Nepo-Baby Kavramı Işığında Çocuğun Kişiliğini Geliştirme Hakkı

Öz

Akraba ve yakın arkadaşları kayırma olarak ortaya çıkan nepo kavramı baby kelimesi ile birleşerek anne ve/veya babasının şöhreti dolayısıyla öne çıkan çocukları ifade etmek üzere kullanılmaktadır. Bu çocuklarla ilgili aslında hak etmedikleri bir pozisyonda oldukları yani tek başarılarının ünlü bir anne ve/veya babaya sahip olmak olduğu belirtilmektedir. Hâlbuki çoğu zaman içinde bulundukları durum onların tercihi olmamakta ve bu çocuklar şartların gerektirdikleri yüzünden kendilerini şov dünyasında bulmaktadır. Üstelik belki de gerçekten yetenekli olmalarına rağmen bu yetenekleri göz ardı edilmektedir. Sonuç olarak kendilerini tam olarak ortaya koyamamakta, anne ve/veya babalarının gölgesinde kaldıklarından bağımsız bir kişilik geliştirmelerine imkân tanınmamaktadır. Bir çocuğun bağımsız bir kişiliğe sahip olması hakkının ona tanınması, kişiliğini geliştirme hakkına sahip olduğunun kabulü önemlidir. Zira kişilik hakkı çerçevesinde kişiliğini geliştirme hakkının çocuğa tanınmaması çocuğun hem kişiliği koruyucu hükümler çerçevesinde hem de koruma tedbirlerinin alınması çerçevesinde korunması sonucunu doğurur. Çalışmada nepo-baby olarak tanımlanabilecek bir çocuğun kişiliğini geliştirme hakkı ve Türk Medeni Kanunu çerçevesinde bu hakka müdahalenin sonuçları irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nepo
• Nepo-Baby
• Kişilik
• Çocuğun Kişiliği
• Çocuğun Kişiliğinin Korunması

Children's Right to Development of Personality in Light of the Concept of Nepo-Baby

Öz

The term Nepo (short for nepotism) which is defined as favouritism based on kinship or friendship is combined with the word baby and the resulting new phrase is used for children who benefit from the status or fame of their parent(s). These children are believed to be in positions which they do not deserve and that their only success is to have famous parents. However most of the times these children do not prefer to be in these positions and they find themselves in the entertainment world as a result of their birth-given privileges. Additionally, even if they are actually talented, their talents are overlooked. As a result they cannot fully express themselves and since they remain in the shadow of their parents, they are not given the opportunity to develop independent personalities. It is important to recognize that a child has the right to personal identity and the right to development of personality. Because failure to grant the child the right to development of personality will result in the protection of the child in accordance with the provisions concerning personality development and child protection. This study investigates the right to development of personality of a child that can be called a nepo-baby and the consequences of the violation of this right pursuant to the Turkish Civil Code.

Anahtar Kelimeler

• Nepo
• Nepo-Baby
• Personality
• Child’s Personality
• Protection of Child's Personality

Kaynakça

1. Abik Y, ‘Türk Medeni Kanunundaki Hükümler ve Çocuk Hukukundaki Temel İlkeler Çerçevesinde Velayette Çocuğun Yararı’ Prof. Dr. Şener Akyol’a Armağan (Filiz 2011) 1-73
2. Akıntürk T ve Ateş D, Aile Hukuku (25. Bası, Beta 2024)
3. Akyüz E, Çocuk Hukuku (7. Bası, Pegem 2020)
4. Andrew S, ‘Why everyone’s talking about ‘nepo babies’ (2022) CNN, Date of Access 20 April 2025
5. Aydın GŞ, Kişilik Hakkı İhlalinden Doğan Vekaletsiz İşgörme (On İki Levha 2017)
6. Baygın C, Soybağı Hukuku (On İki Levha 2010)
7. Bozkurt İ, ‘Velinin Velayetten Doğan Hak Görev ve Yetkileri’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi 2010)
8. Çakır SD, ‘Nepo Baby Olmak: Kolaycılığın Cazibesi ve Hedefsizliğin Psikolojisi’ (2025) < https://psychologytimes.com.tr/nepo-baby-olmak-kolayciligin-cazibesi-ve-hedefsizligin-psikolojisi/> Erişim Tarihi 27 Temmuz 2025

