Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi

Yıl 2020, Cilt 24, Sayı 3, 626 - 634, 25.12.2020
https://doi.org/10.19113/sdufenbed.686484

Öz

Sıcaklık, yağış gibi meteorolojik parametrelerin trendini bilmek bu verilerin gelecekte nasıl bir davranış göstereceğini tahmin etmek açısından önemlidir. Bu çalışmada Türkiye’nin ikinci en büyük havzası olan Kızılırmak havzasındaki sekiz il merkezindeki meteoroloji istasyonlarının aylık minimum, maksimum ve ortalama sıcaklık verilerine trend analizi uygulanmıştır. Trend analizi, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü’nden temin edilen 1980-2017 yılları arasındaki 38 yıllık döneme ait veriler kullanılarak Mann-Kendall testi ile gerçekleştirilmiştir. Sen’in trend testi ise değişim miktarını belirlemek için kullanılmıştır. Yapılan trend analizleri sonucunda birçok noktada istatistiksel olarak anlamlı artış trendi olduğu görülmüştür. Ayrıca, havza sınırları içeresinde bulunan sekiz istasyon genelinde minimum, maksimum ve ortalama sıcaklıklarda artış trendi olduğu belirlenmiştir.

Kaynakça

  • [1] IPCC, 2013. Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, 1535s.
  • [2] Kankal, M., Akçay, F. 2019. Trabzon İliYağışlarının Eğilim Analizi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, (2), 318-331.
  • [3] Cebe, E. N. 2007. Türkiye akarsularında mevsimsel trend analizi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 72s, İstanbul.
  • [4] Partal, T. 2002. Türkiye yağış verilerinin trend analizi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 92s, İstanbul.
  • [5] Bağdatlı, M. C., İstanbulluoğlu, A., Altürk, B., Arslan, C. 2014. Uzun Yıllık Sıcaklık Verilerindeki Değişim Trendinin Tarımsal Kuraklık Açısından Değerlendirilmesi: Çorlu Örneği. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(1), 100-107.
  • [6] Cosun, F., Karabulut, M. 2009. Kahramanmaraş’ta Ortalama, Minimum ve Maksimum Sıcaklıkların Trend Analizi. Türk Coğrafya Dergisi, (53), 41-50.
  • [7] Ülke, A., Özkoca, T. 2018. Sinop, Ordu ve Samsun İllerinin Sıcaklık Verilerinde Trend Analizi. GÜFBED, 8(2), 455-463.
  • [8] Özfidaner, M., Şapolyo, D., Topaloğlu, F. 2019. Adana ilinde maksimum ve Minimum Sıcaklıkların Gidiş Analizi. Mediterranean Agricultural Sciences, 32(2), 237-241.
  • [9] Yu, D. L., Li, W. J., Zhou, Y. 2019. Analysis of Trends in Air Temperature at Chinese Stations Considering the Long-Range Correlation Effect. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 533, 122034, 1-11.
  • [10] Tübitak MAM. (2010). Havza Koruma Eylem Planlarının Hazırlanması – Kızılırmak Havzası. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı adına TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi. 529s.
  • [11] Anonim, 2019. https://www.tarimorman.gov.tr/ SYGM/FotografGalerisi/KIZILIRMAK%20HAVZASI09.08.2019/02.jpg (Erişim Tarihi: 13.08.2020).
  • [12] Yue, S., Pilon, P., Cavadias, G. 2002. Power of the Mann–Kendall and Spearman's Rho Tests for Detecting Monotonic Trends in Hydrological Series. Journal of hydrology, 259(1-4), 254-271.
  • [13] Yu, Y. S., Zou, S., Whittemore, D. 1993. Non-Parametric Trend Analysis of Water Quality Data of Rivers in Kansas. Journal of Hydrology, 150(1), 61-80.
  • [14] Büyükyıldız, M., Berktay, A. 2004. Parametrik Olmayan Testler Kullanilarak Sakarya Havzasi Yağişlarinin Trend Analizi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 19(2), 23-38.
  • [15] Sen, P. K. 1968. Estimates of the Regression Coefficient Based on Kendall's Tau. Journal of the American statistical association, 63(324), 1379-1389.
  • [16] Soydan, N. G., Gümüş, V., Şimşek, O., Gerger, R., Ağun, B. 2016. Seyhan Havzası Aylık Ortalama Akım ve Yağış Verilerinin Trend Analizi. DÜMF Mühendislik Dergisi, 7(2), 319-327.
  • [17] Çiçek, İ., Doğan, U. 2005. Ankara’da Şehir Isı Adasının İncelenmesi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 3(1), 57-72.

Trend Analysis of Temperature Values in Kızılırmak Basin

Yıl 2020, Cilt 24, Sayı 3, 626 - 634, 25.12.2020
https://doi.org/10.19113/sdufenbed.686484

Öz

Knowing the trends of meteorological parameters such as precipitation, temperature is significant in terms of predicting how these parameters will move in the future. In this study, the trend analysis was applied to monthly minimum, maximum and mean temperature data of meteorological stations located in eight city centers in the Kızılırmak Basin, which is the second biggest basin in Turkey. The trend analysis was carried out with the Mann-Kendall test using the data obtained from the Turkish State Meteorological Service, which belongs to a period of 38 years recorded between 1980-2017 years. Sen’s trend test was also held to determine the amount of change. According to the results of trend analysis, it was revealed that there was a statistically significant increase in trends in stations. Furthermore, an increasing trend was designated in minimum, maximum and mean temperatures in the eight meteorological stations located in basin.

