dispersif şok dalgası (DSD) çözümleri incelenmiştir. DSD’ler, yavaş değişen modülasyon parametreleriyle tanımlanan lineer olmayan periyodik dalga çözümlerinin bir türü olarak değerlendirilmekte olup, bu nedenle analizde Whitham modülasyon teorisi kullanılmıştır. Bu amaçla, (n+1) boyutlu mKP(d) denklemine benzerlik dönüşümü uygulanarak, (1+1) boyutlu değişken katsayılı defocusing modifiye Korteweg–de Vries (nmKdV(d)) denklemi türetilmiştir. Daha sonra, ilgili denklem için Whitham sistemi türetilmiş ve sayısal olarak çözülmüştür. Elde edilen asimptotik çözümler ile nmKdV(d) denkleminin doğrudan sayısal simülasyonları karşılaştırılmıştır. Ayrıca, mKdV(d) denklemine ait asimptotik ve doğrudan sayısal çözümler yapılarak değişken katsayının etkisi araştırılmıştır. Elde edilen bulgular, modülasyon yaklaşımının DSD çözümlerinin yapısal özelliklerini anlamada güçlü bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Wan, W., Jia, S., Fleischer, J. W. 2007. Dispersive superfluid-like shock waves in nonlinear optics. Nature Physics, 3(1), 46–51.
  2. [2] Vargas-Magaña, R. M., Marchant, T. R., Smyth, N. F. 2021. Numerical and analytical study of undular bores governed by the full water wave equations and bidirectional Whitham–Boussinesq equations. Physics of Fluids, 33(6), 067105.
  3. [3] El, G. A., Hoefer, M. A. 2016. Dispersive shock waves and modulation theory. Physica D: Nonlinear Phenomena, 333, 11–65.
  4. [4] Whitham, G. B. 1965. Non-linear dispersive waves. Proceedings of the Royal Society of London. Series A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences, 283, 238–261.
  5. [5] Gurevich, A. V., Pitaevskii, L. P. 1974. Nonstationary structure of a collisionless shock wave. Soviet Physics JETP, 38, 291–297.
  6. [6] Hoefer, M. A., Ablowitz, M. J. 2009. The theory of dispersive shock waves for NLS and DNLS. Physical Review A, 79(5), 053819.
  7. [7] Ablowitz, M. J., Demirci, A., Ma, Y.-P. 2016. Dispersive shock waves in the Kadomtsev–Petviashvili and two dimensional Benjamin-Ono equations. Physica D: Nonlinear Phenomena, 333, 84–98.
  8. [8] Ablowitz, M. J., Biondini, G., Wang, Q. 2017. Whitham modulation theory for the Kadomtsev–Petviashvili equation. Proceedings of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences, 473(2204), 20160695.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sayısal Analiz, Kısmi Diferansiyel Denklemler, Matematiksel Yöntemler ve Özel Fonksiyonlar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

4 Haziran 2025

Kabul Tarihi

22 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Özdemir, N. (2025). (N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 29(3), 610-620. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1714782
AMA
1.Özdemir N. (N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2025;29(3):610-620. doi:10.19113/sdufenbed.1714782
Chicago
Özdemir, Neşe. 2025. “(N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 (3): 610-20. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1714782.
EndNote
Özdemir N (01 Aralık 2025) (N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 3 610–620.
IEEE
[1]N. Özdemir, “(N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu”, Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg., c. 29, sy 3, ss. 610–620, Ara. 2025, doi: 10.19113/sdufenbed.1714782.
ISNAD
Özdemir, Neşe. “(N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29/3 (01 Aralık 2025): 610-620. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1714782.
JAMA
1.Özdemir N. (N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2025;29:610–620.
MLA
Özdemir, Neşe. “(N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 29, sy 3, Aralık 2025, ss. 610-2, doi:10.19113/sdufenbed.1714782.
Vancouver
1.Neşe Özdemir. (N+1) Boyutlu mKP Denklemi için Lineer Olmayan Periyodik Dalgaların Modülasyonu. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 01 Aralık 2025;29(3):610-2. doi:10.19113/sdufenbed.1714782

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

Dergide yayımlanan tüm makalelere ücretiz olarak erişilebilinir ve Creative Commons CC BY-NC Atıf-GayriTicari lisansı ile açık erişime sunulur. Tüm yazarlar ve diğer dergi kullanıcıları bu durumu kabul etmiş sayılırlar. CC BY-NC lisansı hakkında detaylı bilgiye erişmek için tıklayınız.