Araştırma Makalesi

Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler

Cilt: 25 Sayı: 2 20 Ağustos 2021
PDF İndir
EN TR

Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler

Öz

İnsanlık tarihinde ve Türk kültüründe sakızın önemli bir yeri vardır. Günümüzde sakız (çiklet) kullanımı ve üretimi ciddi bir sektörel boyuta ulaşmıştır. Ancak bu sakızların sadece aromasında farklılık bulunmakta, ham maddesi (hamuru) ve mayası aynı kalmaktadır. Ham maddeleri; petrol polimeri olan bazı maddelerden temin edilmektedir. Fonksiyonel özellikleri zayıftır. Geleneksel yöntemlerden ilham alınarak tıbbi amaçlı sakız üretimi 2018-2019 yıllarında laboratuvar ortamında tarafımızdan denendi. Yaklaşık 100 civarında deneme yapıldı ve sonuçları kaydedildi. Başarılı olduğu düşünülen 5 denemenin ürünleri tüketiciye sunulup anket formu doldurtuldu. Etik kurul izni alındı. Ürünlerde duyusal, kimyasal analizler ve mikrobiyolojik testler yapıldı. Sonuçları memnuniyet vericidir. Sakız üretiminde en önemli sorun; ham maddenin birbirine yapışmaması ve elastikiyetinin zayıflığıdır. Başarısızlığın temel kriteri olarak zerrelerin yapışmasının ve çiğnenmeye karşı direncinin zayıflığı görülmüştür. Anketörlerin ekseriyeti ürünleri acı bulmuştur. Ancak kırsal kesimden gelen ve daha önceden doğal sakız çiğnediğini söyleyenler ürüne daha olumlu bakmaktadır. Rengin tüketim açısından çok fazla önemi yoktur, ancak renklendirici katılmadığı halde sakızların rengi beğenilmiştir. Mikrobiyolojik testlerden de olumlu sonuçlar alınmıştır. İnsan sağlığı için mikrobiyolojik herhangi bir olumsuzluk gözlemlenmemiştir. Element analizi sonuçlarında; insan sağlığı için gerekli olan minerallerin ürünlerde zengin olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca makalede Türkiye’nin potansiyel sakız bitkilerinin bir listesi de verilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Mikrobiyal testlerin yapılmasında laboratuvarı kullanmamıza izin veren Doç.Dr. Seyhan Ulusoy’a ve testlerin uygulanmasına yardımcı olan doktorant Halime Çevikbaş’a; kimyasal analizlerin yapılmasında yardımcı olan Murat Cansu’ya ve MAREM Md. (Eğirdir)’e ve GUL Herbaryumu’na ilgili bitkileri hediye eden botanikçilere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. [1] Anonim,2019.https://bilimoloji.com/2017/11/bilim-tarihi/thomas-adams-sakizin-icadi(Erişim tarihi: 03.03.2019).
  2. [2] Armi, İ., Hanana, M., Jamoussi, B., Hamrouni, L., 2017. Essentialoils of Pinus nigra JF Arnold subsp. Laricio Maire: Chemical composition and study of their herbicidal potential. Arabian Journal of Chemistry, 10: 3877-3882.
  3. [3] Colombini, M.P., Giachi, G., Iozzo, M., Ribechini, E., 2009. An Etruscanointmentfrom Chiusi (Tuscany, Italy): its chemical characterization. Journal of Archaeological Science, 36: 1488–1495.
  4. [4] Demir, N., Demir, Y., 2012. Kızılçam Kabuğundan (Pinus brutia) OPC (Oligomeric Proanthocyanidin, Antioksidan), Boyar Madde, Reçine ve Diğer Etken Maddelerin Eldesi ve Endüstriyel Amaçlı Kullanımı, Kimya Kongresi, Muğla, 1-6 Ekim 2012: 94-95.
  5. [5] Esen, M. Dığrak, M., 2009. Kahramanmaraş Yöresindeki Bazı Orman Ağaçlarından Elde Edilen Uçucu Yağların Antimikrobiyal Aktivitesi, Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 21(1):33-43.
  6. [6] Farnsworth, N.R. Akerele, O. Bingel, A.S. Soejarto, D.D. Guo, Z., 1985. Medicial Plants in Therapy, Bulletin of the Word Health Orgabization, 63(6):965-981.
  7. [7] Ulusoy, S., Boşgelmez_Tınaz, G., Secilmiş-Canbay, H., 2009. Tocopherol, Carotene, Phenolic Contents and Antibacterial Properties Rose Essential Oil, Hydrosol and Absolute. Current Migrobiology, 59, 554-558.
  8. [8] Demirtaş, A. 2010. Bor’un İnsan Beslenmesi ve Sağlığı Açısından Önemi, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 41 (1), 75-80.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2020

Kabul Tarihi

2 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 25 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özçelik, H., & Kündük, Ş. (2021). Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(2), 185-194. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.697904
AMA
1.Özçelik H, Kündük Ş. Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2021;25(2):185-194. doi:10.19113/sdufenbed.697904
Chicago
Özçelik, Hasan, ve Şeyda Kündük. 2021. “Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (2): 185-94. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.697904.
EndNote
Özçelik H, Kündük Ş (01 Ağustos 2021) Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 2 185–194.
IEEE
[1]H. Özçelik ve Ş. Kündük, “Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler”, Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg., c. 25, sy 2, ss. 185–194, Ağu. 2021, doi: 10.19113/sdufenbed.697904.
ISNAD
Özçelik, Hasan - Kündük, Şeyda. “Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25/2 (01 Ağustos 2021): 185-194. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.697904.
JAMA
1.Özçelik H, Kündük Ş. Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2021;25:185–194.
MLA
Özçelik, Hasan, ve Şeyda Kündük. “Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 25, sy 2, Ağustos 2021, ss. 185-94, doi:10.19113/sdufenbed.697904.
Vancouver
1.Hasan Özçelik, Şeyda Kündük. Tıbbi Sakız Yapımı Üzerine Ön Denemeler. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 01 Ağustos 2021;25(2):185-94. doi:10.19113/sdufenbed.697904

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

Dergide yayımlanan tüm makalelere ücretiz olarak erişilebilinir ve Creative Commons CC BY-NC Atıf-GayriTicari lisansı ile açık erişime sunulur. Tüm yazarlar ve diğer dergi kullanıcıları bu durumu kabul etmiş sayılırlar. CC BY-NC lisansı hakkında detaylı bilgiye erişmek için tıklayınız.