Araştırma Makalesi

Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği

Cilt: 30 Sayı: 2 25 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği

Öz

: Bu çalışmada, doğal boya kaynağı olarak mürdüm eriği (Prunus domestica) kabuklarından elde edilen ekstrakt ile boyanmış pamuklu tekstil kumaşlarının antimikrobiyal ve antifungal aktiviteleri değerlendirilmiştir. Boyama işlemleri hem mordanlama hem de mordansız yöntemlerle gerçekleştirilmiş, ardından elde edilen kumaş numuneleri üzerinde biyolojik aktivite testleri uygulanmıştır. Ekstraktın biyolojik etkileri Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Enterococcus faecalis, Pseudomonas aeruginosa ve Candida albicans, Candida kursei, Saccharomyces cerevisiae gibi fırsatçı patojen türleri üzerinde disk difüzyon yöntemi ile belirlenmiştir. Analizler, ekstraktın tekstil yüzeyine emdirilerek uygulanmasının, doğrudan uygulamaya kıyasla daha geniş inhibisyon zonları oluşturduğunu göstermiştir. Özellikle Candida kursei ve C. albicans gibi dirençli türlere karşı anlamlı inhibisyon etkileri gözlemlenmiştir. Sonuçlar, mürdüm eriği kabuğu ekstraktının doğal bir boya maddesi olarak sadece çevre dostu bir alternatif sunmakla kalmayıp aynı zamanda tekstil ürünlerine antimikrobiyal işlevsellik kazandırabileceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012322366

Etik Beyan

Bu çalışmada, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gerekli tüm kurallara uyulduğunu, bahsi geçen yönergenin “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbirinin gerçekleştirilmediğini taahhüt ederiz.

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı tarafından yürütülen, 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında 1919B012322366 kodu ile desteklenmiştir. Yazarlar, çalışmada biyolojik aktivite testlerinin yapılmasına yardımcı olan Doç. Dr. Berna Kavakcıoğlu Yardımcı’ya (Pamukkale Üniversitesi) ve Arş. Gör. Dr. Gamze Namalır’a (Hitit Üniversitesi) teşekkür ederler

Kaynakça

  1. [1] Koyuncu, M. (2024). Adsorption, kinetics, and thermodynamic study of dyeing the Scutellaria Orientalis L as an eco-friendly natural colourant on cotton. Industria Textila, 75(2), 203-211. http://doi.org/10.35530/it.075.02.202310
  2. [2] Ali, S., Hussain, T., & Nawaz, R. (2018). Agro-industrial waste as a sustainable source for natural dyes and functional textiles: A review. Journal of Cleaner Production, 201, 116–133. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.07.198
  3. [3] Shahid, M., Shahid ul Islam, & Mohammad, F. (2019). Recent advancements in natural dye applications: A review. Journal of Cleaner Production, 241, 118–135. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.118135
  4. [4] Rather, L. J., Shabbir, M., & Mohammad, F. (2016). Eco-friendly antimicrobial finishing of textiles using plant-based dyes. Industrial Crops and Products, 90, 99–106. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2016.06.023
  5. [5] Haji, A. (2020). Antibacterial dyeing of cotton fabric using natural colorants. Journal of Natural Fibers, 17(9), 1303–1314. https://doi.org/10.1080/15440478.2018.1548265
  6. [6] Sadeghi-Kiakhani, M., Tehrani-Bagha, A. R., & Kiumarsi, A. (2021). Antimicrobial activity of anthocyanin-based natural dyes applied on cotton fabrics. Coloration Technology, 137, 250–260. https://doi.org/10.1111/cote.12526
  7. [7] Turturică, M., Stǎnilǎ, A., & Croitoru, C. (2016). Phenolic compounds from plum (Prunus domestica) peels and their antioxidant activity. Food Chemistry, 213, 366–374. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2016.06.086
  8. [8] Bechtold, T. (2015). Natural dyes for textile dyeing: Principles and practice. Coloration Technology, 131, 128–138. https://doi.org/10.1111/cote.12150

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Doğal Ürünler ve Biyoaktif Bileşikler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2025

Kabul Tarihi

20 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 30 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Erten, G., & Bekar, H. (2026). Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 30(2), 58-66. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1818009
AMA
1.Erten G, Bekar H. Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2026;30(2):58-66. doi:10.19113/sdufenbed.1818009
Chicago
Erten, Gülnihal, ve Helin Bekar. 2026. “Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 (2): 58-66. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1818009.
EndNote
Erten G, Bekar H (01 Ağustos 2026) Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 2 58–66.
IEEE
[1]G. Erten ve H. Bekar, “Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği”, Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg., c. 30, sy 2, ss. 58–66, Ağu. 2026, doi: 10.19113/sdufenbed.1818009.
ISNAD
Erten, Gülnihal - Bekar, Helin. “Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30/2 (01 Ağustos 2026): 58-66. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1818009.
JAMA
1.Erten G, Bekar H. Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2026;30:58–66.
MLA
Erten, Gülnihal, ve Helin Bekar. “Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 30, sy 2, Ağustos 2026, ss. 58-66, doi:10.19113/sdufenbed.1818009.
Vancouver
1.Gülnihal Erten, Helin Bekar. Doğal Boyalarla Boyanmış Tekstil Kumaşlarının Biyolojik Aktivite Değerlendirmesi: Mürdüm Eriği Kabuğu Örneği. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 01 Ağustos 2026;30(2):58-66. doi:10.19113/sdufenbed.1818009

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

Dergide yayımlanan tüm makalelere ücretiz olarak erişilebilinir ve Creative Commons CC BY-NC Atıf-GayriTicari lisansı ile açık erişime sunulur. Tüm yazarlar ve diğer dergi kullanıcıları bu durumu kabul etmiş sayılırlar. CC BY-NC lisansı hakkında detaylı bilgiye erişmek için tıklayınız.