THE RELATIONSHIP AMONG R&D, INNOVATION, EXPORT AND ECONOMIC GROWTH IN TURKEY: ASYMMETRIC CAUSALITY ANALYSIS

Öz

In this study, the effects of R&D expenditures, number of R&D researchers, patents and innovation activities on export and economic growth is analyzed in Turkey through the period 1990-2013. In this study, two model predictions were made. First of all, ADF and PP unit root tests were conducted to determine the order of stationarity of the series and Zivot-Andrews test among the unit root tests allowing the structural break was conducted. In the second stage, the existence of cointegration relationship between the series was analyzed with Engle-Granger cointegration test. In the third stage, causality relations between the series were examined and Granger and Hatemi-J asymmetric causality tests were used in the process. According to Granger Causality test results, unilateral causality relation was observed in Model 1 from patent number to growth. For model 2, unilateral causality relation exists from export to share of R&D expenditures in GDP, from patents to export and from R&D labor force to export. Finally, in Model 1 according to Hatemi-J asymmetric causality analysis, which is a more advanced test, unilateral relations were observed between positive components towards growth from patent, negative components towards patent from growth and negative components towards growth from R&D. In Model 2, however, it was precipitated that there is a bidirectional relation between positive components of R&D labor and export; and there also is a relation between negative components from R&D labor to export and from export to R&D. 

Anahtar Kelimeler

• Endogenous Growth Theory
• Innovation
• Patent
• Growth
• Granger Causality Test

TÜRKİYE’DE AR-GE, İNOVASYON, İHRACAT VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: ASİMETRİK NEDENSELLİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışmada, AR-GE harcamaları, AR-GE araştırmacı sayısı, patent ve inovasyon faaliyetlerini ihracat ve büyüme üzerindeki etkisi Türkiye için 1990-2013 arası dönemde analiz edilmektedir. Çalışmada iki ayrı model tahmini yapılmıştır. Öncelikle, serilerin durağanlık derecelerinin belirlenmesi amacıyla ADF ve PP birim kök testi, yapısal kırılmaya izin veren birim kök testlerinden Zivot-Andrews testi uygulanmıştır. İkinci aşamada, seriler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı, Engle-Granger eşbütünleşme testiyle analiz edilmiştir. Üçüncü adımda, seriler arasındaki nedensellik ilişkileri sınanmış, bunun için Granger ile Hatemi-J asimetrik nedensellik testi kullanılmıştır. Granger Nedensellik testi sonuçlarına göre, Model 1 için patent sayısından büyümeye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Model 2 için ise ihracattan AR-GE harcamalarının milli gelir içindeki payına, patent sayısından ihracata ve AR-GE’de çalışan işgücü sayısından ihracata doğru tek yönlü tek yönlü nedensellik ilişkisi mevcuttur. Son olarak daha gelişmiş bir test olan Hatemi-J asimetrik nedensellik analizine göre, Model 1’de patentten büyümeye doğru pozitif bileşenler, büyümeden patente doğru negatif bileşenler ve AR-GE’den büyümeye doğru negatif bileşenler arasında tek yönlü ilişki tespit edilmiştir. Model 2’de ise AR-GE işgücü ile ihracat değişkenlerinin pozitif bileşenleri arasında çift yönlü, AR-GE işgücünden ihracata ve ihracattan da AR-GE’ye doğru negatif bileşenler arasında ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İçsel Büyüme Teorisi
• İnovasyon
• Patent
• Büyüme
• Granger Nedensellik Testi

Kaynakça

1. ABRAMOVITZ, M. (1956). Resource and Output Trends in the United States since 1870. American Economic Review, 46, 5-23.
2. ADIGÜZEL, U. (2014). Türkiye’de Kamu Harcamaları Dış Ticaret Açıkları Üzerinde Etkili Mi?. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 6(10), 39-55.
3. AGHION, P. ve HOWITT, P. (1992). A Model of Growth Through Creative Destruction. Econometrica, 60(2), 323-351.
4. AKINCI, M. ve SEVİNÇ, H. (2013). AR-GE Harcamaları ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: 1990-2011 Türkiye Örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(27), 7-17.
5. ALTIN, O. ve KAYA, A. (2009). Türkiye’de AR-GE Harcamaları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensel İlişkinin Analizi. Ege Akademik Bakış, 9(1), 251-259.
6. AMAGHOUSS, J. ve IBOURK, A. (2013). Entrepreneurial Activities, Innovation and Economic Growth: The Role of Cyclical Factors Evidence from OECD Countries for the Period 2001-2009. International Business Research, 6(1), 153-165.
7. ARROW, K.J. (1962). The Economic Implications of Learning by Doing. Readings in the Theory of Growth, F.H. Hahn (Ed.), London: Macmillan St Martin’s Press, pp. 131-149.
8. ATA, A.Y. ve YÜCEL, F. (2003). Eş-Bütünleşme ve Nedensellik Testleri Altında İkiz Açıklar Hipotezi: Türkiye Uygulaması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(12), 97-110.

