Issuance of an Explicit (Express) Pledge Endorsement in the Form of a Blank Endorsement

Öz

In negotiable instruments a pledge may be established through a concealed or an explicit (express) pledge endorsement. Pursuant to Article 689 of the Turkish Commercial Code No. 6102 (TCC), an explicit pledge endorsement exists where the endorsement contains expressions such as “value in pledge”, “value as security” or any other wording indicating a pledge. In doctrine however there is no consensus on whether an explicit pledge endorsement may be issued in blank form. In this study, it is argued that an explicit pledge endorsement may be issued in blank form. Although a full pledge endorsement facilitates identification of the pledge creditor, this does not justify requiring a full-form endorsement. Neither the TCC nor Article 956/2 of the Turkish Civil Code No. 4721 prohibits a blank pledge endorsement or requires an express pledge notation for its creation. Moreover, under the principle of formal entitlement applicable to negotiable instruments payable to order, the person holding the instrument through a proper chain of endorsements is deemed the rightful holder. After a blank pledge endorsement, circulation of the instrument like a bearer instrument does not require a full endorsement, as it only affects formal entitlement and not the scope of the pledge agreement. Finally, under Article 689/1 of the TCC and Article 506 of the Turkish Code of Obligations No. 6098 a blank pledge endorsement is not unlawful, as the instrument’s circulation may create a permissible sub-agency relationship among holders.

Anahtar Kelimeler

• Negotiable Instrument
• Pledge Right
• Explicit Pledge Endorsement
• Blank Endorsement

Aleni (Açık) Rehin Cirosunun Beyaz Ciro Şeklinde Tanzimi

Öz

Kambiyo senetleri üzerinde rehin hakkının tesisi örtülü veya aleni rehin cirosu yoluyla gerçekleşebilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun rehin cirosuna ilişkin 689. maddesi uyarınca, cironun “bedeli teminattır”, “bedeli rehindir” ibaresini veya rehni ifade eden herhangi bir kaydı içermesi hâlinde aleni rehin cirosundan söz edilir. Aleni rehin cirosunun beyaz ciro ile tanzimi meselesi üzerinde öğretide görüş birliği sağlanamamıştır. Çalışmada, aleni rehin cirosunun beyaz ciro şeklinde yapılmasının mümkün olduğu savunulmaktadır. Tam ciro şeklinde tanzim edilecek rehin cirosunun, rehin hakkı sahibinin tespiti bakımından kolaylık sağlayacağına şüphe bulunmamakla birlikte bu husus rehin cirosunun tam ciro şeklinde tanzimi için bir gerekçe oluşturmaz. Nitekim TTK’da beyaz rehin cirosunun tanzimine ilişkin yasaklayıcı bir düzenleme bulunmadığı gibi 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 956/2 uyarınca rehin ibaresi bulunmaksızın yapılacak ciro ile kıymetli evrak üzerinde rehin hakkı kurulabilmesi mümkündür. Ayrıca emre yazılı kambiyo senetlerinde şekli hak sahipliği ilkesi gereği düzgün ciro zinciri ile senedi elinde bulunduran kişi hak sahibi sayılır. Beyaz rehin cirosu sonrasında senedin hamiline yazılı senet gibi tedavül edip elden ele devrolunması da tam ciroyu zorunlu kılmaz. Zira bu yalnızca şekli hak sahipliğini etkiler ancak taraflar arasındaki rehin sözleşmesinin kapsamını değiştirmez. Son olarak, TTK m. 689/1 ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 506 çerçevesinde vekâlet ilişkisi bakımından da beyaz rehin cirosunun hukuka aykırılık teşkil etmeyeceği çünkü senedi sonradan devralanlar arasında caiz olan alt vekâlet ilişkisi kurulacağı ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kambiyo Senedi
• Rehin Hakkı
• Aleni Rehin Cirosu
• Beyaz Ciro

Kaynakça

1. Akipek Ş, Alt Vekâlet (Yetkin 2003).
2. Alışkan M, Kambiyo Senetlerinde Temlik Cirosu (Yaylım Yayıncılık 1998).
3. Aral F ve Ayrancı H, Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri (18. Baskı, Yetkin 2025).
4. Arslanlı H, Ticari Senetler Dersleri (3. Baskı, Üniversite Kitapevi 1954).
5. Baumbach A, Hefermehl W ve Casper M, Wechselgesetz, Scheckgesetz, Recht der kartengestützten Zahlungen (23. Auflage, Verlag C. H. Beck 2008).
6. Bostancıoğlu Uygur A, ‘Alt Vekââlet Sözleşmesinde Müvekkil-Alt Vekil İlişkisi’ iç Derya Ateş Kahraman ve Alper Bulur (edr), Prof. Dr. Turgut Akıntürk’e Armağan (Beta Yayınları 2008) 635-648.
7. Bozer A ve Göle C, Kıymetli Evrak Hukuku (11. Bası, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 2024).
8. Çamoğlu E, Kıymetli Evrak Hukukunun Temel İlkeleri (2. Bası, Vedat Kitapçılık 2023).

