Araştırma Makalesi

Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: “Kişisel Çalışma İlişkisi” Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme

Cilt: 16 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: “Kişisel Çalışma İlişkisi” Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme

Öz

İş hukukunun geleneksel kurucu anlatısı işçi-işveren ikiliği üzerine kuruludur. Günümüzdeyse çalışma ilişkilerinin geleneksel istihdam modellerinin dışına çıkmasıyla kişi bakımından kapsamının işçi dışındaki korunmaya muhtaç çalışanların olup olmadığı yönünde sorgulanmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda çalışma konumuzun esasını teşkil eden tek başına bağımsız çalışanlar olarak adlandırılan “yeni” bağımsız çalışanların klasik bağımsız çalışanlardan farkı tartışılmalıdır. Güvencesiz çalışma ilişkilerinin iş hukukunun koruyucu şemsiyesi altına alınması gerektiği iddiasından hareketle iş hukukunun kapsamı korunması gereken kesimler açısından yeniden değerlendirilmelidir. Özellikle dijital platform çalışanları, tarımda bağımsız çalışanlar, ev hizmetlerinde çalışanlar, sanatçılar ve kayıt dışı istihdamda yer alan tek başına bağımsız çalışanlar göz önünde tutulmalıdır. Çalışmamızda söz konusu iddiadan hareketle, işçi ile işveren arasındaki yapısal pazarlık gücü eşitsizliğini dengelemek amacıyla doğan iş hukukunda sendika ve toplu pazarlık hakkı işçilerin korunmasının temel araçları olduğu dikkate alınarak bağımsız çalışanların toplu pazarlık hakkından yararlanıp yararlanamayacağı incelenmektedir. İncelememizi iş hukukunun normatif temeli ışığında gerçekleştirmekte ve bağımlı–bağımsız çalışan ayrımının bulanıklaştığı mevcut durumda “kişisel çalışma ilişkisi” teorisini yeni bir sınır olarak ele almaktayız. Çalışmamızda karşılaştırmalı hukuk yönteminden yararlanılarak uluslararası düzenlemeler ve rekabet hukuku tartışmaları analiz edilmekte; bu çerçevede güvencesiz çalışma ilişkisi içinde bulunan ve korunma ihtiyacı duyan bağımsız çalışanlara Türk hukukunda toplu pazarlık hakkının tanınması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktay AN ve Özdemir Ertürk O, Toplu İş Hukuku (Yenilenmiş 4. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2024)
  2. Aktay N, Sendika Hakkı (Uluslararası Dayanakları Bakımından Eleştirel Bir Yaklaşımla Türk Hukukunda Sendika Hakkı ve İlgili Belgeler) (Türk Tarih Kurumu Basımevi 1993)
  3. Akyiğit E, Toplu İş Hukuku (Güncellenmiş 5. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2024)
  4. Arıcı K, Türk İş Hukuku-II Toplu İş İlişkileri Hukuku (Gazi Kitabevi 2022)
  5. Atkinson J, ‘Labour Law and Human Rights: Legal and Philosophical Perspectives’ (Doctoral Thesis, University College London 2020) http://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/10093788/ Date of Access 7 January 2025
  6. Balkaya E, ‘Türkiye’de Kendi Hesabına Çalışanların Kayıt Dışı Çalışmalarına Neden Olan Faktörler’ (2026) 1 Çalışma ve Toplum 301-336
  7. Bayreuther F, Sicherung Der Leistungsbedingungen von (Solo-)Selbständigen, Crowdworkern Und Anderen Plattformbeschäftigten (Bund Verlag 2018)
  8. Boeri T, Giupponi G, Krueger AB, Machin J, ‘Solo Self-Employment and Alternative Work Arrangements: A Cross-Country Perspective on the Changing Composition of Jobs’ (2020) 34 Journal of Economic Perspectives 170-195

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

23 Şubat 2026

Kabul Tarihi

24 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sağlam, N. (2026). Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: “Kişisel Çalışma İlişkisi” Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 787-853. https://doi.org/10.52273/sduhfd..1896242
AMA
1.Sağlam N. Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: “Kişisel Çalışma İlişkisi” Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. SDÜHFD - SDLR. 2026;16(1):787-853. doi:10.52273/sduhfd.1896242
Chicago
Sağlam, Nazlı. 2026. “Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: ‘Kişisel Çalışma İlişkisi’ Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 (1): 787-853. https://doi.org/10.52273/sduhfd. 1896242.
EndNote
Sağlam N (01 Haziran 2026) Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: “Kişisel Çalışma İlişkisi” Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16 1 787–853.
IEEE
[1]N. Sağlam, “Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: ‘Kişisel Çalışma İlişkisi’ Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme”, SDÜHFD - SDLR, c. 16, sy 1, ss. 787–853, Haz. 2026, doi: 10.52273/sduhfd..1896242.
ISNAD
Sağlam, Nazlı. “Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: ‘Kişisel Çalışma İlişkisi’ Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 16/1 (01 Haziran 2026): 787-853. https://doi.org/10.52273/sduhfd. 1896242.
JAMA
1.Sağlam N. Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: “Kişisel Çalışma İlişkisi” Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. SDÜHFD - SDLR. 2026;16:787–853.
MLA
Sağlam, Nazlı. “Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: ‘Kişisel Çalışma İlişkisi’ Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 1, Haziran 2026, ss. 787-53, doi:10.52273/sduhfd. 1896242.
Vancouver
1.Nazlı Sağlam. Bağımsız Çalışanların Toplu Pazarlık Hakkı: “Kişisel Çalışma İlişkisi” Teorisi Çerçevesinde Bir Değerlendirme. SDÜHFD - SDLR. 01 Haziran 2026;16(1):787-853. doi:10.52273/sduhfd. 1896242
Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (SDÜHFD)
Adres: Süleyman Demirel Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, 32260 Isparta, Türkiye
Telefon: +90 (246) 211 00 02
E-posta: hukukdergi@sdu.edu.tr
Web: https://hukuk.sdu.edu.tr/tr/dergi/sdu-hukuk-fakultesi-dergisi-12867s.html / https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduhfd