Yargılama Gideri Olan Vekâlet Ücretinin Aidiyeti Meselesi ve Kanun Koyucunun Konuya İlişkin Yaklaşımı

Öz

Yargılama gideri olan vekâlet ücretine, davasını bir avukat aracılığıyla takip edip bu davada haklı çıkan taraf lehine, avukatı ile aralarındaki sözleşmeyle kararlaştırdıkları vekâlet ücretinden bağımsız olarak, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre hükmedilir. Bu konuda söz konusu vekâlet ücretinin aidiyetiyle ilgili olarak Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 330 ve Avukatlık Kanunu (Av. K) m. 164/f. 5 hükümleri ile dava şartı arabuluculukla ilgili Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (HUAK) m. 18/A, f. 11 ve İş Mahkemeleri Kanunu (İşM. K) m. 3/f. 12 hükümleri incelenmelidir. HMK m. 330 ve Av. K m. 164 ile ilgili olarak bir uyumsuzluk bulunmadığı, Av. K m. 164’ün iç ilişkide geçerli olduğu belirtilse de HUAK m. 18/A, f. 11 ve İşM. K m. 3/f. 12 hükümleri ele alındığında, yargılama gideri olan vekâlet ücretinin kime ait olduğu konusunda bir tereddütün bulunduğu açıktır.

Anahtar Kelimeler

• Kanun Koyucu
• Yargılama Gideri
• Avukatlık
• Vekâlet Ücreti
• Mülkiyet Hakkı

The Issue of the Ownership of Attorney’s Fees as Litigation Costs and the Legislator’s Approach to the Matter

Öz

The attorney’s fee considered as litigation costs is awarded in favor of the party who prevails in the case, which they pursued through an attorney, independently of the attorney’s fee agreed upon in the contract between them, in accordance with the Minimum Attorney Fee Tariff. Regarding the ownership of the attorney’s fee in question, the provisions of the Code of Civil Procedure (CCP) Art. 330 and the Attorneyship Law (AL) Art. 164/5, as well as the provisions of the Law on Mediation in Civil Disputes (CDML) Art. 18/A, 11 and Labour Courts Law (LCL) Art. 3/12 regarding mediation as a case condition, should be examined. Although it is stated that there is no inconsistency between CCP Art. 330 and AL Art. 164, and that AL Art. 164 applies to the internal relationship between the attorney and the client, when the provisions of CDML Art. 18/A, 11 and LCL Art. 3/12 are considered, it is clear that there is uncertainty regarding the ownership of the attorney’s fee, which constitutes a litigation cost.

Anahtar Kelimeler

• Legislator
• Litigation Costs
• Attorneyship
• Attorney Fee
• Property Right

Kaynakça

1. Ağar M ve Ağar S, ‘Yargılama Giderlerinden Vekalet Ücretine KDV Uygulanması Meselesi Üzerine Düşünceler’ (2004) (52) TBB Dergisi 279-288
2. Akil C, ‘Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Olarak Arabuluculuk Hakkında Usûl Hukuku Bakımından Bazı Değerlendirmeler’ (2020) 11 (41) TAAD 307-324
3. Albayrak H, ‘Avukatlık Kanunu’ndaki Avukatlık Ücretine İlişkin Düzenlemelerin Arabuluculuk Üzerindeki Etkileri ve Avukatlık Kanun Tasarısı’nın Bu Açıdan Değerlendirilmesi’ (2015) (6) Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 155-194
4. Alexander JC, ‘An Introduction to Class Action Procedure in the United States’ (2000) Debates Over Group Litigation in Comparative Perspective https://www.sarrafgentile.com/wp-content/uploads/pdf/An-Introduction-to-Class-Actions.pdf Date of Access 5 March 2026, 1-26
5. Arslan R, Yılmaz E, Taşpınar Ayvaz S ve Hanağası E, Medenî Usul Hukuku (11. Baskı, Yetkin 2025)
6. Atalay O, ‘Yargılama Giderleri ve Adlî Yardım’ in Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan, Hülya Taş Korkmaz, Cemil Simil ve Efe Dırenisa (eds), Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku, C. V (16. Bası, On İki Levha 2025) 4205-4280
7. Atalı M, Ermenek İ ve Erdoğan E, Medenî Usûl Hukuku (7. Baskı, Yetkin 2024)
8. Aydın M, Avukatlık Ücreti (7. Baskı, Seçkin 2020)