9. BARRO, R.J. (1990). Government Spending in a Simple Model of Endogenous Growth. Journal of Political Economy, 98(5), 103-125.
10. BASSANINI, A. ve SCARPETTA, S. (2001). The Driving Forces of Economic Growth: Panel Data Evidence For The OECD Countries. OECD Economic Studies, No. 33.
11. BAYOUMI, T., COE, D.T. ve HELPMAN, E. (1999). R&D Spillovers and Global Growth. Journal of International Economics, 47, 399-428.
12. BILBAO-OSORIO, B. ve RODRIGUEZ-POSE, A. (2004). From R&D to Innovation and Economic Growth in the EU. Growth and Change, 35(4), 434-455.
13. BOZKURT, C. (2015). R&D Expenditures and Economic Growth Relationship in Turkey. International Journal of Economics and Financial Issues, 5(1), 188-198.
14. BUDD, A. ve HOBBIS, S. (1989). Cointegration, Technology and the Long-Run Production Function. Centre for Economic Forecasting Discussion Paper, No: 10-89.
15. COE, D.T. ve HELPMAN, E. (1995). International R&D Spillovers. European Economic Review, 39, 859-887.
16. CONLISK, J. (1967). A Modified Neoclassical Growth model with Endogenous Technical Change. The Southern Economic Journal, 34(2), 199-208.
17. CONLISK, J. (1969). A Neoclassical Growth Model with Endogenously Positioned Technical Change Frontier. Economic Journal, 79, 348-362.
18. ÇEVİK, Z. ve ZEREN, F. (2014). Tarım Kredilerinin Finansal Gelişim Üzerindeki Etkisinin Asimetrik Nedensellik Testi ile İncelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 24, 197-208.
19. DENISON, E.F. (1962). The Sources of Economic Growth in the United States and the Alternatives Before Us. Committee for Economic Development, Supplementary Paper No: 13, New York.
20. DICKEY, D.A. ve FULLER, W.A. (1981). Likelihood Ratio statistics For Autoregressive Time Series with A Unit Root. Econometrica, 49(4), 1057-1072.
21. DORUK, Ö.T. ve SÖYLEMEZOĞLU, E. (2014). Gelişmekte Olan Ülkelerde AR-GE’ye Dayalı Büyümenin Varlığının Sınanması. Üretim Ekonomisi Kongresi, İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul.
22. ENGLE, R.F. ve GRANGER, C.W.J. (1987). Cointegration and Error-Correction: Representation, Estimation and Testing. Econometrica, 55(2), 251-276.
23. ERIC, Z. ve ANDREWS, D.W.K. (1992). Further Evidence on the Great Crash, The OilPrice Shock, and the Unit-Root Hypothesis. Journal of Business ve Economic Statistics, 10(3), 251-270.
24. FABRICANT, S. (1954). Economic Progress and Economic Change. 34th Annual Report, New York: National Bureau of Economic Research. FALK, M. (2007). R&D Spending in the High-Tech Sector and Economic Growth. Research in Economics, 61, 140-147.
25. FUNKE, M. ve NIEBUHR, A. (2000). Spatial R&D Spillovers and Economic GrowthEvidence from West Germany. Hamburgiches Welt-Wirtschafts-Archiv Discussion Paper, No: 98.
26. GENÇ, M.C ve ATASOY, Y. (2010). AR-GE Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Analizi. The Journal of Knowledge Economy and Knowledge Management, 5, 27-34.
27. GEROSKI, P. (1989). Entry, Innovation and Productivity Growth. Review of Economics and Statistics, 71, 572-78.
28. GOEL, R.K., PAYNE, J.E. ve RAM, R. (2008). R&D Expenditures and U.S. Economic Growth: A Disaggregated Approach. Journal of Policy Modeling, 30, 237-250.
29. GÖÇER, İ. (2013a). Ar-Ge Harcamalarının Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı, Dış Ticaret Dengesi ve Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri. Maliye Dergisi, 165, 215-240.
30. GÖÇER, İ. (2013b). Teknolojik İlerlemenin Belirleyicileri: NIC Ülkeleri için Panel Eşbütünleşme ve Panel Nedensellik Analizleri. Maliye Finans Yazıları, 27(100), 116-141.
31. GÖÇER, İ., KUTBAY, H., GEREDE, C. ve ASLAN, R. (2014). Vergi Teşviklerinin AR-GE ve İnovasyona Etkisi: Panel Eşbütünleşme ve Nedensellik Analizi. Maliye Dergisi, 167, 163-183.
