Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Bağlamında Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Yargılamasında Bağımsızlık ve Tarafsızlık Sorunu

Öz

Günümüzde spor hukuku uyuşmazlıklarının önemli bir bölümü, tahkim ve arabuluculuk yöntemi gibi alternatif uyuşmazlık çözüm yolları ile görev yapan sportif yargı mercileri tarafından çözümlenmektedir. Anayasa’nın 59 (3) maddesi uyarınca, “Spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz.” Anayasa’nın anılan hükmü doğrultusunda görevlerini yürüten Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu’nun (Tahkim Kurulu) işleyişi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından yakın zamanda kapsamlı olarak incelenmiştir. AİHM Ali Rıza ve diğerleri ve Türkiye davasında, Tahkim Kurulunun bağımsız ve tarafsız olmadığına karar vermiştir. Bu kararla birlikte Türk futbol tahkim yargılaması, adil yargılanma hakkı açısından tartışılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, AİHM kararları doğrultusunda Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tahkim yargılamasının adil yargılanma hakkı açısından incelenmesidir. Çalışma kapsamında Devlet ve TFF tarafından Tahkim Kurulunun bağımsızlık ve tarafsızlık sorununun giderilmesine yönelik atılan adımlar tartışılmış ve bu konuda çözüm önerileri üretilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Spor hakkı
• sporda adil yargılanma hakkı
• Türkiye Futbol Federasyonu
• zorunlu tahkim yargılaması
• Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu

The Problem of Independence and Impartiality of the Arbitration Committee of the Turkish Football Federation in the Context of the Judgments of the European Court of Human Rights

Öz

Nowadays, a significant part of sports law disputes are resolved by sports resolution authorities acting through alternative dispute resolution methods such as arbitration and mediation. Pursuant to Article 59 (3) of the Constitution, “The decisions of sports federations relating to sports administration and disciplinary sanctions may only be challenged through compulsory arbitration. The decisions of the Arbitration Committee are final and shall not be appealed to any judicial authority.” The functioning of the Arbitration Committee of the Turkish Football Federation (the Arbitration Committee), which carries out its duties in line with the aforementioned provision of the Constitution, has been recently extensively analysed by the European Court of Human Rights (ECtHR). In Ali Rıza and Others v. Turkey case the ECtHR held that the Arbitration Committee was not independent and impartial. With this decision, the Turkish football arbitration proceedings started to be discussed in terms of the right to a fair trial. The purpose of this study is to analyse the Turkish Football Federation arbitration proceedings in line with the ECtHR judgments in terms of the right to a fair trial. Within the scope of the study, the steps taken by the State and the TFF to overcome the independence and impartiality of the Arbitration Committee have been discussed and solution suggestions are tried to be produced.

Anahtar Kelimeler

• Right to sport
• right to a fair trial in sport
• Turkish Football Federation
• compulsory arbitration proceedings
• the Arbitration Commiittee of the Turkish Football Federation

Kaynakça

1. Adams A and Piekarz M, ‘Sport Events and Human Rights: Positive Promotion or Negative Erosion?’ (2015) 7(3) Journal of Policy Research in Tourism, Leisure and Events 220-236
2. Akil C, ‘Türkiye Futbol Fedarasyonu Tahkim Kurulu’nun Yapısı ve Kararlarının Hukuki Niteliği’ (2013) 19(3) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 379-403.
3. Akyıldız A, ‘Spor Tahkim Kurullarının Tarafsızlığı ve Bağımsızlığı Sorunu: AİHM’in “Ali Rıza ve Diğerleri v. Türkiye” Kararı’ (ed. Tacar Çağlar), TBB Spor Hukuku Kurulu Av. Hasan Güneş Atabay Armağanı (2020) 44-91
4. Atilla Erdemli, ‘Spor Nedir?’ Kısmet Erkiner and Ali Soysüren (eds), Spor Hukuku Dersleri (Kadir Has Üniversitesi Spor Hukuku Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayını, 2007)
5. Ayanoğlu T, ‘Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu’nun İşlevi ve Kararlarının Niteliği’ (2008) 74 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 43-76
6. Ayanoğlu T, ‘The Scope and Limits of the Right to Sport in Turkish Law’ (2019) (68) In Annales de la Faculté de Droit d’Istanbul 1-14
7. Bloodworth A, McNamee M and Bailey R, ‘Sport, Physical Activity and Well-Being: an Objectivist Account’ (2012) 17(4) Sport, Education and Society 497-514
8. Bozkurt S B, Milletlerarası Ticari Tahkime Hakemlerin Bağımsızlık Yükümlülüğü, (On İki Levha 2016)

