Üniter Patent Mahkemesinin Sözleşme Dışı Devletler Bakımından Milletlerarası Yetkisi

Öz

Üniter Patent Sistemi, 1 Haziran 2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup yeknesak bir Avrupa Patent Sistemi kurulması yönünde atılmış en önemli adımlardan biridir. Sistem, taraf devletlerde geçerli yeknesak patentin yanı sıra, özel bir yargı örgütü olarak Üniter Patent Mahkemesini de beraberinde getirmektedir. Üniter Patent Mahkemesi, istisnaları bulunmakla birlikte hem üniter patentler hem de demet şeklindeki Avrupa patentleri bakımından yetkili, uluslararası nitelikte bağımsız bir mahkeme niteliği taşımaktadır. Mahkemenin milletlerarası yetkisi, Üniter Patent Mahkemesi Hakkında Anlaşma m. 31 uyarınca Brüksel I Bis ve Lugano Konvansiyonu hükümleri çerçevesinde belirlenmiştir. Ancak bunların Üniter Patent Mahkemesi ile tam uyumlu olmaması bazı değişiklikleri zorunlu kılmıştır. Çalışmamızda Brüksel I Bis Tüzüğünde yaşanan değişiklikler ışığında Üniter Patent Mahkemesinin milletlerarası yetkisi sözleşme dışı devletler göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Bu kapsamda öncelikli olarak genel yetki kuralları yapılan değişikliklerle birlikte ele alınmış, ardından söz konusu kuralların Türkiye de dahil olmak üzere sözleşme dışı devletler üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Üniter Patent
• Üniter Patent Mahkemesi
• Brüksel I Bis
• Milletlerarası Yetki

International Jurisdiction of the Unified Patent Court with Respect to Non-Contracting States

Öz

The Unitary Patent System, entered into force on 1 June 2023, represents one of the most significant steps taken towards the establishment of a unified European Patent System. The system brings with it a uniform patent valid in the contracting states and the Unified Patent Court as a special judicial body. The Unified Patent Court is an independent court with an international nature that includes jurisdiction over both unitary patents and European patents in bundle form, with certain exceptions. The international jurisdiction of the Court is determined in accordance with Art. 31 of the Agreement on the Unified Patent Court, within the framework of the provisions of the Brussels I Bis Regulation and the Lugano Convention. However, those are not fully compatible with the Unified Patent Court, which has necessitated some additions to the Brussels I Bis Regulation. This study examines the international jurisdiction of the Unified Patent Court in light of the Brussels I Bis Amendment, taking into account non-contracting states. In this context, the general rules of jurisdiction are first addressed, along with the amendments made. Then the impact of these rules on non-contracting states, including Türkiye, is evaluated.

Anahtar Kelimeler

• Unitary Patent
• Unified Patent Court
• Brussels I Bis
• International Jurisdiction

Kaynakça

1. Çiçekli B, ‘Avrupa Birliğinde Özel Hukukta Adli İşbirliği ve Mahkeme Kararlarının Serbest Dolaşımı’ (2003) 23 (1–2) Milletlerarası Hukuk ve Özel Hukuk Bülteni 173–202
2. England P, ‘In? Out? What’s It All About? Patent Opt-Out and Withdrawal in the UPC’ (2014) 9 (11) Journal of Intellectual Property Law & Practice 915–922
3. England P ve Wim Maas, ‘The UPC Long-Arm Jurisdiction and the UK’ (2023) 18 (6) Journal of Intellectual Property Law & Practice 455–461
4. Erdem B, ‘Medeni ve Ticari Hukuk Davalarında Mahkemelerin Yetkisi ve Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizine İlişkin Avrupa Konseyi Tüzüğü’ in Hüseyin Ülgen ve Arslan Kaya (eds), Bilgi Toplumunda Hukuk: Ünal Tekinalp’e Armağan, Cilt II (Beta Yayınları 2003) 1009–1026
5. — —, ‘1968 Tarihli Hukuki ve Ticari Konularda Mahkemelerin Yetkisi ve Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında Brüksel Antlaşmasının Hükümlerinin Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetki Kuralları ile Karşılaştırılması ve Uyumlaştırma Problemi’ (2011) 17 (1–2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 183–216
6. Jaeger T, ‘Shielding the Unitary Patent from the ECJ: A Rash and Futile Exercise’ (2013) 44 IIC 389–391
7. Kaesling K, ‘The European Patent with Unitary Effect: A Unitary Patent Protection for a Unitary Market?’ (2013) 2 (1) UCL Journal of Law and Jurisprudence 87–111
8. Küçükali C, Patent Hukuku ve Birleşik Patent Mahkemesi (Seçkin 2025)

