Galvaniz Kaplama Yapan Metal Endüstrisine Ait Karbon Ayak İzinin Tespiti ve Azaltma Stratejileri

Yıl 2025, Cilt: 29 Sayı: 3, 674 - 687, 25.12.2025

Mehmet Gökhan Yasan İlknur Şentürk

https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1802109

Öz

Bu çalışma ile metal mobilya üretiminde mobilyanın metal aksamlarının dekoratif olarak işlenmesi için yapılan galvaniz kaplama işlemi sırasında oluşan kirletici unsurlar tanımlanarak, karbon ayak izi miktarının belirlenmesi ve azaltım olanakları üzerine üretim yaklaşımı araştırılmıştır. Galvaniz kaplama yapılan tesiste Sera Gazı protokolü rehber alınarak Kapsamlar belirlenmiş ve IPCC kılavuzunda belirtilen Tier-1 yöntemi kullanılmıştır. 2024 yılı üretim verileri baz alındığında işletmede toplam sera gazı emisyonu 1.155,60 ton CO2-e olarak hesaplanmıştır. Sera gazı emisyonuna neden olan en önemli üretim kalemi elektrik tüketimidir. Tesiste planlanan sera gazı emisyon azaltım projelerinden çatı tipi güneş enerji panelleri ve ısı geri kazanım projesi uygulanacak olursa atmosfere salınan eşdeğer karbondioksit miktarında 493,3 ton azalma olacağı hesaplanmıştır. Ayrıca tesis çevresindeki alanlarda yapılacak ağaçlandırma çalışmaları, tesis içi etkili doğal ve yapay aydınlatma sistemleri kullanımı elektrik tüketimi kaynaklı sera gazı emisyonlarını azaltacaktır. Sonuç olarak, metal kaplama tesislerinde karbon ayak izinin sistematik olarak belirlenmesi ve yönetilmesi hem çevresel etkilerin azaltılması hem de rekabetçi ve sürdürülebilir üretim hedeflerine ulaşılması açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Karbon ayak izi , İklim değişikliği , Sera gazı , Metal kaplama tesisi , Galvaniz kaplama

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul onayı gerekmemektedir.

Assessment and Reduction Strategies of the Carbon Footprint in the Galvanized Metal Coating Industry

Öz

This study investigates a production-oriented approach for determining the carbon footprint and exploring mitigation opportunities during the galvanizing process used for the decorative coating of metal components in metal furniture manufacturing. In the galvanizing facility, the Scopes were defined in accordance with the Greenhouse Gas (GHG) Protocol, and the Tier-1 methodology specified in the IPCC Guidelines was applied. Based on the 2024 production data, the total GHG emissions of the facility were calculated as 1,155.60 tons of CO₂-equivalent. Among the emission sources, electricity consumption was found to be the dominant contributor. If the planned GHG reduction projects—such as the installation of rooftop solar panels and a heat recovery system—are implemented, the total CO₂-equivalent emissions released into the atmosphere are expected to decrease by approximately 493.3 tons. Additionally, afforestation activities in the surrounding areas, along with the implementation of efficient natural and artificial lighting systems within the facility, are anticipated to further reduce electricity-related GHG emissions. In conclusion, the systematic identification and management of the carbon footprint in metal coating facilities are critically important for both minimizing environmental impacts and achieving competitive and sustainable production goals.

Anahtar Kelimeler

Carbon footprint , Climate change , Greenhouse gas , Metal coating plant , Galvanising plant

