Zümer Sûresi 6. Âyet Bağlamında Dini Metinlerin Anlaşılmasında Bilimsel Gelişmelerin Etkisi
Öz
Kur’ân tevhit, nübüvvet, haşir, adalet ve ibadet gibi temel konuları merkezine almakta ve bu önemli esasları defaatle işlemektedir. Bu temel esaslarla birlikte Kur’ân, pozitif bilim dallarının ilgi alanına giren konulara da yer vermekte bu alanla ilgili bilgileri de temel hedeflerini gerçekleştirme adına kuvvetli bir argüman olarak kullanmaktadır. 610 yılından itibaren Arap toplumu içinde nazil olmaya başlayan Kur’ân’ın, o dönemin sosyokültürel, bilimsel ve teknolojik yapısı göz önünde bulundurulduğunda, bilinmeyecek bazı hususları hatasız bir şekilde aktarması onun Allah kelamı olduğuna delalet etmektedir. İnsanlığın ancak 20. yüzyılda büyük araştırmalar sonucu vakıf olabildiği bazı bilgilerin, o dönem insanının tarafından bilinmesinin söz konusu olmayacağı bir hakikattir. Zira o dönemki bilim ve teknolojinin ulaştığı düzey, bu gerçekleri anlama ve anlatmada yetersiz kalmıştır. Kur’ân’ın üzerinde durduğu önemli mevzulardan bir tanesi de ilk insanın yaratılış özü ve insanın anne karnındaki yaratılış serüvenidir ki bu hususlar pozitif bilim dallarından biyolojinin en temel konularını teşkil etmektedir. Zümer sûresi 6. âyette ilk insan ve eşinin aynı türden var edilmesi ve insanın anne karnında çeşitli yaratılış safhalarından geçirilerek üç karanlık içinde yaratıldığının belirtilmesi o dönem bilinmeyen bir gerçeğin vurgulanmasıdır. Bu araştırmada söz konusu âyette ifade edilen hususların, kronolojik olarak, müfessirler tarafından nasıl ele alındığına yönelik bir tahlil yapılmıştır. Böylece müfessirlerin, kendi dönemlerindeki bilimsel bilgilerden yararlanıp yararlanmadıkları tespit edilmiş, bu yaklaşımın söz konusu âyetin tefsirine yönelik katkıları irdelenmiştir. Bu tahlil neticesinde erken dönem müfessirlerin, bu ve buna benzer âyetleri, konuyla ilgili diğer âyetler ve rivayetler çerçevesinde işledikleri, ilmi verilerden istifade etmedikleri ve konu hakkında detaya girmedikleri görülmüştür. Daha sonraki dönemlerde ise müfessirlerin alanla ilgili bilimsel ve teknolojik verilerden de istifade ederek, bu âyetlerin daha iyi anlaşılmasına katkı sundukları tespit edilmiştir. Erken dönem ve hemen sonrasında telif edilen tefsirlerde, Zümer sûresi 6. âyet Havvâ’nın, Hz. Âdem’in kaburga kemiğinden yaratıldığı; anne karnında yaratılış safhalarının nutfe, alaka, mudğa, kemik, kas, sinir ve damarların oluşması, ona ruh üflenmesinden sonra bambaşka bir varlık haline geldiği; anne karnındaki üç karanlığın ise karın, rahim ve plasenta karanlığı şeklinde genel geçer bir bilgi ile açıklandığı, konunun detaylandırılmadığı görülmüştür. Modern dönemdeki tefsirlerde ise ilk insanın ve ondan var edilen eşinin aynı özden yaratıldığı; bebeğin anne karnındaki oluşum safhaları, dokuz ay boyunca geçirdiği değişiklikler, bebeğin şekli, uzunluğu, kilosu, rengi gibi hususlar başta olmak üzere birçok özelliğinin detaylı bir şekilde bilimsel veriler ışığında açıklandığı görülmektedir. Sonuç itibariyle bilimsel ve teknolojik gelişmeler göz ardı edilmediği ve onlardan yararlanıldığı takdirde, dini metinlerin anlaşılması üzerinde olumlu bir katkı sundukları tespitine ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
The Effect of Scientific Developments on the Understanding of Religious Texts in the Context 6 verse of Sūrat al-Zumar
Öz
The Qur'an focuses on fundamental issues such as tawheed, prophethood, predestination, justice, and worship, and deals with these important principles repeatedly. Along with these basic principles, the Qur'an also includes issues that are of interest to positive sciences and uses the knowledge of this field as a strong argument to realize its basic goals. From the year 610 onwards, the Qur'an began to be revealed in the Arab society, and considering the sociocultural, scientific and technological structure of that period, the fact that the Qur'an conveys some issues that would not have been known at that time in an error-free manner proves that it is the word of Allah. It is a fact that the people of that period would not have been able to know some of the information that humanity could only be aware of as a result of great research in the 20th century. Because the level of science and technology at that time was insufficient to understand and explain these facts. One of the important issues that the Qur'an emphasizes is the essence of the creation of the first human being and the adventure of the creation of the human being in the mother's womb, which constitute the most basic subjects of biology, one of the positive sciences. The statement in verse 6 of Surah al-Zumar that the first human being and his wife were created from the same species and that the human being was created in three darknesses in the womb through various stages of creation is an emphasis on a fact that was unknown at the time. In this study, an analysis of how the issues expressed in the verse in question were handled chronologically by the commentators was made. Thus, it was determined whether the commentators benefited from the scientific knowledge of their time, and the contribution of this approach to the exegesis of the verse in question was examined. As a result of this analysis, it was seen that the early commentators dealt with this and similar verses within the framework of other verses and narrations related to the subject, did not benefit from scientific data and did not go into detail about the subject. In the later periods, it was found that the commentators contributed to a better understanding of these verses by making use of scientific and technological data related to the field. In the tafsirs written in the early period and immediately after, it was observed that in the 6th verse of Surah al-Zumar, Eve was created from the rib of Prophet Adam; the stages of creation in the womb were nutfe, alaka, mudga, bone, muscle, nerve and veins, and she became a completely different being after the soul was breathed into her; and the three darknesses in the womb were explained with general information as the darkness of the abdomen, uterus and placenta, and the subject was not elaborated. In modern exegesis, it is seen that the first human being and his mate were created from the same essence; the stages of the baby's formation in the womb, the changes it goes through for nine months, the baby's shape, length, weight, color, and many other features are explained in detail in the light of scientific data. As a result, it has been determined that scientific and technological developments make a positive contribution to the understanding of religious texts if they are not ignored and utilized.
Anahtar Kelimeler
