Roland Barthes'ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler

Caner Çakı

Roland Barthes'ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler

Öz

Nazizm ideolojisi, engelli Alman vatandaşlarını üstün ırk inşasında büyük bir tehdit olarak görmekteydi. Bu açıdan Naziler, "ırkın saf tutulması" politikaları gereği engellileri Alman toplumundan soyutlamış ve ötenazi programları ile onları yok etme yoluna gitmiştir. Bu süreçte Naziler, engellilere yönelik uygulanan ötenazi programlarında halkın desteğini almak için yoğun bir çaba içerisine girişmişlerdi. Nazi propagandasında, engelliler Alman ekonomisi için büyük bir külfet olarak gösterilmekte, engellilerin Alman ırkının saflığını bozduğu telkin edilmekteydi. Nitekim bu süreçte Naziler, okullardaki ders kitaplarından, sokaktaki afişlere kadar engellilere yönelik ötenazinin yolunu açan sayısız propaganda faaliyeti yürütmüştür.

Bu çalışmada, Nazi Almanyası döneminde (1933-1945) basılan, engelli Alman vatandaşlarına yönelik olumsuz algı inşasında kullanılan propaganda görselleri içerisinden, amaçlı örneklem metodu kullanılarak belirlenen beş (Akıl Hastanesi, Alman İşçi, Engellilerin Çoğalması, Engellilerin Masrafı, Alman Aile ve Engelli) görsel analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında incelenen görseller, Fransız Dilbilimci Roland Barthes'ın düzanlam (dénotation) ve yananlam (connotation) kavramları ışığında göstergebilimsel analiz yöntemine tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgular ışığında görsellerde engelli Alman vatandaşlarının; Alman ekonomisinin kalkınmasına mani olduğu, Alman nüfusu içerisinde zamanla çoğunluğu oluşturacakları şeklinde mitleri inşa etmeye çalıştığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Afiş,Göstergebilim,Mit,Nazizm,Propaganda