9. Coalter F, ‘The Politics of Sport-For-Development: Limited Focus Programmes and Broad Gauge Problems?’ (2010) 45(3) International Review for the Sociology of Sport 295-314
10. Çeribaş D, ‘Türkiye’de Sporcu Ücretlerinin Vergilendirilmesi’ (2020) 10(2) Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi 555-583
11. Çeribaş D and Oğuz Ö, ‘Alternative Dispute Resolution in Sports Disputes: A Review of Turkish Athletics, Basketball and Volleyball Federation Decisions’ (2021) 27(1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 853-876
12. Devine C, ‘London 2012 Olympic Legacy: a Big Sporting Society?’ (2013) 5(2) International Journal of Sport Policy and Politics 257-279
13. Dırenisa H E, ‘Spor Hukukundan Doğan Uyuşmazlıkların Çözümünde Tahkime İlişkin Güncel Sorunlar ve Gelişmeler’ (2023) 5(2) Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 666-709
14. Ekşi N, Spor Tahkim Hukuku, (Beta 2015)
15. Gemalmaz H B, ‘Applicability of Human Rights Standards in Turkish Football Arbitration: The Contribution of the European Court of Human Rights’ (2019) 9(1) The International Sports Law Journal 38-58
16. Gölcüklü F, ‘Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde “Adil Yargılama’ (1994) 1(4) Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 199-234
17. Gündoğdu F, ‘TFF Tahkim Kurulu Yargılamasının Adil Yargılanma Hakkı Bakımından Değerlendirilmesi’ (2019) 140 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 141, 169
18. Hancock M, Lyras A and Jae-Pil H, ‘Sport for Development Programs for Girls and Women: a Global Assessment’ (2013) 1(1) Journal of Sport For Development 15-24
19. Isidori E and Benetton M, ‘Sport as Education: Between Dignity and Human Rights’ (2015) 197 Procedia-Social and Behavioral Sciences 686-693
20. İnceoğlu S, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Kararlarında Adil Yargılanma Hakkı, Kamu ve Özel Hukuk Alanlarında Ortak Yargısal Hak ve İlkeler, (Beta 2013)
21. Javier F, ‘The Sport for All İdeal: a Tool for Enhancing Human Capabilities and Dignity’ (2014) 63(1) Physical Culture and Sport 20-28
22. Kidd B, ‘Cautions, Questions and Opportunities in Sport for Development and Peace’ (2011) 32(3) Third World Quarterly 603-609
23. Kidd B and Donnelly P, ‘Human Rights In Sports’ (2000) 35(2) International Review fort he Sociology of Sport 131-148
24. Kocasakal H, ‘Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Pecshtein Kararı Çerçevesinde CAS’ın Tarafsızlığı ve Bağımsızlığı’ (2020) 40(1) Public and Private International Law Bulletin 79-123
25. Küçükgüngör E, ‘Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu’nun Yapısı ve Tahkim Kurulu Kararlarının Niteliği’ (2001) 50(2) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 137-146
26. Malm C, Johan J and Andreas I, ‘Physical Activity and Sports—Real Health Benefits: A Review with Insight into the Public Health Of Sweden’ (2019) 7(5) Sports
27. Mojtahedi M C and Katsui H, ‘Making the Right Real! a Case Study on the Implementation of the Right to Sport for Persons With Disabilities in Ethiopia’ (2018) 21(1) Sport in Society 40-49
28. Roy E C, ‘Aiming for Inclusive Sport: the Legal and Practical Implications of United Nation's Disability Convention for Sport, Recreation and Leisure for People With Disabilities’ (2007) 5(1) Entertainment and Sports Law Journal 1-12
29. Tezcan D, Erdem M R, Sancakdar O ve Önok R M, İnsan Hakları El Kitabı, (7. Bası, Seçkin Yayınevi 2018)
30. Yaltı B, Vergi Yükümlüsünün Hakları, (Beta Basım Yayım Dağıtım 2006)