KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU

Sayı: 35 1 Aralık 2015
  • Nejdet Durak
PDF İndir
EN TR

KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU

Öz

16. yüzyılın en önemli Türk ahlâk düşünürlerinden biri olan Kınalızâde Ali Efendi (15l0–1572), Türkçe kaleme alınmış ilk ahlâk felsefesi kitabı olan ünlü Ahlâk-ı Alâî adlı kitabı ile geleneksel İslâm ahlâk öğretisini zirve noktasına taşımıştır. Kınalızâde felsefeyi, teorik ve pratik olarak iki kısımda incelemektedir. Pratik felsefe (el-hikmet el-ameliye) kendi içerisinde üç kısımda incelenmektedir: Şahısların ahlâkı, aile ahlâkı ve devlet ahlâkı. Bu tebliğimiz Kınalızâde’nin ahlâk anlayışının önemli kavramlarından birisi olan tevazu erdemine yönelik değerlendirmelerini incelemeyi hedeflemektedir. Tevazu kavramı sözlüklerde; alçak gönüllü olmak, tevazu göstermek, kibirden uzak durmak, gibi anlamlara karşılık gelmektedir. Tekebbürün, kibirli olmanın tam karşısıdır. Düşünürümüz erdem sınıflandırmasında Tevazu’a, cesaret (şecaat) erdeminin içerisinde yer vermektedir. Kınalızâdeye göre tevazu, kişinin itidal üzere olan davranışlarıdır. Bunun ifratı tekebbür (kibirlilik), tefriti, eksikliği ise tezellül (zillete katlanma, alçalma) olarak tanımlanmaktadır. Bu açıdan Aristoteles'in sistemleştirdiği ve İslâm dünyasında Meşşâî gelenek içerisinde en yetkin ifadesini bulan erdemlerin ifrat ve tefrit noktasında itidalli davranış olarak tanımlama anlayışını sürdürmektedir. Kınalızâde orta nokta olan itidalin insandan insana farklı anlaşılabileceğini belirterek, Aristoteles’ci anlayışı devam ettirmektedir. Bu açıdan itidal noktasını oluşturan erdemli davranışın insanlar arasında farklı tanımlanabileceğini bir problem olarak ele almaktadır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmet Rıfat, Tasvîr-i Ahlâk-Ahlâk Sözlüğü, Baskıya Haz. Hüseyin Algül, Tercüman yayınları, İstanbul 1975.
  2. Aristoteles, Nikomakhos’a Etik, Çev. Saffet Babür, Ayraç Yayınevi, Ankara 1998.
  3. Aydın, Mehmet, “Ahlâk”, TDV İslam Ansiklopedisi, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı, 1989, C. II, ss. 10-14.
  4. Cebecioğlu, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, Anka Yayınları, İstanbul 2004.
  5. Cihan, A. Kamil, “Kınalızade Ali Efendiye Göre Felsefe ve Bölümleri”. Kınalızâde Ali Efendi Kongresi Tebliğleri, Erciyes Üniversitesi Gevher Nesibe
  6. Tıp Tarihi Enstitüsü Yayınları, Kayseri 1998, ss. 46-62.
  7. Çağrıcı, Mustafa, “Tevazu”, TDV İslam Ansiklopedisi, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı, 2011, C. 40, ss. 583-585.
  8. Demir, Muharrem, Kur’an’da Tevazu Kavramı, Ankara Üniversitesi sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2010.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Nejdet Durak Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2015

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Sayı: 35

Kaynak Göster

APA
Durak, N. (2015). KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 35, 105-123. https://izlik.org/JA54XN45ZB
AMA
1.Durak N. KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2015;(35):105-123. https://izlik.org/JA54XN45ZB
Chicago
Durak, Nejdet. 2015. “KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU”. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 35: 105-23. https://izlik.org/JA54XN45ZB.
EndNote
Durak N (01 Aralık 2015) KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 35 105–123.
IEEE
[1]N. Durak, “KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU”, Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 35, ss. 105–123, Ara. 2015, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54XN45ZB
ISNAD
Durak, Nejdet. “KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU”. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 35 (01 Aralık 2015): 105-123. https://izlik.org/JA54XN45ZB.
JAMA
1.Durak N. KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2015;:105–123.
MLA
Durak, Nejdet. “KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU”. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy 35, Aralık 2015, ss. 105-23, https://izlik.org/JA54XN45ZB.
Vancouver
1.Nejdet Durak. KINALIZÂDE’DE BİR ERDEM OLARAK TEVAZU. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2015;(35):105-23. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54XN45ZB