9. Aykut G, ‘Hukuk Davalarında Avukatlık Ücreti’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi 2018)
10. Bahadır NT, Hak Arama Hürriyeti Perspektifinden Arabuluculuk (Seçkin 2022)
11. Biyan Ö, ‘Avukatların Karşı Taraf Vekâlet Ücretinin KDV Karşısındaki Durumu’ (2016) (116) TBB Dergisi 247-258
12. Budak AC ve Karaaslan V, ‘Avukatın Hak ve Yetkileri’ in Ali Cem Budak (ed), Avukatlık ve Noterlik Hukuku (2. Bası, Filiz 2022) 31-62
13. — —, Medenî Usul Hukuku (8. Bası, Filiz 2024)
14. Burcuoğlu H, ‘Avukatlık Sözleşmesi ve Avukatlık Ücreti ile İlgili Önemli Bazı Sorunlar’ (2003) (49) TBB Dergisi 49-82
15. Canbolat T, ‘İş Hukuku Bakımından Arabuluculuk’ in Ersin Erdoğan (ed), Arabuluculuğun Geliştirilmesi Uluslararası Sempozyumu (Pozitif Matbaacılık 2019) 95-110
16. Cound JJ, Friedental JH, Miller AR and Sexton JE, Civil Procedure, Cases and Materials (American Casebook Series) (6th Edition, West Publishing 1993)
17. Çelik F, Haczedilmezlik Kavramı ve Özel Kanunlarda Düzenlenen Haczedilmezlik Hâlleri (Adalet 2024)
18. Çelikoğlu CT, ‘Karşı Tarafa Tahmil Olunan Avukatlık Ücretinin Hukuki Niteliği’ (2014) 16 (Özel Sayı: Prof. Dr. Hakan PEKCANITEZ’e Armağan) DEÜHFD 1093-1139
19. Ekmekçi Ö, Özekes M, Atalı M ve Seven V, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk (2. Baskı, On İki Levha 2019)
20. Ermenek İ, Arabuluculuk Sürecinde Zayıf Tarafın Korunması (Yetkin 2021)
21. Göksu M, ‘Karşılaştırmalı Hukuk ile Türk Hukukundaki Gelişmeler ve Tartışmalar Işığında Avukatlık Ücretinin Belirlenmesi Hakkında Bir İnceleme’, Prof. Dr. Ejder Yılmaz’a Armağan, C. 1 (Yetkin 2014) 919-985
22. — —, ‘Tarafların Sulhe Teşvik Edilmesinde Etkili Bir Örnek: İngiliz Hukuk Yargılamasında Resmi Sulh Önerileri’ (2014) (115) TBB Dergisi 277-314
23. — —, Civil Litigation and Dispute Resolution in Turkey (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 2016)
24. Görgün LŞ, Börü L ve Kodakoğlu M, Medenî Usul Hukuku (14. Baskı, Yetkin 2025)
25. Hess B and Huebner R, ‘Cost and Fee Allocation in German Civil Procedure’ in Mathias Reimann (ed), Cost and Fee Allocation in Civil Procedure (Springer 2012) 151-166
26. İnan Ş, ‘Dava Sonunda Verilen Avukatlık Ücreti Kime Aittir?’ (2005) (6) Eskişehir Barosu Dergisi 65-68
27. Karakimseli Sezgin A, ‘Dava Şartı Arabuluculukta İlk Oturuma Katılmayan Tarafın Yargılama Giderlerine Mahkûm Edilmesi Sorunu’ (2025) (63) TAAD 723-746
28. Kaya S, ‘7036 Sayılı İş Mahkemeleri Kanunu Çerçevesinde Bireysel İş Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk’ (2018) 22 (1-2) EBYÜHFD 209-261
29. Kazaz G, ‘Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na Göre Yargılama Gideri Olarak Vekalet Ücreti’ (Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi 2019)
30. Koch H, ‘Non-Class Group Litigation Under EU and German Law’ (2001) 11 (2) Duke Journal of Comp & Int.’L 355-367
31. Köksoy M, ‘Arabuluculuk İlk Toplantısına Geçerli Mazeret Göstermeksizin Katılmamanın Yaptırımı’ (2024) (174) TBB Dergisi 223-261
32. Lauer L, Das Anwaltshonorar (Dike Verlag 2023)
33. Mulheron R, The Class Action in Common Law Legal Systems: A Comparative Perpective (Oxford- Portland Oregon 2004)
34. Musielak HJ, Voit W und Flockenhaus J, Zivilprozessordnung Kommentar (22. Auflage, Franz Vahlen 2025)
