Tükenmişlik Sendromunun Örgütsel Bağlılığı Zayıflatıcı Etkilerinin Malatya Merkez'de Görev Yapan Hemşireler Üzerinde İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

TÜKENMİŞLİK SENDROMUNUN ÖRGÜTSEL BAĞLILIĞI ZAYIFLATICI ETKİLERİNİN MALATYA MERKEZ’DE GÖREV YAPAN HEMŞİRELER ÜZERİNDE İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma hemşirelerin örgütsel bağlılık düzeylerinin düşüklüğünde tükenmişlik düzeylerinin ne derece etkili olduğunu bulmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın evreni, Malatya İl Merkezi’nde bulunan kamuya ait hastanelerde çalışan hemşirelerdir. Amacı gerçekleştirmek için evren içerisinde yer alan 1172 hemşireden 288’ine anket uygulanmıştır. Anketin içeriğinde, Allen-Mayer’in geliştirdiği “Örgütsel Bağlılık Ölçeği” ve “Maslach Tükenmişlik Envanteri” yer almaktadır. Araştırma sorularına cevap verebilmek için korelasyon, regresyon ve yol analizi yapılmıştır. Analizler için SPSS 19.0 ve LISREL 8.8 programlarından yararlanılmıştır. Sonuç olarak, “tükenmişliğin tüm boyutlarının örgütsel bağlılığın tüm boyutları üzerinde negatif yönde etkili olduğu” bulgusuna erişilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Tükenmişlik, Örgütsel Bağlılık, Hemşireler, Örgütsel Davranış, Regresyon Analizi, Yol Analizi

Kaynakça

1. 1. ASHILL, N.J. and MICHEL, R. (2010). Burnout Processes in NonClinical Health Service Encounters. Journal of Business Research. 64(10), 116-1127.
2. 2. BALAY, R. (2000). Yönetici ve Öğretmenlerde Örgütsel Bağlılık. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
3. 3. BALTAŞ, Z. (2004). Sağlık Psikolojisi, Halk Sağlığında Davranış Bilimleri. İstanbul: Remzi Kitapevi.
4. 4. BARUTÇU, E. ve SERİNKAN C. (2008). Günümüzün Önemli Sorunlarından Biri Olarak Tükenmişlik Sendromu ve Denizli’de Yapılan Bir Araştırma. Ege Akademik Bakış. 8(2), 541-561.
5. 5. BENLİGİRAY, S. ve SÖNMEZ, H. (2010). Hekimlerin ve Hemşirelerin Performans Yönetiminde Önemli Bir Faktör: Örgütsel Bağlılık. II. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiriler Kitabı.
6. 6. BROOKS, A. and ZEITS, G. (1999). The Effects of Total Quality Management and Perceived Justice and Organizational, Commitment of Hospitall Nursing Staff. Jounal of Quality Management. 4(1), 69-93.
7. 7. CARVER, L., LORI, C. and GUTIERREZ, A.P. (2011). Survey of Generational Aspects of Nurse Faculty Organizational Commitment. Nurses Outlook. 59, 137-148.
8. 8. CHANG, L.C., SHIH, C.H. and LIN, S.M. (2010). The Mediating Role of Psychological Empowerment on Job Satisfaction and Organizational Commitment For School Health Nurses: A Cross-Sectional Questionnaire Survey. International Journal of Nursing Studies. 47, 427–433.

9. 9. CHUO, S. (2003). The Relationship Between Organizational Commitment and Burnout. Los Angeles/USA: Alliant International University Unpublished PhD Thesis.
10. 10. COHEN, A. (1998). An Examination of the Relationship Between Work Commintment and Work Outcomes Among Hospital Nursing. Scandinav Journal Management. 14(12), 1-17.
11. 11. COHEN, A. (2007). Commitment Before and After: An Evaluation And Reconceptualization of Organizational Commitment. Human Resource Management Review. 17, 336–354.