9. Dede İ, Çocuğun Velayet İlişkisinden Doğan Kişi Varlığı Zararlarının Tazmini (On İki Levha 2019)
10. Demir R, ‘Türk Medeni Kanunu’na Göre Çocuğun Kişiliğinin Korunması’ (2019) 9 (2) SDÜHFD 271-303
11. Dural M ve Öğüz T, Türk Özel Hukuku Cilt II Kişiler Hukuku (24. Bası, Filiz 2024)
12. Dural M, Öğüz T ve Gümüş MA, Türk Özel Hukuku Cilt III Aile Hukuku (19. Bası, Filiz 2024)
13. Eiseman J, ‘Nepo Baby: Anlamı ve Kökeni’ (2023) Date of Access 27 July 2025
14. Erbay E, Çocuk Hakları (Yeni İnsan 2013)
15. Erdem M ve Makaracı Başak A, Aile Hukuku (2. Bası, Seçkin 2024)
16. Erdoğan O, Çocuk Hakları (Acar 2011)
17. Ergün Ö, ‘Kişi Kavramı ve Çeşitleri’ (2017) 1(1) Dicle Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dicle Adalet Dergisi 1-14
18. Gören Z, ‘Çocuğun Temel Hakları’ (1998) Anayasa Mahkemesi Yayınları (40) 113-176 Erişim Tarihi 22 Nisan 2025
19. Gören Z, ‘Janusz Korczak’ın İzinde Günümüzde Çocukların Temel Hakları’ (2017/2) 16 (32) İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 43-67
20. Grassinger GE, Türk Medeni Kanunu’nda Yer Alan Velayet Hükümleri Kapsamında Küçüğün Kişi Varlığının Korunması İçin Alınacak Tedbirler (On İki Levha 2009)
21. Helvacı S, Gerçek Kişiler (10. Bası, Legal 2023)
22. İmamoğlu H, ‘Çocuğun Kişiliğinin Ana Babaya Karşı Korunması’ (2005) 54 (2) AÜHFD 183-218
23. İmamoğlu H, ‘Yeni Medeni Kanun’daki Düzenleme Ve Velayete Hakim İlkeler Çerçevesinde Tedip Hakkının Değerlendirilmesi’ (2005) 54 (1) AÜHFD 165-190
24. İnan AN, Çocuk Hukuku (Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları 1968)
25. Kambhampaty AP and Issawi D, ‘What Is a ‘Nepotism Baby’?’, (2022) Date of Access 20 April 2025
26. Karaman E, Velayet Hakkı Bağlamında Çocuğun Üstün Yararı İlkesinin Anayasal Değerlendirmesi (On İki Levha 2023)
27. Kılıçoğlu A, Aile Hukuku (7. Bası, Turhan 2024)
28. Kılıçoğlu Yılmaz K, Haksız Kazancın İadesi (Turhan 2014)
29. Meyer-Götz K, Familienrecht (4. Auflage, Nomos 2018)
30. Oğuzman MK, Özer S ve Oktay Özdemir S, Kişiler Hukuku (21. Bası, Filiz 2022)
31. Özcan Büyüktanır BG, Çocuğun Kişilik Hakkı ve Çocuğun Kişilik Hakkının Hukuka Aykırı Fiillere Karşı Korunması (Yetkin 2019)
32. Özdemir G, Roma ve Türk Hukuklarında Vekaletsiz İş Görme (Seçkin 2001)
33. Öztan B, Aile Hukuku (6. Bası, Turhan 2015)
34. Reyhani Yüksel S, ‘Kişilik Hakkı Çerçevesinde Çocuğun Benzersiz Olma Hakkı’, in Ayşe Arat, Cem Ümit Beyoğlu ve Osman Levent Özay (eds) Uluslararası Akdenı̇z Hukuk Kongresı̇ 2022 (Adalet 2022) 1182-1196
35. Reyhani Yüksel S, Velayet Hakkı ve Anayasal Sınırları (Legal 2020)
36. Serozan R, Çocuk Hukuku (3. Bası, Vedat 2017)
37. Tunçbilek MM ve Akkuş A, ‘Nepotizm (Akraba Kayırmacılığı) ve İş Tatmini Arasındaki İlişki ve Safranbolu Konaklama İşletmelerinde Bir Araştırma’ (2017) (3) Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 169-197
38. Usta S, Velayet Hukuku (On İki Levha 2016)
39. Wellenhofer M, Familienrecht (7. Auflage, C. H. Beck 2023)
40. Yılmaz S, Medeni Hukuk Cilt II Kişiler Hukuku (Yetkin 2023)
41. Yılmaz S, Medeni Hukuk Cilt III Aile Hukuku (Yetkin 2023)
42. Erişim Tarihi 24 Nisan 2025
43. Date of Access 27 July 2025