9. Çatakoğlu B, ‘İleri Tarihli Çekler Bakımından Rehin Cirosunun Tetkiki’ (2018) 7 (8) Banka ve Finans Hukuku Dergisi 769-810.
10. Develi E, ‘Kambiyo Senetlerinde Rehin Cirosu’ (2016) 4 (2) Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 79-102.
11. Doğanay İ, Türk Ticaret Kanunu Şerhi, Cilt II (3. Baskı, Feryal Matbaacılık 1990).
12. Doğrusöz Koşut H, ‘Kambiyo Senetlerinde Beyaz Ciro’ (2017) 16 (2) İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 629-649.
13. Domaniç H, ‘Kambiyo Senetlerinde Rehin Cirosu’ iç H. Topçuoğlu, Y. Karayalçın, İ. Akipek (edr), Ord. Prof. Dr. Ernst E. Hirsch’e Armağan (Ajans-Türk Matbaası 1964) 519-541.
14. — —, Kıymetli Evrak Hukuku ve Uygulaması Türk Ticaret Kanunu Şerhi-IV (Eskin Matbaası 1990).
15. Er S, ‘Çekin Teminat Amacıyla Ciro Edilmesi’ (2025) 33 (1) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 23-62.
16. Erdem N, ‘Kambiyo Senetlerinin Teminat Amacıyla Ciro Edilmesi: Garanti ve Rehin Cirosu’ (2021) 6 (1) REGESTA 121-152.
17. Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (29. Baskı, Legem Yayınevi 2024).
18. Eren F ve Yücer Aktürk İ, Borçlar Hukuku Özel Hükümler (13. Baskı, Legem Yayınevi 2025).
19. Gencer AR, Kıymetli Evrakta Ciro Kavramı (Oniki Levha 2020).
20. Güler AZ, Kambiyo Senetlerinin Rehnedilmesi (Oniki Levha 2024).
21. Hacıömeroğlu AO, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre Kıymetli Evrak Hukukunda Ciro (Yetkin, 2017).
22. Karahan S, Arı Z, Bozgeyik H, Saraç T ve Ünal M, Kıymetli Evrak Hukuku (3. Baskı, Mimoza 2015).
23. Karakas FT, ‘Karine Kavramı, Kanuni Karineler ve Varsayımlar’ (2013) 62 (3) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 729-760.
24. Karayalçın Y, Ticaret Hukuku III Ticari Senetler (Kambiyo Senetleri) (4. Baskı, Sevinç Matbaası 1970).
25. — —, ‘Rehin Cirosunda Rehneden Cirantanın Hukuki Durumu’ iç Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 1984) 227-262.
26. Kendigelen A, Çek Hukuku (5. Bası, Oniki Levha 2019).
27. Kendigelen A ve Kırca İ, Kıymetli Evrak Hukuku (9. Bası, Oniki Levha 2025).
28. Kınacıoğlu N, Kıymetli Evrak Hukuku (5. Baskı, Nobel Yayıncılık 1999).
29. Kırca İ, ‘Yargıtay Kararları Işığında Çekte Gizli Rehin ve Teminat Amacıyla Temlik Ciroları’ iç Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 2013) 85-102.
30. Kubilay H, ‘Kambiyo Senetlerinin Rehni’ (1988) 3 (1-4) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Kudret Ayiter Armağanı) 497-513.
31. Oğuzman MK, Seliçi Ö ve Oktay-Özdemir S, Eşya Hukuku (26. Bası, Filiz Kitabevi 2024).
32. Özel B, ‘Kambiyo Senetlerinde Rehin Cirosu’ (Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi 2012).
33. Öztan F, Kıymetli Evrak Hukuku (27. Baskı, Yetkin 2024).
34. Öztan F, Kıymetli Evrak Hukuku (2. Bası, Turhan Kitapevi 1997).
35. Poroy R ve Tekinalp Ü, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları (22. Bası, Vedat Kitapçılık 2018).
36. Pulaşlı H, Kıymetli Evrak Hukukunun Esasları (7. Baskı, Adalet Yayınevi 2019).
37. Reisoğlu S, Çek Hukuku (2011).
38. Sirmen AL, Alacak Rehni (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 1990).
39. — —, Eşya Hukuku (12. Baskı, Legem Yayınevi 2025).
40. Şimşek E, Hukukta ve Cezada Ticari Senetler (Yonca Matbaası 1982).
41. Tokcan P ve Akay HO, ‘Tahsil Cirosunu Takip Eden Cironun Hukuki Anlam ve Akıbeti’ iç M. Tufan Öğüz ve M. Serkan Ergüne (edr), Araş. Gör. Fatih Duran’ın Anısına Armağan (Filiz Kitabevi 2025) 807-829.
42. Uçar Bulut GC, ‘Çekte Rehin Cirosu Bağlamında Gündeme Gelen Sorunlar’ iç Saadet Yüksel ve Abuzer Kendigelen (edr), Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’in Anısına Armağan (Oniki Levha 2019) 943-968.
43. Ülgen H, Helvacı M, Kaya A ve Nomer-Ertan NF, Kıymetli Evrak Hukuku (13. Bası, Vedat Kitapçılık 2021).
44. Yıldırım H, ‘Beyaz Rehin Cirosu’ (2018) 16 (192) Legal Hukuk Dergisi 5687-5739.
45. — —, Kambiyo Senetlerinde Rehin Cirosu (Seçkin 2023).
46. Yılmaz A, ‘Kambiyo Senetlerinde Rehin Cirosu ve Rehin Cirosunun Teminat İşlemi’ (2011) 10 (2) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 287-308.