12. 12. ÇAVUŞ, M.F. ve DEMİR, Y. (2010). Personel Güçlendirme ve Tükenmişlik: Sağlık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. II. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiriler Kitabı.
13. 13. ÇETİN, F., BASIM, H.N. ve AYDOĞAN, O. (2011). Örgütsel Bağlılığın Tükenmişlik İle İlişkisi: Öğretmenler Üzerine Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 25, 61-70,
14. 14. DAWLEY, D.D., STEPHENS, R.D. and STEPHENS, D.B. (2005). Dimensionality of Organizational Commitment in Volunteer Workers: Chamber of Commerce Board Members And Role Fulfillment. Journal of Vocational Behavior. 67, 511–525.
15. 15. DEMİREL, Y. (2009). Örgütsel Bağlılık ve Üretkenlik Karşıtı Davranışlar Arasındaki İlişkiye Kavramsal Yaklaşım. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 8(15), 115-132.
16. 16. DEVEREUX, J.M., HASTINGS, R.P., NOONE, S.J., FIRTH, A. and TOTSİKA V. (2009). Social Support and Coping as Mediators Or Moderators of The Impact of Work Stressors on Burnout in Intellectual Disability Support Staff. Research in Developmental Disabilities. 30, 367–377.
17. 17. DOĞAN, S. ve KILIÇ, S. (2007). Örgütsel Bağlılığın Sağlanmasında Personel Güçlendirmenin Yeri ve Önemi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 29, 37-61.
18. 18. DUYGULU, S. ve ABAAN, S. (2007). Örgütsel Bağlılık: Çalışanların Kurumda Kalma ya da Kurumdan Ayrılma Kararının Bir Belirleyicisi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 14(2), 61-73.
19. 19. DUYGULU, S. ve KORKMAZ, F. (2008). Hemşirelerin Örgüte Bağlılığı, İş Doyumları ve İşten Ayrılma Nedenleri. C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 12(2), 9-20.
20. 20. EREN, V. ve DURNA, U. (2006). Üç Boyutlu Bir Yaklaşım Olarak Örgütsel Tükenme. Selçuk Üniversitesi Karaman İ. İ. B. F. Dergisi. 10(9), 40-51.
21. 21. ERGİN, C. (1992). Doktor ve Hemşirelerde Tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin Uyarlanması. İçinde BAYRAKTAR, R. ve DAĞ, İ. (Der.), VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları (143-154) Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
22. 22. GANDOY-CREGO, M., CLEMENTE, M., MAYA´N-SANTOS, J.M. and ESPINOSA P. (2009). Personal Determinants of Burnout in Nursing Staff at Geriatric Centers. Archives of Gerontology and Geriatrics. 48, 246–249.
23. 23. GİRGİN, G. (2010). Öğretmenlerde Tükenmişliğe Etki Eden Faktörlerin Araştırılması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 9(32), 32-48.
24. 24. GOLDEN, T.D. (2006). Avoiding Depletion in Virtual Work: Telework and The Intervening Impact of Work Exhaustion on Commitment and Turnover Intentions. Journal of Vocational Behavior. 69, 176–187.
25. 25. GÜL, H. (22.05.2011). Örgütsel Bağlılık Yaklaşımlarının Mukayesesi ve Derlendirmesi. İndirildiği adres: http://eab.ege.edu.tr/pdf/2_1/C2-S1- M4.pdf
26. 26. GÜLERYÜZ, G., GÜNEY, S., AYDIN, E.M. ve AS, Ö. (2008). The Mediating Effect of Job Satisfaction Between Emotional Intelligence And Organisational Commitment of Nurses: A Questionnaire Survey. International Journal of Nursing Studies. 45, 1625–1635.
27. 27. GÜNEŞ, İ., BAYRAKTAROGLU, S. ve ÖZEN, K.R. (2009). Çalışanların Örgütsel Bağlılık ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişki: Bir Devlet Üniversitesi Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 14(3), 481-497.