Kaynakça

Akarcalı, Sezer (2003). İkinci Dünya Savaşında İletişim ve Propaganda. Ankara: İmaj Yayınevi.
Altaylı, A. Tarık (2006). Hitler'in Liderlik Sırları.İstanbul: Okumuş Adam Yayınları.
Aşma, Cüneyt (2017). Adolf Hitler. Erasmus Yayınları: İstanbul.
Aziz, Aysel (2007). Siyasal İletişim. 2. Baskı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Barthes, Roland (2014). Çağdaş Söylenler. Çev., Tahsin Yücel. 4. Baskı. İstanbul: Metis Yayınları.
Barthes, Roland (2015a). Bir Deneme Bir Ders: Eiffel Kulesi ve Açılış Dersi. (Çev., Mehmet Rifat, Sema Rifat). 2. Baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Barthes, Roland (2015b). Yazı ve Yorum. Çev., Tahsin Yücel. 4. Baskı. İstanbul: Metis Yayınları.
Barthes, Roland (2016a). Göstergebilimsel Serüven. Çev., Mehmet Rifat- Sema Rifat. 8.Baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Barthes, Roland (2016b). S/Z. Çev., Sündüz Öztürk Kasar. İstanbul: Sel Yayıncılık.
Barthes, Roland (2017). Görüntünün Retoriği, Sanat ve Müzik. Çev., Ayşenaz Koş. Ömer Albayrak. 2. Baskı. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.
Benedict, Susan, Shields, Linda, & O'donnell, J. Alison (2009). "Children's 'Euthanasia' in Nazi Germany." Journal of Pediatric Nursing. 24(6). 506-516.
Berger, John (2010). Görme Biçimleri. Metis istanbul: Yayınları.
Bryant, S. Michael (2017). Confronting the "Good Death": Nazi Euthanasia on Trial. 1945-1953. USA: University Press of Colorado.
Burleigh, Michael (1991). "Racism as Social Policy: the Nazi 'Euthanasia'Programme, 1939–1945." Ethnic and Racial Studies. 14(4). 453-473.
Canşen, Efgan (1997). Hitler'den Torunlarına, Almanya'da Eski ve Yeni Sağ. İstanbul: Göçebe Yayınları.
Caplan,Jane(2017).Hitler Almanyası 1933-1945.İstanbul:İnkılap Y.evi
Crowe, Anthony (2014). Heil Hitler. 3. Baskı. Ankara: Tutku Yayınevi.
Çakı, Caner, Zorlu, Yaşar, Karaca, Mustafa (2017). "Türk Sinemasında Nazizm İdeolojisi: 'Kırımlı' Filmi ve Göstergebilimsel Analizi". Sosyoloji Konferansları - Istanbul Journal of Sociological Studies. No: 56 (2017-2).
Çankaya, Erol (2008). İktidar Bu Kapağın Altındadır. Gösteri Demokrasisinde Siyasal Reklamcılık. İstanbul: Boyut Yayın Grubu.
Çebi, Süleyman (2016). Hitler. Ankara: Armada Yayınları.
Çelen, Kuter (2015). Adolf Hitler Kimdir?. İstanbul: Kastaş Yayınevi.
Dalerue, Jacques (2013). Gestapo, Doğuşu, Yükselişi ve Çöküşü. Çev., Muzaffer Sever. 2. Baskı. İstanbul: Asur Yayınları.
De Saussure, Ferdinand (2014). Genel Dilbilim Yazıları. Çev., Savaş Kılıç. İstanbul:İthaki Yayınları.
Eberle, Henrik ve Uhl, Matthias (2017). Hitler Kitabı. Çev., M. Tüzel. İstanbul: Alfa Yayınları.
Erol, E. Gülbuğ, Cerrahoğlu, Necati, & Çakı, Caner (2017). Hitler Dönemi Eğitim Yapısındaki Otokrasinin Eleştirisi: Die Welle Filmi Üzerine Göstergebilimsel İnceleme. IX. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Kongresi, Ordu. 1234-1249.
Fiske, John (2017). İletişim Çalışmalarına Giriş. Çev., Süleyman İrvan. 5. Basım. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Friedlander, Henry (2000). The Origins of Nazi Genocide: From Euthanasia to The Final Solution. USA: Univ of North Carolina Press.
Gallagher, Hugh (2001). "What the Nazi 'Euthanasia Program' Can Tell Us About Disability Oppression." Journal of Disability Policy Studies. 12(2). 96-99.
Gejman, V. Pablo (1997). Ernst Ruedin and Nazi Euthanasia. American Journal of Medical Genetics Part A. 74(4). 455-456.
Geray, Haluk (2014). İletişim Alanından Örneklerle Toplumsal Araştırmalarda Nicel ve Nitel Yöntemlere Giriş. Kocaeli: Umuttepe Yay.
Goebbels, Joseph (2016). Gerçek Yüzüyle Komünizm ve Teori ve Pratikte Bolşevizm. Çev., Zehra Köroğlu. İstanbul: Bilge Karınca Yayınları.
Guiraud, Peirce (2016). Göstergebilim. Çev., Mehmet Yalçın. 3.Baskı. Ankara: İmge Kitabevi.
Gürsan, Turgut (2012). Nazi Almanyansı'nın Gizli Tarihi. İstanbul: Bilge Karınca Yayınları.
Hitler, Adolf (2005). Siyasi Vasiyetim. Çev., A. Naci Demirci. İstanbul: Okumuş Adam Yayınları.
Hudson, Lee (2011). "From Small Beginnings: The Euthanasia of Children with Disabilities in Nazi Germany." Journal of Paediatrics and Child Health. 47(8). 508-511.
Kalkan Kocabay, Hasibe (2008). Tiyatroda Göstergebilim. 1. Basım. İstanbul: E Yayınları.
Karaburun Doğan, Derya, Sayan, Şule ve Çakı, Caner (2017), "The Analysis on Election Music and Propaganda Posters of Political Parties in 1999 General and Local Elections in Turkey", (Ed. Hasan Arapgirlioğlu, Atilla Atik, Robert L. Elliott, Edward Turgeon) 2. Researches on Science and Art in 21st Century Turkey, Ankara: Gece Publishing: 179-186.
Karaca, Mustafa ve Çakı, Caner (2018). İletişim ve Propaganda, Konya: Eğitim Yayınevi.
Kershaw, Ian (2007). Hitler, 1889-1936: Hubris. Çev., Zarife Biliz. Birinci Cilt. İstanbul: İthaki Yayınları.
Kershaw, Ian (2009). Hitler, 1936-1945: Nemesis. Çev., Zarife Biliz. 2. Cilt, İstanbul: İthaki Yayınları.
Kessler, Karl (2007). "Physicians and the Nazi Euthanasia Program." International Journal of Mental Health. 36(1). 4-16.
Koschorke, Albrecht (2016). Hitler'in Kavgamı Üzerine Bir Analiz. Çev., Ayşe Kurultay. İstanbul: İletişim Yayınları.
Kuruoğlu, Huriye (2006). Propaganda ve Özgürlük Aracı Olarak Radyo. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
LaMonica, Jay (1998). "Compulsory Sterilization, Euthanasia, and Propaganda: The Nazi Experience." In Life and Learning VII: Proceedings of the Seventh University Faculty for Life Conference. pp. Langer, C. Walter (2004). Hitler'in Psikopatolojisi. Çev., Kemal Bek ve Zeki Çakıalan. İstanbul: Donkişot Yayınları.
Langer, C. Walter (2005). Öteki Hitler. Çev., Haluk Gurulkan. İstanbul: Birharf Yayınları.
Macit, M. Hanifi (2007). Faşizm ve Nazizm. Ankara: Savaş Yayınevi.
Mattelart, Armand, & Mattelart, Michèle (2010). İletişim Kuramları Tarihi. Çev. Merih Zıllıoğlu. 8. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları.
Mazower, Mark (2014). Hitler İmparatorluğu, İşgal Avrupa'sından Nazi Yönetimi. Çev. Yavuz Alogan. 2. Baskı. İstanbul: Alfa Yayınları.
Mcdonough, Frank (2016). The Gestapo, The Myth and Reality of Hitler's Secret Police. Great Britain: Coronet.
Michalczyk, J. John (1994). Euthanasia in Nazi Propaganda Films: Selling Murder. Medicine, Ethics, and the Third Reich: Historical and Contemporary Issues.Kansas City, MO: Sheed & Ward.
Michalsen, Andrejand Reinhart, Konrad (2006). "'Euthanasia': a Confusing Term, Abused under The Nazi Regime and Misused in Present End-Of-Life Debate". Intensive Care Medicine. 32(9). 1304-1310.
Öymen, Onur (2014). Bir Propaganda Silahı Olarak Basın. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Polat, Kürşat (2009). HeilHitler.İstanbul: Yeni Yüzyıl Yayınları.
Proctor, N. RobertandProctor, Robert (2000). The Nazi War on Cancer. USA: Princeton University Press.
Rıfat, Mehmet (2013). Açıklamalı Göstergebilim Sözlüğü: Kavramlar, Yöntemler, Kuramcılar, Okullar. İstanbul:Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Sığırcı, İlhami (2016). Göstergebilim Uygulamaları, Metinleri, Görsellerive Olayları Okuma. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Strous, D. Rael (2006). "Nazi Euthanasia of The Mentally Ill at Hadamar". American Journal of Psychiatry. 163(1). 27-27.
Tanyeri Mazıcı, Emel ve Çakı, Caner (2018). "Adolf Hitler'in Korku Çekiciliği Bağlamında Kamu Spotu Reklamlarında Kullanımı". Erciyes İletişim Dergisi. 5 (3). 290-306.
Tarhan, Nevzat (2010). Psikolojik Savaş, Gri Propaganda. 13.Baskı. İstanbul: Timaş Yayınları.
Taşdemir, Erdem (2017). "Sosyal Medyada Terör Propagandası: Deaş Örneği". Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi. 5(2). 726-752.
Tekinalp, Şermin ve Uzun, Ruhdan (2013). İletişim Araştırmaları ve Kuramları. 4. Baskı. İstanbul: Derin Yayınları.
Temizyürek, F., & Ümran, A. (2014). Çizgi Filmlerdeki Subliminal Mesajların Çocuklar Üzerindeki Etkisi. Cumhuriyet International Journal of Education (CIJE), (s 3), 33, 25-39.
Yavuzoğlu, Arda (2003). 20. yy.'da Faşist Paranoya, İstanbul: Sayfa Yayınları.
Yücel, Erdinç (2017). Propaganda, Hitler'in Müftüsünden Nazi Türklere, Bir Diktatörü Otopsisi. İstanbul: Karakarga Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Caner Çakı ^*

