IPCC Tier-1 Emisyon Faktörleri Temelinde Tiny House Üretiminin Yaşam Döngüsü Karbon Ayak İzi Değerlendirmesi

Öz

Öz: Bu çalışmada, tiny house üretim sisteminin karbon ayak izi, IPCC (2006; 2019) emisyon faktörleri temel alınarak Tier-1 yaklaşımı ile değerlendirilmiştir. Fonksiyonel birim olarak 1 m² tiny house alınmış ve yaşam döngüsü kapsamında malzeme tedariki ve taşınması, montaj/kurulum, kullanım ve yaşam sonu aşamaları analiz edilmiştir. Bulgular, malzeme türlerinin toplam emisyona katkılarını ortaya koymakta ve sürdürülebilir malzeme seçiminin karbon azaltımındaki kritik rolünü vurgulamaktadır. Kullanım aşaması, toplam emisyonların %85.9’unu oluşturarak sistemin çevresel etkisinde baskın bir belirleyici olarak öne çıkmaktadır. Kurulum/montaj, yaşam sonu ve malzeme taşınması aşamalarının katkıları sırasıyla %11.74, %2.35 ve %0.01 olarak hesaplanmıştır. Yaşam sonu aşamasında uygulanan geri dönüşüm işlemleri ise toplam malzeme kaynaklı emisyonlarda yaklaşık %31.4 oranında tasarruf sağlamıştır. Genel olarak bulgular, düşük karbon yoğunluklu malzeme seçimi, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve etkin yaşam sonu stratejilerinin küçük ölçekli yapı sistemlerinin çevresel performansını artırmada önemli olduğunu göstermektedir. Çalışma sonuçları, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) kapsamında SKA-7 (Temiz Enerji), SKA-11 (Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar), SKA-12 (Sorumlu Üretim ve Tüketim) ve SKA-13 (İklim Eylemi) ile doğrudan ilişkilendirilerek yapı sektöründe çevresel sürdürülebilirliğin güçlendirilmesine katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Karbon ayak izi
• IPCC Tier-1
• Tiny house
• Yaşam döngüsü değerlendirmesi
• Sürdürülebilir yapı
• Sürdürülebilir kalkınma amaçları (SKA).

Life Cycle Carbon Footprint of Tiny House Manufacturing Based on IPCC Tier-1 Emission Factors

Öz

This study evaluates the carbon footprint of tiny house production using the IPCC (2006; 2019) Tier-1 emission factors. A functional unit of 1 m² of tiny house was selected, and the life cycle stages—material procurement and transport, assembly/installation, use phase, and end-of-life—were assessed. The results reveal the contribution of different material groups to total emissions and highlight the importance of sustainable material selection in reducing carbon impacts. The use phase accounts for 85.9% of the total emissions, emerging as the dominant determinant of the system’s overall environmental impact. The assembly/installation, end-of-life, and material transport stages contributed 11.74%, 2.35%, and 0.01%, respectively. End-of-life recycling processes provided approximately 31.4% reduction in material-related emissions. Overall, the findings indicate that low-carbon material choices, integration of renewable energy technologies, and effective end-of-life strategies significantly improve the environmental performance of small-scale housing systems. The results align with several United Nations Sustainable Development Goals (SDGs), including SDG-7 (Affordable and Clean Energy), SDG-11 (Sustainable Cities and Communities), SDG-12 (Responsible Consumption and Production), and SDG-13 (Climate Action), thereby contributing to environmental sustainability within the building sector

Anahtar Kelimeler

• Carbon footprint
• IPCC Tier-1
• Tiny house
• Life cycle assessment (LCA)
• Sustainable construction
• Sustainable Development Goals (SDGs).

Kaynakça

1. [1] IEA. 2023. Global Status of Buildings and Construction 2023. Paris, France.
2. [2] Zhai, Y., Li, Y., Tang, S., Liu, Y., Liu, Y. 2024. Lightweight Strategies for Wooden-Structure Buildings Based on Embodied Carbon Emission Calculations for Carbon Reduction. Buildings, 14, 3460.
3. [3] Jang, H., Ahn, Y., Roh, S. 2022. Comparison of the Embodied Carbon Emissions and Direct Construction Costs for Modular Buildings in South Korea. Buildings, 12, 51.
4. [4] Gustavsson, L., Sathre, R. 2006. Variability in energy and carbon dioxide balances of wood and concrete building materials. Building and Environment, 41, 940–951
5. [5] IPCC. 2006. 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. IGES, Japan.
6. [6] Wilson, A., Boehland, J. 2005. Small is beautiful: U.S. house size, resource use, and the environment. Journal of Industrial Ecology, 9(1–2), 277–287.
7. [7] Sabobeh, L. et al. 2024. Life cycle assessment of the küçük ev initiative in the UAE. Frontiers in Sustainable Cities.
8. [8] Dipasquale, L. et al. 2025. Sustainable design of a küçük ev. Buildings, 15(3), 491.

