Ordu İli Arazi Örtüsü/Alan Kullanımı Değişiminin (1990-2018) CORINE Verileri Kullanılarak Değerlendirilmesi

Öz

Ordu ilinde yürütülen bu çalışmada, 1990-2018 arasındaki dönemde meydana gelen arazi örtüsü/alan kullanımı değişimi CORINE arazi örtüsü veri tabanı kullanılarak incelenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda 1990-2018 yılları arasında toplam 87.804 hektarlık alanda çeşitli değişimler meydana geldiği tespit edilmiştir. Ortaya çıkan en büyük değişim, orman ve yarı-doğal alanların, tarımsal alanlara dönüştürülmesi olup; toplam değişimin yaklaşık %77’sini oluşturmaktadır. Bu değişim sonucunda orman ve yarı-doğal alanların miktarında yaklaşık %19 oranında azalma görülmüştür. Süreç içerisinde kent dokusunu da içine alan yapay alan sınıfının büyüklüğünün %92 oranında artarak yaklaşık iki kat arttığı belirlenmiştir. Yapay alanlardaki artışın temel nedeni il ve bazı ilçelerde yaşanan hızlı kentleşme hareketleri, ormanlık alanlardaki azalışın temel nedeni ise bu alanların il halkının temel geçim kaynağı olan fındık alanlarına dönüşümü olarak yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• peyzaj metrikleri
• CORINE
• AÖ/AK değişim
• peyzaj değişimi
• Ordu ili

Evaluation of Land Cover/Land Use Change in Ordu Provınce (1990-2018) Using CORINE Data

Öz

In this study in Ordu province, the land cover / land use change that occurred between 1990-2018 was analyzed using the CORINE land cover database. As a result of the evaluations, it was determined that various changes occurred in a total area of 87.804 hectares between 1990-2018. The biggest change that has occurred is the transformation of forests and semi-natural areas into agricultural lands; it constitutes approximately 77% of the total change. As a result of this change, the amount of forests and semi-natural areas decreased by about 19%. It has been determined that the size of the artificial area class, which also includes the urban fabric, has increased by 92% and almost doubled. The main reason for the increase in artificial areas was the rapid urbanization movements in the provinces and some districts, and the main reason for the decrease in forest areas was interpreted as the transformation of these areas into hazelnut areas, which are the main livelihoods of the people of the province.

Anahtar Kelimeler

• Landscape metrics
• CORINE
• LC/LU change
• Landscape change
• Ordu province

Kaynakça

1. [1] Alevkayalı, Ç., Tağıl, Ş. 2018. Ortak Malların Trajedisi Üzerine Teoriler: Gediz Deltası'nda Arazi Kullanımı-Arazi Örtüsü Değişimi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 43, 120-142.
2. [2] Bayar, R., Karabacak, K. 2017. Ankara İli Arazi Örtüsü Değişimi (2000-2012). Coğrafi Bilimler Dergisi, 15(1), 59-76.
3. [3] Di Gregorio, A., Jansen, L. 2005. Land Cover Classification System (LCCS), Classification Concepts and User Manual. Food and Agriculture Organization (FAO) of the United Nations, Rome.
4. [4] Foody, G. M. 2002. Status of Land Cover Classification Accuracy Assessment. Remote Sensing of Environment, 80(1), 185-201.
5. [5] Rogan, J., Chen, D. 2004. Remote Sensing Technology For Mapping and Monitoring Land-Cover and Land-Use Change. Progress in Planning, 61(4), 301-325.
6. [6] Lunetta, R. S., Knight, J. F., Ediriwickrema, J., Lyon, J. G., Worthy, L. D. 2006. Land-Cover Change Detection Using Multi-temporal MODIS NDVI Data. Remote Sensing of Environment, 105(2), 142-154.
7. [7] Gómez, C., White, J. C., Wulder, M. A. 2016. Optical Remotely Sensed Time Series Data for Land Cover Classification: A Review. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 116, 55-72.
8. [8] Jones, K. B. 1997. An Ecological Assessment of The United States Mid-atlantic Region: A Landscape Atlas. US Environmental Protection Agency, Office of Research and Development.

9. [9] Phiri, D., Morgenroth, J. 2017. Developments in Landsat Land Cover Classification Methods: A Review. Remote Sensing, 9(9), 967.
10. [10] Helber, P., Bischke, B., Dengel, A., Borth, D. 2019. Eurosat: A Novel Dataset and Deep Learning Benchmark for Land Use and Land Cover Classification. IEEE Journal of Selected Topics in Applied Earth Observations and Remote Sensing, 12(7), 2217-2226.
11. [11] TÜİK, 2020. Türkiye İstatistik Kurumu. http://www.tuik.gov.tr (Erişim Tarihi: 17.09.2020).
12. [12] Anonim, 2018. Ordu Valiliği, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Ordu İli 2017 Yılı Çevre Durum Raporu, Ordu.
13. [13] Atak, B. K. 2020. Kentsel Peyzaj Yapısındaki Değişimlerin Peyzaj Metrikleri ile Analizi: İzmir Örneği. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 57(1), 119-128.
14. [14] Doygun, N. 2017. Tarımsal Alan Kullanım Değişimlerinin Bazı Peyzaj Metrikleri ile İncelenmesi: Kahramanmaraş Örneği. Tarım ve Doğa Dergisi, 20(3), 270-275.
15. [15] Farina, A. 2000. Landscape Ecology in Action. Kluwer Academic Publishers, Boston.
16. [16] McGarigal, K., Marks, B. J. 1995. Fragstats: Spatial Pattern Analysis Program for Quantifying Landscape Structure. Oregon Forest Science Lab, Oregon.
17. [17] McGarigal, K., 2002. Landscape Pattern Metrics. El-Shaarawi, A. H., Piegorsch, W. W., ed. 2002. Encyclopedia of Environmetrics, England, 1135s.
18. [18] Oğuz, H., Zengin, M. 2011. Peyzaj Patern Metrikleri ve Landsat 5 Tm Uydu Görüntüleri Kullanılarak Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı Değişimi Analizi (1984-2010): Kahramanmaraş Örneği. 1. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu, 26-28 Ekim, Kahramanmaraş, 22-29.
19. [19] Leitão, A. B., Miller, J., Ahern, J., McGarigal, K. 2006. Measuring Landscapes: A Planner's Handbook, Island Press, England.
20. [20] Forman, R. T. T., Godron, M. 1986. Landscape Ecology. John Wiley and Sons, New York.
21. [21] EEA, 2020. CORINE Land Cover — European Environment Agency. https://www.eea.europa.eu/publications/COR0-landcover (Erişim tarihi: 14.09.2020).
22. [22] Görmüş, S., Cengiz, S., Yılmaz, B. 2018. Peyzaj Metrikleri Kullanarak Peyzaj Dinamiklerinin Analizi: Malatya Kenti. TÜCAUM, 30, 3-6.
23. [23] Korgavuş, B. 2014. Rize Merkez İlçesi Kültürel Peyzaj Alanlarında Zamansal Değişimin Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15(2), 96–113.
24. [24] Atabeyoğlu, Ö. 2014. Büyükşehir Olma Sürecinde Bir Kent: Ordu. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, 160-177.