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2018

Gönderilme Tarihi

9 Nisan 2018

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA77SM38WU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çakı, C. (2018). Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler. SDÜ İFADE, 1(2), 66-91. https://izlik.org/JA77SM38WU

AMA

1.Çakı C. Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler. SDÜ İFADE. 2018;1(2):66-91. https://izlik.org/JA77SM38WU

Chicago

Çakı, Caner. 2018. “Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler”. SDÜ İFADE 1 (2): 66-91. https://izlik.org/JA77SM38WU.

EndNote

Çakı C (01 Haziran 2018) Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler. SDÜ İFADE 1 2 66–91.

IEEE

[1]C. Çakı, “Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler”, SDÜ İFADE, c. 1, sy 2, ss. 66–91, Haz. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77SM38WU

ISNAD

Çakı, Caner. “Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler”. SDÜ İFADE 1/2 (01 Haziran 2018): 66-91. https://izlik.org/JA77SM38WU.

JAMA

1.Çakı C. Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler. SDÜ İFADE. 2018;1:66–91.

MLA

Çakı, Caner. “Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler”. SDÜ İFADE, c. 1, sy 2, Haziran 2018, ss. 66-91, https://izlik.org/JA77SM38WU.

Vancouver

1.Caner Çakı. Roland Barthes’ın Göstergebilimsel Çözümlemesi ile Nazi Propagandasında Engelliler. SDÜ İFADE [Internet]. 01 Haziran 2018;1(2):66-91. Erişim adresi: https://izlik.org/JA77SM38WU