32. GRANGER, C.W.J. (1969). Investigating Causal Relation by Econometric Models and Cross-Spectral Methods. Econometrica, 37(3), 424-438.
33. GROSSMAN, G.M. ve HELPMAN, E. (1991). Innovation and Growth in the Global Economy, Cambridge: MIT Press.
34. GROSSMAN, G.M. ve HELPMAN, E. (1994). Endogenous Innovation in the Theory of Growth. Journal of Economic Perspectives, 8(1), 23-44.
35. GÜLMEZ, A. ve YARDIMCIOĞLU, F. (2012). OECD Ülkelerinde Ar-Ge Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Eşbütünleşme ve Panel Nedensellik Analizi (1990-2010). Maliye Dergisi, 163, 335-353.
36. GÜLOĞLU, B. ve TEKİN, R.B. (2012). A Panel Causality Analysis of the Relationship Among Research and Development, Innovation and Economic Growth in HighIncome OECD Countries. Eurasian Economic Review, 2(1), 32-47.
37. GÜRİŞ, S., ÇAĞLAYAN, E. ve GÜRİŞ, B. (2013). EViews ile Temel Ekonometri, Der Yayınları: 411, İstanbul.
38. HACKER, R.S. ve HATEMı-J, A. (2006). Testing for Causality between Integrated Variables Using Asymptotic and Bootstrap Distributions: Theory and Application. Applied Economics, 38(13), 1489-1500.
39. HATEMI-J, A. (2012). Asymmetric Causality Tests With An Application. Empirical Economics, 43(1), 447-456.
40. HOWITT, P. (1999). Steady Endogenous Growth with Population and R&D Inputs Growing. Journal of Political Economy, 107, 715-730.
41. HU, A. ve PNG, I. (2009). Patent Rights and Economic Growth: Cross-Country Evidence. CELS 2009 4th Annual Conference on Empirical Legal Studies.
42. IŞIK, C. (2014). Patent Harcamaları ve İktisadi Büyüme Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği. Sosyoekonomi, 2014-1, 69-86.
43. JONES, C.I. (1995). Time Series Test of Endogenous Growth Models. Quarterly Journal of Economics, 110(2), 495-525.
44. JORGENSON, D.W. ve GRILICHES, Z. (1967). The Explanation of Productivity Changes. The Review of Economic Studies, 34, 249-283.
45. KALDOR, N ve MIRRLEES, J.A. (1962). A New Model of Economic Growth. Review of Economic Studies, 29(3), 174-192.
46. KARACA, O. (2003). Türkiye’de Enflasyon-Büyüme İlişkisi: Zaman Serisi Analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(2), 247-255.
47. KENDRICK, J.W. (1956). Productivity Trends: Capital and Labor. National Bureau of Economic Research (NBER), Occasional Paper No: 53, New York.
48. KILAVUZ, E. ve TOPÇU, A. (2012). Export and Economic Growth in the Case ofthe Manufacturing Industry: Panel Data Analysis of DevelopingCountries. International Journal of Economics and Financial Issues, 2(2), 201-215.
49. KİBRİTÇİOĞLU, A. (1998). İktisadi Büyümenin Belirleyicileri ve Yeni Büyüme Modellerinde Beşeri Sermayenin Yeri. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 53(1), 207-230.
50. KIM, L.W. (2011). The Economic Growth Effect of R&D Activity in Korea. Korea and the World Economy, 12(1), 25-44.
51. KORKMAZ, S. (2010). Türkiye’de AR‐GE Yatırımları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin VAR Modeli ile Analizi. Yaşar Üniversitesi Dergisi, 20(5), 3320-3330.
52. KÜÇÜKAKSOY, İ., ÇİFTÇİ, İ. ve ÖZBEK, R.İ. (2015). İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi: Türkiye Uygulaması. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 691-720.
53. LANDESMANN, M. ve PFAFFERMAYR, M. (1997). Technological Competition and Trade Performance. Applied Economics, 29(2), 179-196.
54. LEE, J-W. ve HONG, K. (2010). Economic Growth in Asia: Determinants and Prospects. Asian Development Bank Economics Working Paper, No. 220.
55. LICHTENBERG, F.R. (1993). R&D Investment and International Productivity Differences. NBER Working Paper Series, No. 4161.
56. LUCAS, R.E. (1988). On the Mechanics of Economic Development. Journal of Monetary Economics, 22, 3-42.
