-

Öz

In this study, we determined the accumulation of heavy metals (Cu, Zn, Fe, Cd, Pb, Mn) and the concentrations of macroelements (N, P, K, Ca, Mg, Na) in root, steam, rhizome and leaf parts in Typha latifolia L. disturbed in Melet, Turnasuyu and Akçaova aquatic ecosystems in Ordu province. According to the analyzes, the amounts of heavy metal and macro elements of plant parts are N>P> K>N>Ca>Mg>Zn>Fe>Mn>Pb>Cd>Cu for the steam, N>P>K>Ca>Mg>Fe>Na>Mn> Zn>Pb>Cd>Cu for the root, N>P>K>Ca>Mg>Na>Mn>Zn>Fe>Pb>Cd>Cu for the leaves and N>P>K>Ca>Mg>Na>Fe>Zn>Mn>Pb>Cd>Cu for the rhizome. Our data is evaluated by using three-ways analysis of variance. According to variance analyses, we found significant statistical differences among overall average of factor levels for the elements Iron (Fe), Phosphorus (P) and Magnesium (Mg) (p<0.05 and/or p<0.01). While a triple interactions are found significant for Zinc (Zn) and Nitrogen (N) elements, various binary interactions are found for Copper (Cu), Cadmium (Cd), Lead (Pb), Manganese (Mn), Potassium (K), Calcium (Ca) and Sodium (Na) elements (p<0.05 and/or p<0.01)

Anahtar Kelimeler

• Typha latifolia Macrophytes, Heavy metals, Macroelement, Aquatic ecosystems

Typha latifolia L. Türünün Farklı Kısımlarındaki Ağır Metal ve Makro Element Miktarlarının Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmada, Ordu İli'nde bulunan Melet, Turnasuyu ve Akçaova sucul ekosistemlerinde yayılış gösteren Typha latifolia L. makrofit türüne ait örneklerde ağır metal (Cu, Zn, Fe, Cd, Pb, Mn) birikimi ve makro element (N, P, K, Ca, Mg, Na) miktarları belirlenmiştir. Çünkü makrofit bitkiler çeşitli maddeleri (örneğin metalleri) büyük miktarlarda konsantre ederler ve dolayısıyla yerel kirlilik açısından çok önemli göstergeler olarak kabul edilirler. Bu amaçla örnekleme zamanları olan Haziran, Ağustos ve Ekim aylarında (zaman faktörü) Turnasuyu, Akçaova ve Melet Irmakları'ndan (nehir faktörü) alınan örneklerin kök, gövde, rizom ve yaprak kısımlarında (bitki kısmı faktörü) ağır metal ve makro element miktarları karşılaştırılmıştır. Yapılan analizlere göre bitki kısımlarının ağır metal ve makro element miktarları gövde için N>P>K>Na>Ca>Mg>Zn>Fe>Mn>Pb>Cd>Cu, kök için, N>P>K>Ca>Mg>Fe>Na>Mn>Zn>Pb>Cd>Cu, yaprak için, N>P>K>Ca>Mg>Na> Mn>Zn>Fe>Pb>Cd>Cu ve rizom için N>P>K>Ca>Mg>Na>Fe>Zn>Mn>Pb>Cd>Cu şeklinde sıralanmaktadır. Elde edilen veriler üç-yönlü varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Yapılan varyans analizleri sonucunda; Demir (Fe), Fosfor (P) ve Magnezyum (Mg) elementleri için faktör seviyelerinin genel ortalamaları arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunmuştur (p<0.05 ve/veya p<0.01). Çinko (Zn) ve Azot (N) elementleri açısından üçlü interaksiyonlar istatistiksel olarak önemli iken; Bakır (Cu), Kadmiyum (Cd), Kurşun (Pb), Mangan (Mn), Potasyum (K), Kalsiyum (Ca) ve Sodyum (Na), elementleri için ise çeşitli ikili interaksiyonlar önemli bulunmuştur (p<0.05 ve/veya p<0.01).

Anahtar Kelimeler

• Typha latifolia Makrofit