Kaynakça

• [1] Demirci, M.O. 2024. Metal sektöründe karbon ayak izi ve su ayak izi hesaplaması. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 76s, Konya.
• [2] IPCC, 2014. Climate Change 2014: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, R.K. Pachauri and L.A. Meyer (eds.)]. IPCC, Geneva, Switzerland, 151 pp. https://www.ipcc.ch/report/ar5/syr (Erişim Tarih: 14.02.2025).
• [3] IPCC, 2007. Climate Change 2007: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, Pachauri, R.K and Reisinger, A. (eds.)]. IPCC, Geneva, Switzerland, 104 pp. https://www.ipcc.ch/report/ar4/syr (Erişim Tarih: 14.02.2025).
• [4] Yasan, M. G., Şentürk, İ. 2025. Sustainable Production Approach on Carbon Footprint Determination Methods and Reduction Opportunities in Metal Coating Facilities. International 2 nd ‘Mavişehir’ Mersin Scientific Research Congress, May 03-06, Mersin, 328-336.
• [5] Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Kyoto Protokolü, 1998. https://webdosya.csb.gov.tr/db/iklim/editordosya/kyoto_protokol.pdf (Erişim Tarih: 12.08.2025).
• [6] Wang, Y., Liu, J., Zhao, Z., Ren, J., & Chen, X. 2023. Research on carbon emission reduction effect of China's regional digital trade under the “double carbon” target-- combination of the regulatory role of industrial agglomeration and carbon emissions trading mechanism, Journal of Cleaner Production, 405, 137049.
• [7] Durmuş, İ., Gücüyeter, İ. 2024. Karbon ayak izi ve yeşil organizasyon kavramlarına yönelik bibliyometrik araştırmalar. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 61(1), 125-142.
• [8] Kurnaz, M. L. 2023. İklim Değişikliği ve Uyum Süreçlerinde Türkiye. Resilience, 7(1), 199-208.
• [9] https://iklim.gov.tr/sss/iklim-degisikligi?utm_source. (Erişim Tarih: 4.12.2025).
• [10] Coşkun, S., Doğan, N. 2021. Tekstil endüstrisinde karbon ayak izinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(1), 28-35.
• [11] Demirci, MO., Aydın, S. 2025. Metal sektörü kurumsal karbon ayak izi: Asansör üretim fabrikası örneği. NÖHÜ Müh Bilim Derg 14:1293–1302.
• [12] Gunathilaka, L. F. D. Z., Yunalardansa, K. D. 2015. Carbon footprint calculation from cradle to grave: A case study of rubber manufacturing process in Sri Lanka. International Journal of Business and Social Science 6(10), 82–94.
• [13] IPCC, (2022). Dhakal, S., J.C. Minx, F.L. Toth, A. Abdel-Aziz, M.J. Figueroa Meza, K. Hubacek, I.G.C. Jonckheere, Yong-Gun Kim, G.F. Nemet, S. Pachauri, X.C. Tan, T. Wiedmann, 2022: Emissions Trends and Drivers. In IPCC, 2022: Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change. Contribution of Working Group III to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [P.R. Shukla, J. Skea, R. Slade, A. Al Khourdajie, R. van Diemen, D. McCollum, M. Pathak, S. Some, P. Vyas, R. Fradera, M. Belkacemi, A. Hasija, G. Lisboa, S. Luz, J. Malley, (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg3/chapter/chapter-2 (Erişim Tarih: 10.08.2025).
• [14] TÜİK, 2025. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sera-Gazi-Emisyon-Istatistikleri-1990-2023-53974 (Erişim Tarih: 10.08.2025).
• [15] Çelik Sektörel Bakış, 2024. https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/tr/pdf/2024/07/Celik-Sektorel-Bakis-2024.pdf (Erişim tarihi: 3.12.2025).
• [16] ISO 14064-1:2018 Greenhouse gases — Part 1, 2018. https://www.iso.org/obp/ui/en/#iso:std:iso:14064:-1:ed-2:v1:en (Erişim tarihi: 2.12.2025).
• [17] Civelekoğlu, G., Bıyık, Y. 2020. Isparta ilinde karayolu kaynaklı karbon ayak izinin hesaplanması. Bilge International Journal of Science and Technology Research, 4(2), 78-87.
• [18] IPCC Guıdelınes Greenhouse Gas, 2006. Overview 2 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. http://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/ (Erişim tarihi: 12.7.2025).
