Aspir (Carthamus tinctorius L.) Çeşitlerinin Tuz Stresi Altinda Çimlenme Parametrelerinin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, tuz stresi koşulları altında 10 aspir çeşidinin çimlenme kapasitesini belirlemek için yapılmıştır. Beş farklı tuz (NaCl) konsantrasyonu (0, 60, 120, 180, 240 mM) aspir tohumlarının çimlenme kapasitesini test etmek için kullanılmıştır. Tohum çimlenmeleri 14 gün boyunca her gün sayılarak çimlenme yüzdesi, Timson’s çimlenme indeksi, ortalama çimlenme zamanı, ortalama çimlenme oranı ve çimlenme stres endeksleri hesaplanmıştır. Çeşit ve tuz konsantrasyonlarının etkileri tüm çimlenme parametreleri için önemli olarak bulunurken, ortalama çimlenme zamanı ve ortalama çimlenme oranlarının interaksiyon etkileri önemsiz bulunmuştur. Çimlenme yüzdesi, Timson's çimlenme ve çimlenme stres indeksleri artan tuz konsantrasyonları ile önemli ölçüde azalmıştır. Ancak, yüksek tuz konsantrasyonu seviyelerinde ortalama çimlenme zamanı artmıştır. Çimlenme parametreleri arasında hesaplanan korelasyon katsayılarının tamamı önemli çıkmıştır. Çimlenme yüzdesindeki en önemli azalma 180 ve 240 mM tuz konsantrasyonlarında gözlenmiştir. Çimlenme indeksi parametrelerine göre, Leed ve FO2 çeşitleri çimlenme aşamasında tuz stresine karşı daha hassas ve Royal çeşidi ise test edilen diğer çeşitlere göre daha dayanıklı olarak bulunmuştur. Çimlenme yüzdesi, Timson's çimlenme indeksi ve çimlenme stres endeksi tuz stresi altındaki aspir çeşitlerinde çimlenme kapasitesini değerlendirmek için uygun iken; ortalama çimlenme zamanı ve çimlenme oranı uygun bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çimlenme endeksleri
• Çimlenme stres indeksi
• Abiyotik stresi

Determination of Germination Parameters of Safflower (Carthamus tinctorius L.) Cultivars Under Salt Stress

Öz

The present study was carried out to characterize germination capacity of 10 safflower cultivars under saline conditions. Five salt (NaCl) levels (0, 60, 120, 180, 240 mM) were used to test safflower seeds. Germination of seeds was counted every day for 14 days and germination percentage, Timson’s germination index, mean germination time, mean germination rate and germination stress index were calculated. Cultivar and salinity treatments were important for all parameters; however mean germination time and mean germination rate interactions were not important. Germination percentage, Timson’s germination and germination stress indices decreased significantly with increased salt concentrations. However, mean germination time increased with higher salt concentrations. The most significant reductions in germination percentage were observed at 180 and 240 mM salt concentrations. Correlation coefficients were all important for germination indices. Based on germination indices, Leed and FO2 were more sensitive to salt stress at germination stage and Royal was more resistant than the other cultivars tested. Germination percentage, Timson’s germination index and germination stress index were better to assess germination capacity of safflower cultivars under salt stress conditions. Mean germination time and rate were not suitable to assess differences in germination parameters of the cultivars under stress conditions.

Anahtar Kelimeler

• Germination indices
• Germination stress index
• Abiotic stress

Kaynakça

1. [1] Ekmekçi, E., Apan, M., Kara, T. 2005. Tuzluluğun Bitki Gelişimine Etkisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(3), 118-125.
2. [2] Çulha, Ş., Çakırlar, H. 2011. Tuzluluğun Bitkiler Üzerine Etkileri ve Tuz Tolerans Mekanizmaları. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 11 (2), 11-34.
3. [3] Türkan, I., Demiral, T. 2009. Recent Developments in Understanding Salinity Tolerance. Environmental and Experimental Botany, 67(1), 2-9.
4. [4] Hussain, M. I., Lyra, D. A., Farooq, M., Nikoloudakis, N., Khalid, N. 2016. Salt and Drought Stress in Safflower: A Review. Agronomy and Sustainable Development, 36(1), 1-31.
5. [5] Food and Agriculture Organization (FAO), 2021. Statistical Data for Safflower Agriculture. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC (Erişim Tarihi: 20.05.2021).
6. [6] Frona, D., Szenderak, J., Harangi-Rakos, M. 2019. The Challenge of Feeding the World. Sustainability, 11(20), 5816.
7. [7] Baydar, H., Turgut İ. 1992. Aspir (Carthamus tinctorius L.)'in Antalya Koşullarında Kışlık Olarak Yetiştirme Olanakları. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(1-2):75-92.
8. [8] Beg, A. 1994. Status and Potential of Some Oilseed Crops in the WANA Region. International Center for Agricultural Research in the Dry Areas (ICARDA), 6-8 July, Aleppo, 38.

