Araştırma Makalesi

Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi

Cilt: 25 Sayı: 3 30 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi

Öz

Tanısal radyolojide görüntü kalitesi önemli bir rol oynamaktadır. Dijital görüntülemenin, görüntüleri sayısal olarak elde etme, işleme ve saklama gibi avantajları vardır. Dijital dedektörlerin geniş dinamik aralığa sahip olması, daha iyi kalitede görüntülerin elde edilmesine olanak sağlar. Ancak hasta dozunda artışa sebep olabilmektedir. Bu nedenle görüntü kalitesi optimizasyonunun, doz ölçümleri ile beraber yürütülmesi gerekmektedir. ALARA (As Low As Reasonably Achievable) prensibine göre ışınlama, gerekli tanısal bilgileri elde etmek için ayarlanmalıdır ve hastaya verilen radyasyon dozu mümkün olduğunca en az seviyede tutulmalıdır. Bu durum, görüntü kalitesi ve hasta dozu arasında optimizasyon olması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, dijital radyografide yaygın olarak yapılan göğüs incelemelerinde görüntü kalitesi (Image Quality, IQ) ile hasta dozu arasındaki ilişki araştırılmıştır. Buna bağlı olarak, farklı demet kaliteleri için sabit dedektör dozunda tüm vücut etkin dozu (Effective Dose, ED) ve cilt dozu (Entrance Skin Dose, ESD) hesaplanmıştır. Aynı zamanda farklı tüp voltajlarının ve farklı dedektör dozlarının klinik görüntü kalitesi üzerine etkisi, % kontrast hesabı ve görünürlük indeksi (Vısıble Index, VI) ile düşük kontrast analizi yapılarak incelenmiştir. Bununla birlikte, termolüminesans (TLD-100, TLD-100H) dozimetrelerinin bu tür çalışmalarda kullanılabilirliği araştırılmıştır. Deneysel ve sayısal olarak elde edilen ölçüm sonuçlarına göre, en düşük tüp voltajı (70 kVp) ile en yüksek tüp voltajı (120 kVp) arasındaki kontrast farkı %67,48 ile %57,29 aralığında değişmektedir. Azalan tüp voltajı ile fotoelektrik etki daha baskın hale gelir ve saçılan foton miktarı azalır. Saçılan fotonların azalması sayesinde görüntü kontrastında iyileşme gözlenmiştir. Artan tüp voltajı ile görünürlük indeksi (Vısıble Index, VI) değerinin azaldığı görülmüştür ve bu sonuç, azalan tüp voltajlarında görüntü kalitesinin iyileştiği anlamı taşımaktadır. Çalışmanın diğer temel veri kaynağı olan lüminesans dozimetrelerde, TLD-100 ile gerçekleştirilen ölçümlerde, cilt giriş ve cilt çıkış değerleri arasındaki oran 1,24 olarak bulunmuştur. İki değer kıyaslandığında anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir. TLD-100H’dan elde edilen cilt giriş değeri ile cilt çıkış değeri arasındaki oran ise yaklaşık olarak 17 kattır. Bu sonuç, TLD-100H’ ın TLD-100’e göre daha yüksek hassasiyetinin olduğunu doğrulamaktadır. Düşük dozun söz konusu olduğu durumlarda ve diagnostik enerji çalışma aralığında TLD-100H dozimetrelerin daha kullanışlı olduğu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] IPEM, 2003. Measurement of the performance characteristics of diagnostic X-ray system used in medicine, Part 3, Computed tomography scanners, 2nd edition. Institution of Physics and Engineering in Medicine, New York, Report No:32.
  2. [2] Bacher, K. 2006. Evaluation of image quality and patient radiation dose in digital radiology. Doctoral thesis. Ghent University, p.140, Belgium.
  3. [3] Moore, C.S., Wood, T.J., Beavis, A.W., Saunderson, J.R. 2013. Correletion of the clinical and physical image quality in chest radiography for average adults with a computed radiography imaging system. British Journal of Radiology, 86, 0077.
  4. [4] Tinberg, A., Sjöström, D. 2003. Search for optimal tube voltage for image plate radiography. Conference Paper in Proceedings of SPIE- The International Society for Optical Engineering.
  5. [5] Uffmann, M., Neitzel, U., Prokop, M., Kabalan, N., Weber, M.,Herold, C.J. 2005. Flat-panel-dedector chest radiography: effect of tube voltage on image quality. Radiology, 235;642-650.
  6. [6] Yavuz, D,. 2020. Dijital radyografideki göğüs incelemelerinde farklı Tüp voltajının tüm vücut dozu ve görüntü kaltesine etkisinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Ankara üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü. Ankara.
  7. [7] Fernandez, S., Garcia-Salcedo, R., Mendoza, J.G., Sanchez-Guzman, D., Rodrigez, G.R., Gaona, E., Montalvo, T.R. 2016. Thermolüminescent characteristics of Lif:Mg,Cu,P and CaSO4:Dy for low dose measurement. Applied Radiation and Isotopes, 111, 50-55.
  8. [8] Sina, S., Zeinali, B., Karimipourfard, R.M., Lotfalizadeh, F., Sadeghi, M., Zamani, E., Zehtabian, M., Faghihi, R. 2014. Comparison of the response of TLD-100 and TLD-100H dosimeters in diagnostic radiology. World Academy of Science Engineering and Technology Biomedical and Biological Engineering, Vol: 1, No:9.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

20 Ocak 2021

Kabul Tarihi

7 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yavuz, D., Şahiner, E., Aşlar, E., & Meriç, N. (2021). Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(3), 519-528. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.860196
AMA
1.Yavuz D, Şahiner E, Aşlar E, Meriç N. Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2021;25(3):519-528. doi:10.19113/sdufenbed.860196
Chicago
Yavuz, Duygu, Eren Şahiner, Engin Aşlar, ve Niyazi Meriç. 2021. “Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (3): 519-28. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.860196.
EndNote
Yavuz D, Şahiner E, Aşlar E, Meriç N (01 Aralık 2021) Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 3 519–528.
IEEE
[1]D. Yavuz, E. Şahiner, E. Aşlar, ve N. Meriç, “Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi”, Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg., c. 25, sy 3, ss. 519–528, Ara. 2021, doi: 10.19113/sdufenbed.860196.
ISNAD
Yavuz, Duygu - Şahiner, Eren - Aşlar, Engin - Meriç, Niyazi. “Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25/3 (01 Aralık 2021): 519-528. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.860196.
JAMA
1.Yavuz D, Şahiner E, Aşlar E, Meriç N. Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2021;25:519–528.
MLA
Yavuz, Duygu, vd. “Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 25, sy 3, Aralık 2021, ss. 519-28, doi:10.19113/sdufenbed.860196.
Vancouver
1.Duygu Yavuz, Eren Şahiner, Engin Aşlar, Niyazi Meriç. Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 01 Aralık 2021;25(3):519-28. doi:10.19113/sdufenbed.860196

Cited By

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

Dergide yayımlanan tüm makalelere ücretiz olarak erişilebilinir ve Creative Commons CC BY-NC Atıf-GayriTicari lisansı ile açık erişime sunulur. Tüm yazarlar ve diğer dergi kullanıcıları bu durumu kabul etmiş sayılırlar. CC BY-NC lisansı hakkında detaylı bilgiye erişmek için tıklayınız.