Bazı İlaç Gruplarının Su Ortamına Olan Etkilerinin Akut Toksisite Testleri ile Değerlendirilmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı, reçeteli veya reçetesiz olarak satılabilen ve
tüketimleri her geçen gün artan analjezik-antienflamatuvar ve beta-blocker
grubu ilaçların laboratuvar ortamında hazırlanan sentetik atıksularının akut
toksisitelerinin incelenmesidir. Farklı konsantrasyonlarda hazırlanarak analiz
edilecek olan bu ilaçların Lepidium
sativum ve Daphnia
magna toksisite
testleri kullanılarak akut toksisitelerinin değerlendirilmesidir. Ayrıca
kullanılan farklı biyolojik test metotlarının duyarlılık yönünden
karşılaştırılması ve bu atıksuların bitki ve akuatik yaşam için toksisitesinin
belirlenmesidir. Çalışmada, ilaç piyasasında kolaylıkla bulunabilen ve bununla
birlikte kullanımları gitgide artan üç farklı ilaç türünün Daphnia magna ve Lepidium sativum toksisite
testleri kullanılarak toksisitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Test
sonuçları incelendiğinde her iki toksisite testi için farklı hassasiyetler
gözlenmiştir. Kullanılan yöntemler içerisinde en hassas değerlerin elde
edildiği test yönteminin Daphnia magna toksisite test metodu olduğu
görülmüştür. Daphnia magna deneyinde ilaç etken maddelerinin 24 saat ve
48 saat sonraki değerleri hesaplanmıştır. Daphnia magna deneyinde
sonuçların okunduğu süreler açısından karşılaştırıldığında, 24 saat sonunda
okunan değerlere göre 48 saat sonunda alınan değerlerde artış olduğu tespit
edilmiştir. Analjeziklerden “Flurbiprofen” etken maddesi için 24 saat ve 48
saat sonraki değerler hesaplandığında Toksik Birim değerinin “çok toksik”
olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda farklı toksisite
testlerinin hassasiyetlerinin de farklı olduğu görülmüştür. Bu çalışma
toksisite testlerinin ilaç atıksuları üzerinde kullanılabilirliği açısından ve
sonraki çalışmalara ışık tutması açısından önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Saygı, Ş., Battal, D., Şahin, N. Ö., 2012, Çevre ve insan sağlığı yönünden ilaç atıklarının önemi, Marmara Pharmaceutical Journal, 16, 82-90.
- [2] Ruhoy, I. S., Daughton, C. G., 2008, Beyond the medicine cabinet: An analysis of where and why medications accumulate, Environ Int, 34, 1157-1169.
- [3] Duong, P. A., Pham, N. H., Nguyen, H. T., Huong, T. T., Pham, V. C., Berg, M., Giger, W., Alder, A. C., 2008, Occurence, fate and antibiotics resistance of fluoroquinolore antibacterials in hospital wastewaters in Hanoi, Vietnam, Chemosphere, 72, 968-973.
- [4] Larrson, D. G. J., de Pedro, C., Paxeus, N., 2007, Effluent from drug manufactures contains extremely high levels of pharmaceuticals, J Hazard Materials, 148, 751-755.
- [5] Meriç, S., Kaplan, D., Selçuk, H., Tünay, O., 2001, Endüstriyel Atıksularda Toksisite İzleme ve Azaltma Yöntemleri, IV. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, Ankara, Sayfa 160-167.
- [6] SKKY, Su Kirliliği Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği, 1991.
- [7] Aydın, M. E., Kara, G., 2006, Organize Sanayi Atıksularının Zehirliliği, S.Ü. Müh. – Mim. Fak. Derg., c.21, s. 3-4.
- [8] Aydın, M. A., Yıldız, S., Özcan, S., Kara, G., 2007, Atıksuların toksisitesinin belirlenmesinde farklı biyotest yöntemlerinin uygulanması, 7. Ulusal Çevre Mühendisliği Kongresi, İzmir, 683-700.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Süheyla Tongur
*
Bu kişi benim
0000-0002-8647-6338
Türkiye
Sevil Yıldız
Bu kişi benim
0000-0003-2873-9328
Rıfat Yıldırım
0000-0002-4456-9448
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
20 Haziran 2018
Kabul Tarihi
4 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 23
Cited By
Yedi aktif farmasötik bileşenin Aliivibrio fischeri toksisite testi ile su ortamına olan etkilerinin değerlendirilmesi
Eurasian Journal of Forest Science
https://doi.org/10.31195/ejejfs.842507AKUT ZEHİRLİLİK DENEMELERİ ve ÖLDÜRÜCÜ DOZ 50
Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Bülteni
https://doi.org/10.38137/vetfarmatoksbulten.799062