Uluslararası Hukukta İlhak Kavramı ve İlhak Türleri

Öz

Yabancı bir devlet toprağını zorla ele geçirme olarak gerçekleşen ilhak eylemleri, tarihsel süreçte savaş açma hakkının bir uzantısı olarak görülmüştür. İlhak eylemleri hukuka aykırılık teşkil etmesine rağmen, günümüz uluslararası hukuk sisteminde halen bu eylemlerin örnekleri yaşanmaktadır. Kuvvet kullanma ya da kuvvet kullanma tehdidi yönündeki her hareket, istisnalar hariç olmak üzere, uluslararası hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Bu bağlamda her türlü ilhak niteliğindeki eylem uluslararası hukuka aykırı olmaktadır. İlhak eylemleri, uluslararası toplum nezdinde yeterince eleştiri almamış, geçen zaman içerisinde de facto bir biçimde kabul görmüş ve hukuka uygun hale gelmiş izlenimi oluşturmaktadır. Ayrıca de facto ve de jure ilhak gibi ayrımlara gidildiği ve bu ayrımların ilhak eylemlerini kategorileştirdiği görülmektedir. Bu sebeple ilhak eylemlerinin nitelikleri itibariyle uluslararası hukuktaki yerini korumaktadır. Çalışmada devletlerin toprak kazanımı yolları ve ilhak eylemlerinin bir toprak kazanımı olarak uluslararası hukuktaki yeri, ilhak eylemlerinin hukuki niteliğinin klasik uluslararası hukuktan modern uluslararası hukuka evrilmesi, kuvvet kullanma yasağı ve ilhak eylemleri ilişkisi, ilhak eylemlerinin özellikleri ve hukuki sonuçları incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İlhak
• Kuvvet Kullanma Yasağı
• Toprak Kazanma Şekilleri
• Uluslararası Hukuka Aykırılık
• Tanımama İlkesi

The Concept of Annexation and Types of Annexation in International Law

Öz

Annexation, the forceful seizure of foreign territory, has historically been viewed as an extension of the right to wage war. Despite their illegality, examples of such acts still occur in the modern international legal system. Any action involving the use of force or the threat of force, with few exceptions, constitutes a violation of international law. In this context, any act of annexation is contrary to international law. Annexation has not received sufficient criticism from the international community, and over time, it has gained de facto acceptance and appears to have become legally permissible. Furthermore, distinctions such as de facto and de jure annexation have been made, categorizing annexation acts. Therefore, annexation acts maintain their place in international law due to their nature. This study examines the methods by which states acquire territory and the place of annexation as a form of territorial acquisition in international law; the evolution of the legal nature of annexation from classical to modern international law; the relationship between the prohibition of the use of force and annexation; and the characteristics and legal consequences of annexation.

Anahtar Kelimeler

• Annexation
• Prohibition of Use of Force
• Forms of Territorial Acquisition
• Violation of International Law
• Principle of Non-Recognition

Kaynakça

1. Acer Y ve Kaya İ, Uluslararası Hukuk (14. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2024)
2. Aksar Y, Uluslararası Hukuk I (Genişletilmiş ve Güncellenmiş 6. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2021)
3. Baade HW, ‘Die Bundesrepublik Deutschland und die baltischen Staten’ (1957) 7(1) German Yearbook of International Law 34-68
4. Behlert B, ‘Die Unabhängigkeit der Krim: Annexion oder Sezession?’ (2015) 5(2) Institut für Friedenssicherungsrecht und Humanitäres Völkerrecht Working Paper 1-23 http://www.ifhv.de/documents/workingpapers/wp5_2.pdf Erişim Tarihi 20 Ekim 2025
5. Berg E and Kursani S, ‘Back to the Future: Attempts to Buy, Swap, and Annex Territories in Contemporary Sovereignty Practices’ (2023) 3(2) Global Studies Quarterly 1-12
6. Breuer M, ‘Gebietserwerb, staatlicher’ in Burkhard Schöbener (ed), Völkerrecht Lexikon zentraler Begriffe und Themen (C.F. Müller 2014)
7. Çınar M, ‘Coğrafi ve Jeopolitik Açıdan Golan Tepeleri’ (2022) 32(1) Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19-36
8. Declaration on the Strengthening of International Security (1970) The United Nations General Assembly, A/RES/2734(XXV)