9. [9] Gültekin, A. B., Çelebi, G. 2016. Yaşam döngüsü değerlendirme yöntemi kapsamında yapı ürünlerinin çevresel etkilerinin değerlendirilmesine yönelik bir model önerisi. DÜBİTED, 3, 1–36.
10. [10] Karaman Öztaş, S., Tanaçan, L. 2017. Türk yapı malzemesi sektörü için YDD modeli. DÜBİTED, 10(2), 65–76.
11. [11] Aydın, A., Özdamar, M. 2024. Türkiye’de küçük ev hareketi. Kent Araştırmaları Dergisi, 16(46), 1936–1965.
12. [12] SÜRKAD. 2025. Küçük ev araştırma raporu. İstanbul
13. [13] ISO. 2006. ISO 14040 Environmental management—LCA — Principles and framework.
14. [14] ISO. 2006. ISO 14044 Environmental management—LCA — Principles and framework.
15. [15] IPCC. 2006. 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories.
16. [16] IPCC. 2019. 2019 Refinement to the 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories.
17. [17] IPCC. 2023. Climate Change 2023: The Physical Science Basis.
18. [18] Abdalla, H. et al. 2021. Environmental footprint of 3D-printed house. Sustainability, 13, 1978.
19. [19] Dekker, E. et al. 2020. A taste of ReCiPe for LCA. International Journal of LCA, 25, 2315–2324.
20. [20] Hammond, G., Jones, C. 2008. Embodied energy and carbon in construction materials. ICE Energy, 161(2), 87–98.
21. [21] Chau, C., Leung, T., Ng, W. 2015. Review on LCA in buildings. Applied Energy, 143, 395–413.
22. [22] Moncaster, A. M., Symons, K. E. 2013. Cradle-to-grave embodied carbon assessment. Energy and Buildings, 66, 514–523.
23. [23] Sathre, R., O’Connor, J. 2010. Synthesis of research on wood products and GHG impacts. FPInnovations.
24. [24] Gustavsson, L., Sathre, R. 2011. Energy and CO₂ analysis of wood substitution. Climatic Change, 105, 129–153.
25. [25] Leskinen, P., Cardellini, G., Gonzalez-Garcia, S., et al. 2018. Substitution effects of wood products. EFI Technical Report 102.
26. [26] Sommerhuber, P. F., Wang, T., Krause, A. 2017. Wood-plastic composites LCA. International Journal of LCA, 22, 883–894.
27. [27] Zhang, Z., Li, H., Chen, Y., et al. 2024. Embodied carbon saving with recycled concrete. Nature Communications, 5, 32.
28. [28] Myint, N. N., Oo, A., Tun, M. M., et al. 2024. Embodied carbon emissions of buildings. Journal of Building Engineering, 45, 100–110.
29. [29] , M. K., Solís, F., Lavy, S., Culp, C. 2010. Parameters for embodied energy measurement. Energy and Buildings, 42, 1238–1247.
30. [30] Ecoinvent Association. 2023. Ecoinvent v3.9 Life Cycle Inventory Database. Zürich.
31. [31] Sonderegger, T., Stoikou, N. 2022. Implementation of LCIA methods in ecoinvent v3.9. Zürich.
32. [32] Fthenakis, V. M., Kim, H. C. 2011. Photovoltaics: Life-cycle analyses. Solar Energy, 85, 1609–1628.
33. [33] Rabczak, S., Mateichyk, V., Smieszek, M., et al. 2024. Heat pumps + PV in eco housing. Applied Sciences, 14, 5575.
34. [34] Bulmez, A. M., Dragomir, G., Bolocan, S. I., et al. 2025. Carbon footprint evaluation in Romania. Sustainability, 17.
35. [35] IEA-PVPS. 2020. Trends in Photovoltaic Applications. IEA PVPS.
36. [36] NREL. 2020. LCA harmonization results for photovoltaic systems. NREL, USA.
37. [37] Pfister, S., Koehler, A., Hellweg, S. 2009. Freshwater consumption impact. Environmental Science & Technology, 43, 4098–4104.
38. [38] TEİAŞ. 2023. Türkiye Elektrik Üretim Karışımı ve Emisyon Faktörleri Raporu. Ankara.
39. [39] Frischknecht, R., Stolz, P., Tschümperlin, L., Wambach, K. 2015. LCI of PV systems. ESU-services Ltd.
40. [40] European Commission JRC. 2018. End-of-Life Management and CE Indicators. Luxembourg.
41. [41] Gervásio, H., Dimova, S. 2018. Model for Life Cycle Assessment of Buildings. JRC Technical Report.
42. [42] Thormark, C. 2006. Material choice and recycling potential. Building and Environment, 41, 1019–1026.
43. [43] Kiesnere, G., Baumann, H., Olsen, P., Nillson, A. 2024. Wood construction waste circularity. Environments, 11, 231.
44. [44] Svedmyr, K., Koman, J., Hultén, J., et al. 2023. Reuse and recycling of C&D waste in the Nordics. Nordic Council.
45. [45] Eurima. 2022. How Circular is the Mineral Wool Industry? Brussels.
46. [46] United Nations Türkiye. 2025. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları. Erişim: https://turkiye.un.org/tr/sdgs
47. [47] Internation Solar Energy Society (Uluslarası Güneş Enerjisi Kurumu) Erişim: https://www.ises.org/
48. [48] Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Erişim: https://enerji.gov.tr/bilgi-merkezi-enerji-elektrik