Araştırma Makalesi

Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi

Cilt: 30 Sayı: 2 25 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi

Öz

Koronal yağmur, güneş koronasındaki termal kararsızlığın önemli bir göstergesidir. Bu yapılar, Güneşin dış atmosferindeki kütle ve enerji dengesini anlamak için bir anahtar görevindedir. Bu çalışmada, koronal yağmur oluşumunun ve yaşam süresinin, hem güneş patlaması enerjisine (C-, M- ve X-sınıfı) hem de güneş lekelerine ev sahipliği yapan aktif bölgelerin manyetik yapısını nasıl bağlı olduğu incelenmiştir. Sonuçlar, koronal yağmur oluşma olasılığının güneş patlaması enerjisiyle güçlü bir şekilde arttığını göstermektedir. C sınıfı güneş patlamaları daha az sıklıkla yağmur üretirken, M ve X sınıfı güneş patlamaları çok daha yüksek oluşum oranları göstermektedir. Bu eğilim neredeyse tüm güneş leke gruplarında gözlemlenmektedir. Bazı durumlarda, yüksek güneş patlaması enerjisine rağmen yağmur görülmemektedir ki bu da manyetik topolojinin önemli bir rol oynadığını düşündürmektedir. Ayrıca, yağmur süresinin patlama enerjisiyle birlikte arttığı da bulunmuştur. Tipik süreler, C sınıfı patlamalarda on dakikadan X sınıfı olaylarda 150-200 dakikaya kadar yükselmektedir. Bu, daha güçlü patlamaların, uzun süreli soğuma ve yoğunlaşma çevrimlerini sürdürebilen daha uzun ömürlü patlama sonrası koronal luplar ürettiğini göstermektedir. Leke sınıfları arasındaki farklılıklar, koronal lup geometrisinin ve manyetik karmaşıklığın koronal yağmur evrimini etkilediğini de göstermektedir. Genel olarak, sonuçlarımız koronal yağmurun hem patlama enerjisi hem de manyetik yapı tarafından kontrol edildiğini göstermektedir. Bu bulgular, koronal luplarda termal dengesizliği yönlendirmede kütle-enerji girdisi ve manyetik topolojinin birleşik rolünü vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Klimchuk, J.A., 2006. On solving the coronal heating problem. Solar Physics, 234(1), pp.41-77.
  2. [2] Sweet, P.A., 1958, January. 14. The neutral point theory of solar flares. In Symposium-International Astronomical Union (Vol. 6, pp. 123-134). Cambridge University Press.
  3. [3] Shibata, K. and Magara, T., 2011. Solar flares: magnetohydrodynamic processes. Living Reviews in Solar Physics, 8(1), pp.1-99.
  4. [4] Fletcher, L., Dennis, B.R., Hudson, H.S., Krucker, S., Phillips, K., Veronig, A., Battaglia, M., Bone, L., Caspi, A., Chen, Q. and Gallagher, P., 2011. An observational overview of solar flares. Space science reviews, 159(1), p.19.
  5. [5] Golub, L. and Pasachoff, J.M., 2010. The solar corona. Cambridge University Press.
  6. [6] Fisher, G.H., Canfield, R.C. and McClymont, A.N., 1985. Flare loop radiative hydrodynamics. VI. Chromospheric evaporation due to heating by nonthermal electrons. Astrophysical Journal, Vol. 289, pp. 425-433.
  7. [7] Dudík, J., Polito, V., Janvier, M., Mulay, S.M., Karlický, M., Aulanier, G., Zanna, G.D., Dzifčáková, E., Mason, H.E. and Schmieder, B., 2016. Slipping magnetic reconnection, chromospheric evaporation, implosion, and precursors in the 2014 September 10 X1. 6-class solar flare. The Astrophysical Journal, 823(1), p.41.
  8. [8] Antolin, P., Vissers, G., Pereira, T.M.D., Voort, L.R.V.D. and Scullion, E., 2015. The multi-thermal and multi-stranded nature of coronal rain. The Astrophysical Journal, 806(1), p.81.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Güneş Fiziği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2026

Kabul Tarihi

22 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 30 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özdüzenciler, E., Aydın, S., Şahin Solakcı, S., & Tırnakçı, M. (2026). Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 30(2), 170-179. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1932144
AMA
1.Özdüzenciler E, Aydın S, Şahin Solakcı S, Tırnakçı M. Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2026;30(2):170-179. doi:10.19113/sdufenbed.1932144
Chicago
Özdüzenciler, Emel, Sunay Aydın, Seray Şahin Solakcı, ve Melike Tırnakçı. 2026. “Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 (2): 170-79. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1932144.
EndNote
Özdüzenciler E, Aydın S, Şahin Solakcı S, Tırnakçı M (01 Ağustos 2026) Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30 2 170–179.
IEEE
[1]E. Özdüzenciler, S. Aydın, S. Şahin Solakcı, ve M. Tırnakçı, “Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi”, Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg., c. 30, sy 2, ss. 170–179, Ağu. 2026, doi: 10.19113/sdufenbed.1932144.
ISNAD
Özdüzenciler, Emel - Aydın, Sunay - Şahin Solakcı, Seray - Tırnakçı, Melike. “Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 30/2 (01 Ağustos 2026): 170-179. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1932144.
JAMA
1.Özdüzenciler E, Aydın S, Şahin Solakcı S, Tırnakçı M. Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2026;30:170–179.
MLA
Özdüzenciler, Emel, vd. “Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 30, sy 2, Ağustos 2026, ss. 170-9, doi:10.19113/sdufenbed.1932144.
Vancouver
1.Emel Özdüzenciler, Sunay Aydın, Seray Şahin Solakcı, Melike Tırnakçı. Güneş Patlaması Kaynaklı Koronal Yağmurların Zürich Güneş Lekesi Sınıfları ile İlişkisi. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 01 Ağustos 2026;30(2):170-9. doi:10.19113/sdufenbed.1932144

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

Dergide yayımlanan tüm makalelere ücretiz olarak erişilebilinir ve Creative Commons CC BY-NC Atıf-GayriTicari lisansı ile açık erişime sunulur. Tüm yazarlar ve diğer dergi kullanıcıları bu durumu kabul etmiş sayılırlar. CC BY-NC lisansı hakkında detaylı bilgiye erişmek için tıklayınız.