Kaynakça

  • [1] IPCC, 2013. Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, 1535s.
  • [2] Kankal, M., Akçay, F. 2019. Trabzon İliYağışlarının Eğilim Analizi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, (2), 318-331.
  • [3] Cebe, E. N. 2007. Türkiye akarsularında mevsimsel trend analizi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 72s, İstanbul.
  • [4] Partal, T. 2002. Türkiye yağış verilerinin trend analizi. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 92s, İstanbul.
  • [5] Bağdatlı, M. C., İstanbulluoğlu, A., Altürk, B., Arslan, C. 2014. Uzun Yıllık Sıcaklık Verilerindeki Değişim Trendinin Tarımsal Kuraklık Açısından Değerlendirilmesi: Çorlu Örneği. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(1), 100-107.
  • [6] Cosun, F., Karabulut, M. 2009. Kahramanmaraş’ta Ortalama, Minimum ve Maksimum Sıcaklıkların Trend Analizi. Türk Coğrafya Dergisi, (53), 41-50.
  • [7] Ülke, A., Özkoca, T. 2018. Sinop, Ordu ve Samsun İllerinin Sıcaklık Verilerinde Trend Analizi. GÜFBED, 8(2), 455-463.
  • [8] Özfidaner, M., Şapolyo, D., Topaloğlu, F. 2019. Adana ilinde maksimum ve Minimum Sıcaklıkların Gidiş Analizi. Mediterranean Agricultural Sciences, 32(2), 237-241.
  • [9] Yu, D. L., Li, W. J., Zhou, Y. 2019. Analysis of Trends in Air Temperature at Chinese Stations Considering the Long-Range Correlation Effect. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 533, 122034, 1-11.
  • [10] Tübitak MAM. (2010). Havza Koruma Eylem Planlarının Hazırlanması – Kızılırmak Havzası. T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı adına TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi. 529s.
  • [11] Anonim, 2019. https://www.tarimorman.gov.tr/ SYGM/FotografGalerisi/KIZILIRMAK%20HAVZASI09.08.2019/02.jpg (Erişim Tarihi: 13.08.2020).
  • [12] Yue, S., Pilon, P., Cavadias, G. 2002. Power of the Mann–Kendall and Spearman's Rho Tests for Detecting Monotonic Trends in Hydrological Series. Journal of hydrology, 259(1-4), 254-271.
  • [13] Yu, Y. S., Zou, S., Whittemore, D. 1993. Non-Parametric Trend Analysis of Water Quality Data of Rivers in Kansas. Journal of Hydrology, 150(1), 61-80.
  • [14] Büyükyıldız, M., Berktay, A. 2004. Parametrik Olmayan Testler Kullanilarak Sakarya Havzasi Yağişlarinin Trend Analizi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 19(2), 23-38.
  • [15] Sen, P. K. 1968. Estimates of the Regression Coefficient Based on Kendall's Tau. Journal of the American statistical association, 63(324), 1379-1389.
  • [16] Soydan, N. G., Gümüş, V., Şimşek, O., Gerger, R., Ağun, B. 2016. Seyhan Havzası Aylık Ortalama Akım ve Yağış Verilerinin Trend Analizi. DÜMF Mühendislik Dergisi, 7(2), 319-327.
  • [17] Çiçek, İ., Doğan, U. 2005. Ankara’da Şehir Isı Adasının İncelenmesi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 3(1), 57-72.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Özlem TERZİ (Sorumlu Yazar)
ısparta uygulamalı bilimler üniversitesi
0000-0001-6429-5176
Andorra


Ahmet İLKER
ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-6276-7309
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 25 Aralık 2020
Yayınlandığı Sayı Yıl 2020, Cilt 24, Sayı 3

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { sdufenbed686484, journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi}, issn = {}, eissn = {1308-6529}, address = {}, publisher = {Süleyman Demirel Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {24}, pages = {626 - 634}, doi = {10.19113/sdufenbed.686484}, title = {Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi}, key = {cite}, author = {Terzi, Özlem and İlker, Ahmet} }
APA Terzi, Ö. & İlker, A. (2020). Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi . Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi , 24 (3) , 626-634 . DOI: 10.19113/sdufenbed.686484
MLA Terzi, Ö. , İlker, A. "Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi" . Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 24 (2020 ): 626-634 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sdufenbed/issue/58081/686484>
Chicago Terzi, Ö. , İlker, A. "Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 24 (2020 ): 626-634
RIS TY - JOUR T1 - Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi AU - Özlem Terzi , Ahmet İlker Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.19113/sdufenbed.686484 DO - 10.19113/sdufenbed.686484 T2 - Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 626 EP - 634 VL - 24 IS - 3 SN - -1308-6529 M3 - doi: 10.19113/sdufenbed.686484 UR - https://doi.org/10.19113/sdufenbed.686484 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi %A Özlem Terzi , Ahmet İlker %T Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi %D 2020 %J Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi %P -1308-6529 %V 24 %N 3 %R doi: 10.19113/sdufenbed.686484 %U 10.19113/sdufenbed.686484
ISNAD Terzi, Özlem , İlker, Ahmet . "Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 24 / 3 (Aralık 2020): 626-634 . https://doi.org/10.19113/sdufenbed.686484
AMA Terzi Ö. , İlker A. Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi. SDÜ Fen Bil Enst Der. 2020; 24(3): 626-634.
Vancouver Terzi Ö. , İlker A. Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2020; 24(3): 626-634.
IEEE Ö. Terzi ve A. İlker , "Kızılırmak Havzası’nda Sıcaklık Değerlerinin Trend Analizi", Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 24, sayı. 3, ss. 626-634, Ara. 2020, doi:10.19113/sdufenbed.686484

e-ISSN: 1308-6529