35. Müderrisoğlu F, Avukatlıkta Vekalet ve Ücret Sözleşmesi ve İçtihatlar (Ayyıldız Matbaası 1974)
36. Newberg HB and Conte A, Newberg on Class Actions (4th Edition, St. Paul Minn. West Group 2002)
37. Özbay İ, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Neler Getirdi? (2. Baskı, Seçkin 2013)
38. Özbay İ ve Kaya S, ‘Adalete Erişim ve Yargılama Giderlerinin Finansmanı Bakımından Hukuki Himaye Sigortasına Bakış’, Prof. Dr. Selçuk Öztek’e Armağan, C. III (Filiz 2022) 1797-1830
39. Özbay İ, Uyumaz M ve Balaban BT, Anglo-Amerikan Hukukundaki Grup Davaları (Class Actions) Çerçevesinde Türk Hukukunda Topluluk Davaları (HMK m. 113) (Yetkin 2024)
40. Özbek MS, Alternatif Uyuşmazlık Çözümü (5. Baskı, Yetkin 2022)
41. Pacold M, ‘Attorneys’ Fees in Class Actions Governed by Fee-Shifting Statutes’ (2001) 68 (3) The University of Chicago Law Review 1007-1034
42. Papakçı A, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Uyarınca Yargılama Gideri Olan Vekalet Ücreti (Adalet 2016)
43. Pekcanıtez H, Atalay O ve Özekes M, Medenî Usûl Hukuku Ders Kitabı (13. Bası, On İki Levha 2025)
44. Reimann M, ‘Cost and Fee Allocation in Civil Procedure: A Syntehesis’, in Mathias Reimann (ed), Cost and Fee Allocation in Civil Procedure (Springer 2012) 3-56
45. Rüzgaresen C, Medeni Muhakeme Hukukunda Usul Ekonomisi İlkesi (Yetkin 2013)
46. — —, ‘Terditli Davada Yargılama Harç ve Giderleri’ (2020) 28 (3) SÜHFD 1005-1026
47. Sarısözen MS, ‘Müvekkille Kararlaştırılan Vekâlet Ücreti ve Dava Gideri Olarak Karşı Tarafa Hükmedilen Vekâlet Ücretinin Emrediciliği Sorunu’ (2013) 1 (1) FÜHFD 91-111
48. Schulz A, Münchener Kommentar zur Zivilprozessordnung, Thomas Rauscher und Wolfgang Krüger (Hrsg), 1. Band (7. Auflage, C. H. Beck 2025)
49. Schwartz VE and Silverman C, ‘Who Pays When the ‘Loser Pays’? Considering Practical Issues, Misperceptions and Options’ (2012) Alec Policy Forum file:///C:/Users/DELL/Downloads/WhoPaysWhentheLoserPays.pdf Date of Access 5 March 2026, 8-11
50. Shepherd BG, ‘Avukatlık Ücretinin Karşı Tarafa Tahmiline İlişkin Avrupa Kuralının Dava Davranışı Üzerindeki Etkileri’, çev. Gökhan Aykut (2020) (127) Fasikül Hukuk Dergisi 16-20
51. Sungurtekin Özkan M, Avukatlık Mesleği, Avukatın Hak ve Yükümlülükleri (4. Bası, Barış Yayınları 2013)
52. Şimşek M, ‘Yargı Organlarınca Hükmedilen Vekâlet Ücretinin Aidiyeti Sorunu’ (2015) (6) Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 535-561
53. Tahiroğlu F, ‘Kısmen Haklı Çıkma Durumunda Yargılama Giderlerinin Paylaştırılması: HMK m. 326/2 Üzerine Mukayeseli Bir İnceleme’ (2025) 24 (2) İKÜHFD 443-479
54. Türkmen C, ‘Vekâlet Ücretinin Aidiyeti’ (2009) (2) Ankara Barosu Dergisi 127-131
55. Umar B, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Şerhi (Yetkin 2014)
56. Üstündağ S, Medeni Yargılama Hukuku (7. Baskı, Nesil Matbaacılık 2000)
57. Woolf L, Acces to Justice Inquiry: Issues Paper (Multi- Party Actions 1996)
58. Yakacak GA, ‘Dava Şartı Arabuluculuk Sürecinde İlk Toplantıya Katılmama Nedeniyle Uygulanan Yargılama Giderine İlişkin Yaptırımın Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde Değerlendirilmesi’ (2025) 10 (1) (Arabuluculuğun Geleceği Sempozyumu Özel Sayısı) İbn Haldun Çalışmaları Dergisi 127-148
59. Yalçınduran T, Vekalet Sözleşmesinde Ücret (Yetkin 2007)
60. Yılmaz E, Hukuk Sözlüğü (Yetkin 2006)