Uluslararası Antlaşmaların Üçüncü Taraflar Açısından Bağlayıcılığı “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Örneği"

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 1 , 291 - 314 , 30.06.2025

Erdi Şafak

https://doi.org/10.52273/sduhfd..1568194

https://izlik.org/JA65KB55GK

Öz

Uluslararası antlaşmalar ister genel bir konuyu ister bölgesel bir konuyu ilgilendirsin, isterse iki ya da daha çok devlet arasında olsun, antlaşmayı imzalayan ve taraf olan devletler için bağlayıcıdır. Sözleşmeler hukukunun genel ilkelerine dayanan bu kural, uluslararası hukukta ayrıca devletlerin egemenliği ve bağımsızlığı kurallarınca da desteklenmektedir. Dolayısıyla uluslararası antlaşmalar yalnızca antlaşmaya taraf olan devletler için bağlayıcıdır ve kural olarak, taraf olmayan devletler için hak ve yükümlülük doğurmamaktadır. Ancak, antlaşmalar hukukuyla ilgili diğer birçok konuda olduğu gibi, res inter alios acta (başkaları arasında yapılan şeyler taraf olmayanlar için görev yaratmaz) ilkesi son yıllarda farklı düşünce sürecinden geçmiştir. Bu bağlamda günümüzde uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde antlaşmaların, taraf olmayan üçüncü kişiler bakımından etkileri çok daha fazla tartışılır hale gelmiştir. Uluslararası antlaşmalar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) açısından ayrı bir değerlendirme konusu oluşturmaktadır. Zira uluslararası alanda tanınma sorunu nedeniyle KKTC, antlaşmalara taraf olma konusunda önemli sorunlar yaşamaktadır. Bu noktadan hareketle çalışmada, KKTC’nin taraf olmadığı antlaşmaların, KKTC açısından, herhangi bir hak ya da yükümlülük yaratıp, yaratmadığı durumu incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Uluslararası Hukuk , Uluslararası Antlaşmalar , Uluslararası Antlaşmaların 3. Kişilere Etkileri , KKTC’nin Statüsü , KKTC’nin Tanınmaması

Binding Force of International Agreements on Third Parties “The Example of the Turkish Republic of Northern Cyprus”

https://izlik.org/JA65KB55GK

Öz

International agreements, whether they concern a general issue or a regional issue, or whether they are between two or more states, are binding on the states that have signed the agreement and are parties to it. This rule, which is based on the general principles of the law of contracts, is also supported in international law by the rules of sovereignty and independence of states. Therefore, international agreements are binding only on the states that are parties to the agreement and, as a rule, do not create rights or obligations for states that are not parties. However, as in many other issues related to the law of treaties, the principle of res inter alios acta (things done between others do not create duties for non-parties) has gone through a different thought process in recent years. In this context, the effects of agreements on non-parties third parties within the framework of international law rules have become much more debatable today. International agreements constitute a separate subject of evaluation for the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC). Because of the problem of recognition in the international arena, the TRNC has significant problems in becoming a party to agreements. Starting from this point, this study will examine whether the agreements to which the TRNC is not a party create any rights or obligations for the TRNC.

Anahtar Kelimeler

International Law , International Treaties , Effects of International Treaties on Third Parties , Status of TRNC , Non-Recognition of TRNC

Kaynakça

• Aybay R, ve Oral E, Kamusal Uluslararası Hukuk, (İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları 2016).
• Acer Y, ve Kaya İ, Uluslararası Hukuk Temel Ders Kitabı – İngilizce Özetli, (11. Baskı, Seçkin Yayınları 2020).
• Aust A, Modern Treaty Law and Practice (Cambridge University Press 2007).
• Barcelona Traction, Light and Power Company, Limited (Belgium v. Spain) (New Application: 1962).
• Bederman David J, ‘Third Party Rights and Obligations in Treaties’, Duncan B Hollis (ed.), The Oxford Guide to Treaties (1st Edition) (Oxford Press 2012).
• Brilmayer L, & Tesfalidet Isaias Y, ‘Third State Obligations and the Enforcement of International Law’, International Law And Politics, Vol:44:1, 2011, 6-7.
• Cassese A, International Law, (Oxford University Press, Oxford 2001).
• Chinkin C, Third Parties in International Law (Oxford Monographs in International Law 1993).
• Currie John H, Public International Law, (Essentials of Canadian Law Series 2008).
• Dixon M, McCorquodale R. Ve Williams S., Cases & Materials on International Law, (Oxford University Press 201).
• Erhürman T, “Cumhurbaşkanı’nın Uluslararası Antlaşma İmzalama Yetkisi Var mı? Kaynak: Cumhurbaşkanı’nın Uluslararası Antlaşma İmzalama Yetkisi Var mı?”, Erişim Tarihi: 14 Ocak 2025.
• Galicki W W, Z, ‘International Treaties And Third States’, Sabinet African Journals, 1980. 105-108.
• Gündüz A, Milletlerarası Hukuk, Reşad Volkan Günel (Ed.) (9. Baskı, Savaş Yayınevi 2018)
• Henderson Conway W, Understanding International Law, (Wiley-Blackwell 2010).
• International Court of Justice, Legal Consequences for States of The Continued Presence of South Africa in Nambia (South West Afrıca) Notwıthstandıng Securıty Councıl Resolutıon 276 (1970).
• International Court of Justice, North Sea Continental Shelf Cases, Federal Republic Of Germany/Denmark; Federal Republic of Germany /Netherlands 1968.
• Kıbrıs Meselesinin Tarihçesi, BM Müzakerelerinin Başlangıcı”, https://www.mfa.gov.tr/kibris-meselesinin-tarihcesi_-bm-muzakerelerinin-baslangici.tr.mfa, Erişim Tarihi: 12 Ocak 2025.
• Klabbers J, International Law, (Cambridge University Press 2013).
• Kolb R, The Law of Treaties An Introduction, (Edward Elgar Publishing, 2016) 115.
• McNair L, The Law of Treaties (Oxford University Press 1961).
• Pazarcı H, Türk Dış Politikasının Başlıca Sorunları, (Turhan Kitabevi 2015).
• ------- ‘Uluslararası Hukuk’, (21. Baskı, Turhan Yayınları 2022).
• ------- ‘Uluslararası Hukuk Dersleri 1. Kitap’, (15. Baskı Turhan Yayınları 2021).
• Shaw Malcolm N, International Law, (Cambridge University Press 2008).
• Sur M, Uluslararası Hukukun Esasları, (14. Baskı, Beta Yayınları 2020).
• Soyalp Tamçelik, “BM Güvenlik Konseyi'nin Kıbrıs'la İlgili Aldığı Bazı Kararların Özellikleri ve Analitik Değerlendirme”, (2013) 8 (12) Journal of Turkish Studies, s.1229-1229.
• Steven R. R, "International Law Rules on Treaty Interpretation." edited by Christopher McCrudden, In The Law and Practice of the Northern Ireland Protocol, (Cambridge University Press 2022).
• Thirlway H, The Sources of International Law, (Oxford University Press 2019).
• United Nations Security Council Resolution 541, , 18 November 1983.
• Ünal Ş, Uluslararası Hukuk, (Yetkin Yayınları 2005).
• Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi 22 Mayıs 1969, Madde2/a, BM Enformasyon Merkezi UNIC-Ankara.