9. Definition of Aggression (1974) The United Nations General Assembly, A/RES/3314(XXIX)
10. Doehring K, Völkerrecht (2. neubearbeitete Auflage, C.F. Müller Verlag 2004)
11. Dörr O, Die Inkorporation als Tatbestand der Staatensukzession (Duncker und Humblot 1995)
12. Draft Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts, with Commentaries: Report of the Commission to the General Assembly on the Work of Its Fifty-Third Session, II, Part Two (2001) Yearbook of the International Law Commission
13. Draft Articles on the Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts (2001) UN General Assembly A/56/10
14. Ercan M, ‘Uluslararası Hukuk Normları Bağlamında Kırım Meselesi: Self Determinasyon mu? İlhak mı?’ (2015) (36) The Journal of Academic Social Science Studies 95-113
15. European Commission for Democracy Through Law (Venice Commission) (2014) CDL-AD(2014)002
16. Greenwood C, ‘Iraq's Invasion of Kuwait: Some Legal Issues’ (1991) 47(3) The World Today 39-43
17. Heintschel von Heinegg W, Casebook Völkerrecht (Verlag C.H. Beck 2005)
18. Hobe S, Einführung in das Völkerrecht (10. Auflage, A. Francke Verlag 2014)
19. Hofmann R, ‘Annexation’ Max Planck Encyclopedias of International Law 1-19 https://opil.ouplaw.com/display/10.1093/law:epil/9780199231690/law-9780199231690-e1376?print=pdf Erişim Tarihi 18 Eylül 2025
20. Kau M, ‘Der Staat als primäres Völkerrechtssubjekt’ in Wolfgang Graf Vitzthum und Alexander Proelß (eds), Völkerrecht (7. Auflage, De Gruyter 2016)
21. Kaya İ, Uluslararası Hukukta Temel Belgeler (5. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2024)
22. Legal Consequences Arising from the Policies and Practices of Israel in the Occupied Palestinian Territory, Including East Jerusalem (2024) ICJ
23. Legal Consequences of the Construction of a Wall in the Occupied Palestinian Territory, Advisory Opinion (2004) ICJ
24. Legal Consequences for States of the Continued Presence of South Africa in Namibia (South West Africa) Notwithstanding Security Council Resolution 276 (1970) ICJ
25. Levine-Schnur R, Megiddo T and Berda Y, ‘A Theory of Annexation’ (2025) 45(2) Oxford Journal of Legal Studies 447-475
26. Lexikon https://www.juraforum.de/lexikon/annexion Erişim Tarihi 16 Eylül 2025
27. Malanczuk P, ‘Das Golan-Gesetz im Lichte des Annexionsverbots und der occupatio bellica’ (1982) 42 Zeitschrift für ausländisches öffentliches Recht und Völkerrecht 261-294
28. Shaw MN, Uluslararası Hukuk (Yücel Acer, İbrahim Kaya, M. Turgut Demirtepe ve G. Engin Şimşek çev, 8. Baskı, Türkiye Bilimler Akademisi Yayınları 2018)
29. Mızrak B, ‘Afrika’daki Devletleşme Süreçlerinde Yaşanan Sorunlar: Sömürge Öncesi ve Sonrası Döneme Dair Bir Değerlendirme’ (2022) 1(1) Bölge Çalışmaları Dergisi 50-77
30. Military and Paramilitary Activities in and against Nicaragua (Nicaragua v. United States of America) (1986) ICJ
31. Pazarcı H, Uluslararası Hukuk (Gözden Geçirilmiş 17. Baskı, Turhan Kitabevi 2018)
32. Saavedra Lamas Treaty https://en.wikipedia.org/wiki/Saavedra_Lamas_Treaty Erişim Tarihi 13 Şubat 2026
33. Scheuner U, ‘Die Annexion im modernen Völkerrecht’ (1949) 49(3) Die Friedens-Warte 81-93
34. Schmitt C, Der Nomos der Erde (2. Auflage, Duncker und Humblot 1974)
35. Schätzel W, ‘Die Annexion im Völkerrecht’ (1949) 2(1) Archiv des Völkerrechts 1-28
36. Smith NR, EU-Russian Relations and the Ukraine Crisis (Edward Elgar Publishing 2016)
37. Stein T, von Buttlar C und Kotzur M, Völkerrecht (14. Auflage, Verlag Franz Vahlen 2017)
38. Şöhret M, ‘Kırım Sorununun Uluslararası Hukukta Devletlerin Kurulma ve Sona Erme Şekilleri Bakımından İncelenmesi’ (2017) 14(53) Karadeniz Araştırmaları 1-27
39. TDK Sözlük https://sozluk.gov.tr/?ara=ilhak Erişim Tarihi 18 Şubat 2025
40. Territorial Integrity of Ukraine (2014) The United Nations General Assembly, A/RES/68/262
41. The Declaration on Principles of International Law concerning Friendly Relations and Co-operation among States (1970) The United Nations General Assembly, A/RES/2625(XXV)
42. The United Nations Security Council (1971) SC/RES/298
43. The United Nations Security Council (1981) S/RES/497
44. The United Nations Security Council (1990) S/RES/662
45. The United Nations Security Council (1991) S/RES/686
46. The United Nations Security Council (2014) S/2014/189
47. The United Nations General Assembly (2017) A/RES/71/205
48. Tyshchenko Y, ‘Die russische "Integrationsstrategie" für die Krim’ (Lina Pleines çev, 2017) Bundeszentrale für politische Bildung https://www.bpb.de/themen/europa/ukraine-analysen/249040/analyse-die-russische-integrationsstrategie-fuer-die-krim/ Erişim Tarihi 29 Mayıs 2026
49. Volker E, ‘Völkerrechtssubjekte’ in Volker Epping und Wolff Heintschel von Heinegg (eds), Knut Ipsen, Völkerrecht (7. völlig neu bearbeitete Auflage, Verlag C.H. Beck 2018)
50. von Arnauld A, Völkerrecht (2. Auflage, C.F. Müller 2014)
51. Vosgerau U, ‘Staat’ in Burkhard Schöbener (ed), Völkerrecht Lexikon zentraler Begriffe und Themen (C.F. Müller 2014)
52. Weber K, Weber Kompakt Rechtswörterbuch (Klaus Weber ed, 12. Edition, Verlag C.H. Beck 2025) https://beck-online.beck.de/Bcid/Y-500-W-Crekom-SW-Annexion Erişim Tarihi 05 Mart 2026