9. [9] Erbaş, S., Tonguç, M., Şanlı, A. 2016. Variations in the Agronomic and Quality Characteristics of Domestic and Foreign Safflower (Carthamus tinctorius L.) Genotypes. Turkish Journal of Field Crops, 21(1), 110-119.
10. [10] ISTA, (2009). International Rules for Seed Testing. International Seed Testing Association, Bassersdorf.
11. [11] Al-Ansari, F., Ksiksi, T. 2016. A Quantative Assessment of Germination Parameters: The Case of Crotalaria persica and Tephrosia apollinea. The Open Ecology Journal, 9(1), 13-21.
12. [12] Ranal, M. A., Santana, D. G. D., Ferreira, W. R., Mendes-Rodrigues, C. 2009. Calculating Germination Measurements and Organizing Spreadsheets. Brazilian Journal of Botany, 32(4), 849-855.
13. [13] Bouslama, M., Schapaugh, W. T. (1984). Stress Tolerance in Soybeans. I. Evaluation of Three Screening Techniques for Heat and Drought Tolerance. Crop Science, 24(5), 933-937.
14. [14] Irwing, D. W., Shannon, M. C., Breda, V. A., Mackey, B. E. 1988. Salinity Effects on Yield and Oil Quality of High-Linoleate and High-Oleate Cultivars of Safflower (Carthamus tinctorius L.). Journal of Agricultural and Food Chemistry, 36(1), 37-42.
15. [15] Gadallah, M. A. A., Ramadan, T. 1997. Effects of Zinc and Salinity on Growth and Anatomical Structure of Carthamus tinctorius L. Biologia Plantarum, 39(3), 411-418.
16. [16] Kaya, M. D, İpek, A., Öztürk, A. 2003. Different Soil Salinity Levels on Germination and Seedling Growth of Safflower (Carthamus tinctorius L.). Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 27(4), 221-227.
17. [17] Çulha, Ş., Çakırlar, H. 2011. Effects of Salt Stress Induced by NaCl on Safflower (Carthamus tinctorius L.) Cultivars at Early Seedling Stages. Hacettepe Journal of Biology and Chemistry, 39(1), 61-64.
18. [18] Gürsoy, M. 2020. Effect of Chitosan Pretreatment on Seedling Growth and Antioxidant Enzyme Activity of Safflower (Carthamus tinctorius L.) Cultivars Under Saline Conditions. Applied Ecology and Environmental Research, 18(5), 6589-6603.
19. [19] Ashrafi, E., Razmjoo, J. 2015. Seed Treatment to Overcome Salt and Drought Stresses During Germination in Safflower (Carthamus tinctorius L.). Journal of Plant Nutrition, 38(14), 2151-2158.
20. [20] Jabeen, N., Ahmad, R. 2012. Improving Tolerance of Sunflower and Safflower During Growth Stages to Salinity Through Foliar Spray of Nutrient Solutions. Pakistan Journal of Botany, 44(2), 563-572.
21. [21] Jabeen N, Ahmad R. 2013. Variations in accessions of sunflower and safflower under stress conditions. Pakistan Journal of Botany, 45(2), 383-390.
22. [22] Kaya, M. D., Akdoğan, G., Kulan, E. G., Dağhan, H., Sarı, A. 2019. Salinity Tolerance Classification of Sunflower (Helianthus annuus L.) and Safflower (Carthamus tinctorius L.) by Cluster and Principal Component Analysis. Applied Ecology and Environmental Research, 17(2), 3849-3857.
23. [23] Pahlavani, M. H., Saeidi, G., Mirlohi, A. F. 2006. Estimates of Genetic Parameters for Seed Germination of Safflower in Different Salinity Levels. Asian Journal of Plant Sciences, 5(1), 133-138.
24. [24] Aflaki, F., Sedghi, M., Pazuki, A., Pessarakli, M. 2017. Investigation of Seed Germination İndices for Early Selection of Salinity Tolerant Genotypes: A Case Study in Wheat. Emirates Journal of Food and Agriculture, 29(3), 222-226.
25. [25] Soltani, E., Ghaderi-Far, F., Baskin, C. C., Baskin, J. M. 2015. Problems with Using Mean Germination Time to Calculate Rate of Seed Germination. Australian Journal of Botany, 63(8), 631-635.