9. Luginbuehl S ve Kotzur J, ‘The Unified Patent Court’s Opt-Out Option – A General Introduction’ (2023) 72 GRUR International 250–256
10. Luginbuehl S ve Stauder D, ‘Application of Revised Rules on Jurisdiction under Brussels I Regulation to Patent Lawsuits’ (2015) 10 (2) Journal of Intellectual Property Law & Practice 135–144
11. Marongiu Buonaiuti F, ‘The Agreement Establishing a Unified Patent Court and Its Impact on the Brussels I Recast Regulation (EU) No 542/2014 in Respect of the Unified Patent Court and the Benelux Court of Justice’ (2016) 8 (1) Cuadernos de Derecho Transnacional 208–222
12. Mankowski P, ‘Die neuen Regeln über gemeinsame Gerichte in Artt. 71a–71d Brüssel Ia-VO’ (2014) 11 (6) Zeitschrift für das Privatrecht der Europäischen Union 330–342
13. Meydancı B, ‘Üniter Patent ve Üniter Patent Mahkemesi’ (2025) 11 (1) Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 173–194
14. Özgenç Z, ‘Brüksel I Bis Tüzüğü Uyarınca Yetki Anlaşmalarının Geçerliliği’ (2017) 37 (2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 641–669
15. Pedro De Miguel Asensio PA, ‘Regulation (EU) No 542/2014 and the International Jurisdiction of the Unified Patent Court’ (2014) 45 (8) International Review of Intellectual Property and Competition Law 868–888
16. Plomer A, ‘The Unified Patent Court and the Transformation of the European Patent System’ (2020) 51 (7) International Review of Intellectual Property and Competition Law 791–796
17. Rantasaari K, ‘The European Multiple Patent Defendants Rule as a Legal Constraint for Start-Ups and Growth Companies’ (2019) 14 (12) Journal of Intellectual Property Law & Practice 949–957
18. Rivoire M, ‘Exclusive Jurisdiction in Patent Entitlement and Ownership Disputes under the Recast Brussels I Regulation’ (2022) 81 (3) Cambridge Law Journal 480–484
19. Schovsbo JH, Riis T ve Salung Petersen C, ‘The Unified Patent Court: Pros and Cons of Specialization – Is There a Light at the End of the Tunnel (Vision)?’ (2015) 46 (3) International Review of Intellectual Property and Competition Law 271–274
20. Tilmann W, ‘The UPC Agreement and the Unitary Patent Regulation—Construction and Application’ (2016) 11 (7) Journal of Intellectual Property Law & Practice 545–558
21. Tekinalp G ve Tekinalp Ü, ‘Gelişmelerin Işığında Türk Milletlerarası Usul Hukuku ve Bu Hukukun Avrupa Usul Hukukuyla Karşılaştırılması’ in Abuzer Kendigelen ve Saibe Oktay Özdemir (eds), Prof. Dr. Feyzi Necmeddin Feyzioğlu’nun Anısına Armağan (On İki Levha Yayıncılık 2020) 727–782
22. Ullrich H, ‘The European Patent and Its Courts: An Uncertain Prospect and an Unfinished Agenda’ (2015) 46 IIC 1–9
23. Véron P, ‘Extent of the Long-Arm Jurisdiction Conferred upon the Unified Patent Court by Art. 71(b)(3) of the Brussels I Regulation as Amended by Regulation 542/2014 of May 15, 2014’ (2015) 37 (9) European Intellectual Property Review 588–596
24. Whiting L ve Lorenzo I, ‘UPC Scenario 5: Enforcing a Patent Inside and Outside the UPC’ (2016) 260 Managing Intellectual Property 25–290