28. 28. HAKANEN, J.J., BAKKER, A.B. and SCHAUFELI, W.B. (2006). Burnout and Work Engagement Among Teachers. Journal of School Psychology. 43, 495–513.
29. 29. IZGAR, H. (2003). Okul Yöneticilerinde Tükenmişlik. Ankara: Nobel Yayıncılık.
30. 30. İLGÜN, E. (2010). İnfaz Koruma Memurlarının İş Doyumu ve Tükenmişlik Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmammış Yüksek Lisans Tezi.
31. 31. JANSEN, P.G.M., KERKSTRA, A., ABU-SAAD, H.H. and VAN DER ZEE, J. (1996). The Effects of Job Characteristics and Individual Characteristics on Job Satisfaction and Burnout in Community Nursing. International Journal of Nursing Studies. 33(4), 407-421.
32. 32. JAROS, S. (2007). Meyer and Allen Model of Organizational Commitment: Measurement Issues. The Icfai Journal of Organizational Behavior. 6(4), 7-25.
33. 33. JONES, D.A. and MCINTOSH, B.R. (2010). Organizational and Occupational Commitment in Relation toBbridge Employment and Retirement Intentions. Journal of Vocational Behavior. 77, 290–303.
34. 34. KALLIATH, T.J., O'DRİSCOLL, M.P. and GILLESPIE, D.F. (1998). The Relationship Between Burnout And Organizational Commitment İİ Two Samples of Health Professionals. Work & Stress. 12(2), 179 – 185.
35. 35. KARAHAN, A. (2008). Hastanelerde Liderlik ve Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Sosyal Bilimler Dergisi. 10, 145-162.
36. 36. KAYA, H. (2008). Kamu ve Özel Sektör Kuruluşlarının Örgütsel Kültürünün Analizi ve Kurum Kültürünün Çalışanların Örgütsel Bağlılığına Etkisi: Görgül Bir Araştırma. Maliye Dergisi. 155, 119-143.
37. 37. KOÇ, H. (2009). Örgütsel Bağlılık ve Sadakat İlişkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 8(28), 200-211.
38. 38. KRISTENSEN, T.S., BORRITZ, M., VILLADSEN, E. and CHRISTENSEN, K.B. (2005). The Copenhagen Burnout Inventory: A New Tool for the Assessment of Burnout. Work & Stress. 19(3), 192- 207
39. 39. KUN, Z. and HAILONG. M. (24.08.2011). An Empirical Analysis on the Relationship Between Job Burnout and Organizational Commitment. İndirildiği adres: http://www.seiofbluemountain.com/ upload/product/200911/2009scyxhy09a3.pdf
40. 40. LEITER, M.P. and MASLACH, C. (1988). The Impact of Interpersonal Environment on Burnout and Organizational Commitment. Journal Of Organızatlonal Behavior. 9, 297-308.
41. 41. MASLACH, C., SCHAUFELI, W.B. and LEITER, M.P. (2001). Job Burnout. Annu. Rev. Psycholy. 52, 397–422.
42. 42. MORROW Paula C. (2011), Managing Organizational Commitment: Insights from Longitudinal Research. Journal of Vocational Behavior.79(1), 18-35.
43. 43. NG, T.W.H, and FELDMAN, D.C. (2011). Affective Organizational Commitment and Citizenship Behavior: Linear and Non-Linear Moderating Effects of Organizational Tenure. Journal of Vocational Behavior. 79(2), 528-537.
44. 44. ÖZUTKU, H. (2008). Örgüte Duygusal, Devamlılık ve Normatif Bağlılık ile İş Performansı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 37(2), 79-97.
45. 45. SALMELA-ARO, K., TOLVANEN, A. and NURMI, J.E. (2009). Achievement Strategies During University Studies Predict Early Career Burnout and Engagement. Journal of Vocational Behavior. 75, 162– 172.
46. 46. SHAW, J., DELERY, J.E. and ABDULLAH, M.H.A. (2003). Organizational Commitment And Performance Among Guest Workers and Citizens of An Arab Country. Journal of Business Research. 56, 1021– 1030.
