The Issue Of Maturity In Checks

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 2, 2267 - 2290, 30.12.2025

Muhammet Can Karıksız

https://doi.org/10.52273/sduhfd..1751205

Öz

In our study, the credit function of the check has been examined. Despite the Supreme Court's acceptance that a check is issued for the purpose of collateral or credit and that this does not invalidate the check, insisting that a check is a means of payment leads to legal disputes in practice. We have tried to find solutions to the legal problems caused by the hesitations about the acceptance of the check as a payment instrument or a credit instrument. Legal determinations have been made on the issuance of checks for collateral purposes, pledge endorsement and the maturity problem in the check, and an answer has been sought to resolve the disputes. In this context, the principles adopted in the decisions of the Court of Cassation and the opinions adopted in the doctrine have also been evaluated.

Anahtar Kelimeler

Check , Bills of Exchange , Bills of Guarantee , Bounced check , Maturity

Çekte Vade Unsuru Sorunu

Öz

Çalışmamızda çekin kredi işlevini haiz olup olmadığına dair incelemelerde bulunulmuştur. Çekin teminat veya kredi maksadıyla düzenlendiğinin ve bu durumun senedin geçersizliğine sebep olmayacağı Yargıtay tarafından benimsenmiştir. Fakat çekin ödeme vasıtası olduğu görüşünde ısrarcı olunması uygulamada hukuki ihtilafların doğmasına sebebiyet vermektedir. Çekin ödeme aracı veya kredi aracı olarak kabul edilmesi hakkındaki tereddütlerin sebep olduğu hukuki problemlere çözüm üretilmeye çalışılmıştır. Teminat amacıyla ileri düzenleme tarihli çek düzenlenmesi ve rehin cirosu üzerinde hukuki tespitlerde bulunularak ihtilafların çözümüne cevap aranmıştır. Bu bağlamda Yargıtay kararlarında benimsenen prensipler ve öğretide ön plana çıkan görüşler hakkında da değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Çek , Kambiyo Senetleri , Teminat Senetleri , Karşılıksız Çek , Vade

Kaynakça

• Arslanlı H, Ticari Senetler Dersleri, (3. B, Sermet Matbaası 1952)
• Bahtiyar M, ‘5941 Sayılı Çek Kanunu Açısından İleri Tarihli Çek’ 2013 1 (2), Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
• Bozkurt T, Kıymetli Evrak Hukuku, (2. B, Yetkin Yayınları 2021)
• Bozer A ve Göle C, Kıymetli Evrak Hukuku, (10. B, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 2021)
• Bulut U, “İcra Mahkemesinin İcra Hukuk ve İcra Ceza Mahkemesi Olarak Ayrılamaması” 2025 61 Türkiye Adalet Akademisi Dergisi
• Çamoğlu E, Kıymetli Evrak Hukukunun Temel İlkeleri, (Vedat Kitapçılık 2020)
• Develi E, ‘Kambiyo Senetlerinde Rehin Cirosu’, 2016 4 (2) Sakarya Hukuk Dergisi
• Doğanay İ, Türk Ticaret Kanunu Şerhi, Cilt II, (4. B, Beta Yayınları 2004)
• Domaniç H, Kambiyo Senetlerinde Rehin Cirosu, Ord. Prof. Dr. Ernst E. Hirch’e Armağan, (Ajans-Türk Matbaası 1964)
• — —, Kıymetli Evrak Hukuku, (2. B, Eğitim Yayınları 1975)
• Er S, ‘Çekin Teminat Amacıyla Ciro Edilmesi’ 2025 33 (1) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
• Eriş G, Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine Göre Kıymetli Evrak, (2. B, Seçkin Yayıncılık 2016)
• Ertekin E ve Karataş İ, Uygulamada Ticari Senetler Hukuku, (Feryal Matbaacılık 1992)
• Göle C, Çek Hukuku, (Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Yayınları 1989)
• İmregün O, Kıymetli Evrak Hukuku (Genel Hükümler-Kambiyo Senetleri-Makbuz Senedi-Varant), (2. Bası, Filiz Kitabevi 1998)
• İnan N, Türk Hukukunda Hatır Senetleri ve Özellikle Hatır Bonoları, (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 1969)
• Karayalçın Y, Ticaret Hukuku III- Ticari Senetler (Kambiyo Senetleri), 4. Baskı, Sevinç Matbaası 1970)
• Karıksız M C, Ticaret Hukukunda Hatır Senetleri, (Seçkin Yayıncılık 2024)
• Kendigelen A, Çek Hukuku, (6. B, On iki levha Yayıncılık 2021)
• Kınacıoğlu N, Kıymetli Evrak Hukuku, (2. B, Gazi Üniversitesi Basın Yayın Yüksekokulu Basımevi 1984)
• Kubilay H, ‘Kambiyo Senetlerinin Rehni’ 1987 3 (1-4) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Kudret Ayiter Armağanı
• Kuru B, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, (Yetkin Yayınları 2017)
• Narhın Ö, ‘Türk Hukukunda Vadeli (İleri) Tarihli Çek ve Bunun Hukuki Sonuçları’, Yüksek Lisans, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 2021.
• Öztan F, Kıymetli Evrak Hukuku, (Turhan Kitabevi 1997)
• Öztürk G, İnançlı İşlemler, (Yetkin Yayınları 1998)
• Poroy R, Tekinalp Ü, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, (24. B, Vedat Kitapçılık 2021)
• Pulaşlı H, Kıymetli Evrak Hukukunun Esasları, (9. B, Adalet Yayınevi 2021)
• Reisoğlu S, Çek Hukuku, (2011)
• Sarıkaya M, Kambiyo Senetlerinde Teminat Kaydı, (Vedat Kitapçılık 2018)
• Seven V, ‘Hamiline Yazılı Çekte Ciranta Tarafından Konan ‘Bedeli Teminattır’ Kaydının Hukuki Sonucu’ (2003) 5 (2) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
• Ülgen H, Helvacı M, Kaya A ve Nomer Ertan N F, Kıymetli Evrak Hukuku, (14. B, Vedat Kitapçılık 2021)
• Yıldırım H, Rehin Cirosu, (Seçkin Yayıncılık 2023)
• Yılmaz A, ‘Kambiyo Senetlerine Rehin Cirosu ve Rehin Cirosunun Teminat İşlemi’, 2011 10 (2) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
• Yılmaz L, Kambiyo Senetlerinde Defiler, (Beta Yayıncılık 2007)
• www.lexpera.com