Taha Abdurrahman. Modernlik Ruhu: İslami Bir Modernlik İnşasına Giriş

Yıl 2025, Sayı: 55, 153 - 159, 31.12.2025

Muhammet Aydın

https://doi.org/10.59149/sduifd.1795662

Öz

Taha Abdurrahman (1944) Fas doğumlu olup, doktorasını Sorbonne Üniversitesi’nde tamamlamıştır. Mantık, ahlak ve dil felsefesi dersleri veren Abdurrahman, İslam düşüncesi üzerine önemli eserler kaleme almıştır. Eserlerinin bir kısmı dilimize çevrilmeye başlandığı andan itibaren ülkemizde de tanınır olmuştur. Dilimize Modernlik Ruhu şeklinde çevrilen çalışmasında İslami bir yenilenmenin imkânından söz etmektedir. Yazarın dile getirdiği yenilenme -ki ona İslami tatbik adını verir- yegâne model değildir. Diğer bir ifadeyle Batılı modernite uygulamaları/tatbikleri birbirinden farklı oldukları gibi, aynı şekilde İslami yenilenmenin de farklı uygulamaları söz konusu olabilmektedir. Bundan dolayı önerdiği model yegâne değil muhtemel uygulamalardan birisidir. Yazar ayrıca yenilenme ruhu ile yenilenme tatbiklerini birbirinden net biçimde ayırmaktadır. İslami bir yenilenmeden söz ettiğinde Batılı bir modele öykündüğü anlaşılmamalıdır. İslami esaslara bağlı ve dâhili dinamiklere dayalı özgün bir modernlik yani yenilenmenin peşindedir. Taha Abdurrahman’a göre yenilenme ruhunun üç temel ilkesi bulunmaktadır: Reşit olma ilkesi, Eleştiri ilkesi ve Şümullülük ilkesi. Modernliğin kuşatıcılık ilkesi, iki temel esas içermektedir: İlki genişlemedir. Diğeri ise yaygınlıktır. Yazarın sistemini doğru anlamak adına daha genelden özele doğru bir seyir takip ettiği bilinmelidir. Son olarak merhametleşmeden söz eder. Merhametleşme prensibi genel bir prensibe dayanmaktadır ki bunu şöyle ifade edebiliriz: “Asıl olan mevcudatın farklılıklarına rağmen birbirine merhamet beslemesidir ki bu da Allah’ın isimlerinden biri olan Rahman ismiyle ahlaklanmak suretiyle olur.”

Anahtar Kelimeler

İslam Düşüncesi , Taha Abdurrahman , Modernlik Ruhu , Merhametleşme , Yaygınlık Esası.

Taha Abdurrahman. The Spirit of Modernity: An Introduction to the Foundation of Islamic Modernity

Öz

Taha Abdurrahman (1944) was born in Morocco and completed his doctorate at Sorbonne University. Abdurrahman, who teaches logic, ethics, and the philosophy of language, has written important works on Islamic thought. Some of his works have become well-known in our country since they were first translated into Turkish. In his work, translated into Turkish as “The Spirit of Modernity,” he discusses the possibility of an Islamic renewal. The renewal the author describes—which he calls “Islamic practice”—is not the only model. In other words, just as Western modernity practices differ from one another, so too can Islamic renewal be implemented in different ways. Therefore, the model he proposes is not the only one, but one of several possible implementations. Furthermore, the author clearly distinguishes between the spirit of renewal and the practices of renewal. When he speaks of Islamic renewal, it should not be understood that he is imitating a Western model. He seeks a unique modernity, that is, renewal, based on Islamic principles and internal dynamics. According to Taha Abdurrahman, the spirit of renewal has three fundamental principles: the principle of coming of age, the principle of criticism, and the principle of comprehensiveness. The principle of modernity encompasses two fundamental principles: The first is expansion. The other is pervasiveness. To properly understand the author’s system, it should be understood that he follows a path from the general to the specific. Finally, he speaks of compassion. The principle of compassion is based on a general principle, which can be expressed as follows: “What is essential is that beings should have compassion for one another despite their differences, and this is achieved by being moralized by the name of Rahman, one of the names of God.”

Anahtar Kelimeler

Islamic Thought , Taha Abdurrahman , Spirit of Modernity , Compassion , Principle of Expansion.

Kaynakça

• Abdurrahman, Taha. Modernlik Ruhu İslami Bir Modernlik İnşasına Giriş. çev. Mehmet Emin Maşalı - Münteha Maşalı. İstanbul: Pınar Yayınları, 2022.