47. 47. SIMONI, P.S. and PATERSON, J.J. (1997). Hardiness, Cping and Burnout, in The Nursing Workplace. Journal of Professional Nursing. 13 (3), 178-185.
48. 48. SİLAH, M. (2005). Endüstride Çalışma Psikoljisi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
49. 49. SKAALVIK, E.M. and SKAALVIK, S. (2009). Does School Context Matter? Relations With Teacher Burnout and Job Satisfaction. Teaching and Teacher Education. 25, 518–524.
50. 50. SÜRGEVİL, O. (2006). Çalışma Hayatında Tükenmişlik Sendromu, Tükenmişlikle Mücadele Teknikleri. Ankara: Nobel Yayıncılık.
51. 51. TAN, D.S.K. & AKHTAR, S. (1998). Organizational Commitment and Experienced Burnout: An Exploratory Study From A Chinese Cultural Perspective. The International Journal of Organizational Analysis. 6(4), 310-333.
52. 52. TAYCAN, O., KUTLU, L., ÇİMEN, S. ve AYDIN, N. (2006). Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerde Depresyon ve Tükenmişlik Düzeyinin Sosyodemografik Özelliklerle İlişkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 7, 100-108.
53. 53. TULUNAY, Ö. (2010). Sınıf Öğretmenlerinin Tükenmişlik Düzeylerine Örgütsel Bağlılık ve Örgütsel İletişim İle İlişkisi (Sivas İli Örneği). Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmammış Yüksek Lisans Tezi.
54. 54. UYGUR, A. (2007). Örgütsel Bağlılık İle İşgören Performansı İle İlişkisini İncelemeye Yönelik Bir Alan Araştırması. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi. 1, 71-85.
55. 55. WASTİ, A.S. (1999). Organizational Commitment in a Collectivist Culture: The Case of Turkey. Unpublished Doctorate Thesis. UrbanIllinois: University of Illionis.
56. 56. WENG, Q., MCELROY, J.C., MORROW, P.C. and RONGZHI, L. (2010). The Relationship Between Career Growth and Organizational Commitment. Journal of Vocational Behavior. 77, 391–400.
57. 57. WU, L. and NORMAN, I.J. (2006), “An investigation of job satisfaction, organizational commitment and role conflict and ambiguity in a sample of Chinese undergraduate nursing students”, Nurse Education Today, 26(4), 304-314.
58. 58. YANG, F.H. and CHANG, C.C. (2008). Emotional Labour, Job Satisfaction and Organizationalv Commitment Amongst Clinical Nurses: A Questionnaire Survey. International Journal of Nursing Studies. 45, 879–887.
59. 59. YEH, W.Y., CHENG, Y. and CHEN, C.J. (2009). Social Patterns of Pay Systems And Their Associations With Psychosocial Job Characteristics and Burnout Among Paid Employees in Taiwan. Social Science & Medicine. 68, 1407–1415.
60. 60. YENİÇERİ, Ö., DEMİREL, Y. ve SEÇKİN, Z. (2009). Örgütsel Adalet İle Duygusal Tükenmislik Arasındaki İliski: İmalat Sanayi Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. KMU İİBF Dergisi. 11(16), 83-99.
61. 61. YILDIRIM, M.H. ve İÇERLİ, L. (2010). Tükenmişlik Sendromu: Maslach ve Kopenhag Tükenmişlik Ölçeklerinin Karşılaştırmalı Analizi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi. 2(1), 123-131.
62. 62. YÜKSEL, İ. (2003). Hemşirelerin İş Güçlüğünü Oluşturan Değişkenlerin İş Doyumu, İş Gerilimi ve Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkisinin Analizi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 13 (1), 260-272.
63. 63. ZHANG, K. and MA, H. (20.08.2010). An Empirical Analysis on the Relationship Between Job Burnout and Organizational Commitment. İndirildiği adres: http://www.seiofbluemountain.com/search/ download/file.php?id=4483