• [19] NASA, 2025. https://climate.nasa.gov/vital-signs/carbon-dioxide/?intent=111 (Erişim tarihi: 16.03.2025).
• [20] IPCC, 2021. Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change[Masson-Delmotte, V., P. Zhai, A. Pirani, S.L. Connors, C. Péan, S. Berger, N. Caud, Y. Chen, L. Goldfarb, M.I. Gomis, M. Huang, K. Leitzell, E. Lonnoy, J.B.R. Matthews, T.K. Maycock, T. Waterfield, O. Yelekçi, R. Yu, and B. Zhou (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA.
• [21] Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 2025. http://www.epdk.org.tr (Erişim tarihi: 05.08.2025).
• [22] Ural, T., Akgün, M., Ertürk, M. 2020. Türkiye’de Doğalgazın Tüketildiği Mahallerde Kullanılan Havalandırma Menfezlerin Optimizasyonu. International Journal of Pure and Applied Sciences 6:157–168.
• [23] Gülüm M, 2023. Dizel yakıtı-bitkisel yağ-dietilen glikol dimetil eter karışım yakıtlarının bir dizel motorun performans, yanma ve emisyon karakteristiklerine etkilerinin incelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 12:1–1
• [24] https://www.hanaenerji.com.tr/docs/TEP.pdf (Erişim tarihi: 2.12.2025).
• [25] Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı, 2024. https://enerji.gov.tr/evced-cevre-ve-iklim-elektrik-uretim-tuketim-emisyon-faktorleri (Erişim tarihi: 1.10.2025).
• [26] Department for Environmental, Food & Rural Affairs (DEFRA), 2024. UK Government GHG Conversion Factors for Company Reporting, https://assets.publishing.service.gov.uk/media/66a9fe270808eaf43b50da5d/ghg-conversion-factors2024_full_set__for_advanced_users_.xlsx (Erişim tarihi: 2.9.2025).
• [27] IPCC, 2006. https://www.ipcc-nggip.iges.or.jp/public/2006gl/vol5.html (Erişim tarihi: 5.12.2025).
• [28] Kurt G, 1997. Ayçiçek yağının doğrudan alternatif yakıt olarak değerlendirilmesi. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 85 s. İstanbul.
• [29] Lobus, N. V., Knyazeva, M. A., Popova, A. F., Kulikovskiy, M. S. 2023. Carbon Footprint Reduction and Climate Change Mitigation: A Review of the Approaches, Technologies, and Implementation Challenges. C, 9(4), 120.
• [30] Yolcan, O. O., Köse, R. 2020. Türkiye’ nin Güneş Enerjisi Durumu ve Güneş Enerjisi Santrali Kurulumunda Önemli Parametreler. Kırklareli University Journal of Engineering and Science, 6(2), 196-215.
• [31] CW Enerji, 2025. https://cw-enerji.com/tr/urun/cw-enerji-550wp-108pmfb-m12-black-series-gunes-paneli-1034.html (Erişim tarihi: 6.10.2025).
• [32] Terhan, M., Çomaklı, K. 2015. Baca Gazı Atık Isısı ile Kazan Yakma Havasının Ön Isıtılmasının Fizibilitesi. Mühendis ve Makina, 56(668), 56-63.
• [33] ETKB, Atık Isı Odaklı Enerji Etüdü Kılavuzu, 2023. https://enerji.gov.tr/duyuru-detay?id=20381
• [34] EcoTree, 2025. https://ecotree.green/en/how-much-co2-does-a-tree-absorb (Erişim tarihi: 5.10.2025).
• [35] Bernet, R. 2023. How Much CO2 Does A Tree Absorb? https://onetreeplanted.org/blogs/stories/how-much-co2-does-tree-absorb (Erişim tarihi: 5.10.2025).
• [36] Climate Portal, 2024. A Supply Curve for Forest-Based CO2 Removal. https://climate.mit.edu/posts/supply-curve-forest-based-co2-removal (Erişim tarihi: 5.10.2025).
• [37] Ruşen, S. E. 2019. Elektrik motorlarının verimlilik ve CO2 emisyon analizi; bir gıda fabrikası örneği. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 17, 564-569.
• [38] Demir, H., Çıracı, G., Kaya, R., Ünver, Ü. 2020. Aydınlatmada enerji verimliliği; Yalova üniversitesi mühendislik fakültesi durum değerlendirmesi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 25(3), 1637 – 1652.
• [39] Gençer, Y. G., Bediroğlu, G. 2024. Elektrikli Araç Satışları, Karbon Emisyonu ve Elektrik Tüketimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(91), 1192-1209.