57. LUH, Y.H. ve CHANG, S.K. (1997). Building the Dynamic Linkages Between R&D and Productivity Growth. Journal of Asian Economics, 8(4), 525-545.
58. MIKE, F. ve ORANSAY, G. (2015). Altyapı ve İnovasyon Değişimlerinin Doğrudan Yabancı Yatırımlar Üzerine Etkisi: Türkiye Üzerine Ampirik Bir Uygulama. The Journal of Academic Social Science, 3(12), 372-381.
59. ÖNDER, K. ve HATIRLI, S.A. (2014). Türkiye’de İmalat Sanayi İhracatı ve Büyüme İlişkisinin İktisadi Analizi. Yaşar Üniversitesi Dergisi, 9(34), 5851-5869.
60. ÖZCAN, B. ve ARI, A. (2014). Araştırma-Geliştirme Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Analizi. Maliye Dergisi, 166, 39-55.
61. ÖZER, M. ve ÇİFTÇİ, N. (2009). AR-GE Harcamaları ve İhracat İlişkisi: OECD Ülkeleri Panel Veri Analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (23), 39-49.
62. PENG, L. (2010). Study on Relationship Between R&D Expenditure and Economic Growth of China. Proceedings of the 7th International Conference on Innovation ve Management, 1725-1728.
63. PERRON, P. (1989). The Great Crash, the Oil Price Shock, and the Unit Root Hypothesis. Econometrica, 57(6), 1361-1401.
64. PHILLIPS, P.C.B. ve PERRON, P. (1988). Testing for A Unit Root in time Series Regression. Biometrika, 75(2), 335-346.
65. REBELO, S.T. (1991). Long-Run Policy Analysis and Long-Run Growth. Journal of Political Economy, 99(3), 500-521.
66. ROMER, P.M. (1986). Increasing Returns and Long-Run Growth. Journal of Political Economy, 94(5), 1002-1037.
67. ROMER, P.M. (1990a). Capital, Labor, and Productivity. Brooking Papers on Economic Activity, Microeconomics, 337-367.
68. ROMER, P.M. (1990b). Endogenous Technological Change. Journal of Political Economy, 98(5), 71-101.
69. SOLOW, R.M. (1956). A Contribution to the Theory of Economic Growth. Quarterly Journal of Economics, 70, 65-94.
70. SOLOW, R.M. (1957). Technical Change and the Aggregate Production Function. Review of Economics and Statistics, 39, 312-320.
71. ŞİMŞEK, M., ve BEHDİOĞLU, S. (2006). Araştırma-Geliştirme (AR-GE) Faaliyetlerinin Türkiye-OECD Ülkelerinde Kümeleme Analizi ile İncelenmesi ve Ekonomik Büyümedeki Önemi. İktisat İşletme ve Finans, 21(245), 123-137.
72. TABAN, S. ve ŞENGÜR, M. (2013). Türkiye’de AR-GE ve Ekonomik Büyüme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 355-376.
73. TAKIM, A. (2010). Türkiye’de GSYİH ile İhracat Arasındaki İlişki: Granger Nedensellik Testi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 1-16.
74. TARI, R. (2011). Ekonometri. (7. Baskı), Umuttepe Yayınları, Kocaeli.
75. TODA, H.Y. ve YAMAMOTO, T. (1995). Statistical Inference in Vector Autoregressions With Possibly Integrated Processes. Journal of Econometrics, 66(2), 225-250.
76. UZAWA, H. (1965). Optimum Technical Change in an Aggregative Model of Economic Growth. International Economic Review, 6, 18-31.
77. UZAY, N., DEMİR, M. ve YILDIRIM, E. (2012). İhracat Performansı Açısından Teknolojik Yeniliğin Önemi: Türkiye İmalat Sanayi Örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13(1), 147-160.
78. ÜLKÜ, H. (2004). R&D, Innovation, and Economic Growth: An Empirical Analysis. IMF Working Paper, No: WP/04/185.
79. WONG, P.K., HO, Y.P. ve AUTIO, E. (2005). Entrepreneurship, Innovation and Economic Growth: Evidence from GEM Data. Small Business Economics, 24, 335-350.
80. YILANCI, V. (2009). Yapısal Kırılmalar Altında Türkiye İçin İşsizlik Histerisinin Sınanması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10(2), 324-335.
81. YILANCI, V. (2014). Zaman Serileri Analizi Sakarya Ekonometri Semineri-2014 Ders Notları. Sakarya.
82. YILDIRIM, E. ve KESİKOĞLU, F. (2012). AR-GE Harcamaları ile İhracat Arasındaki Nedensellik İlişkileri: Türkiye Örneğinde Panel Nedensellik Testi Kanıtları. Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 32(1), 165-180.
83. ZACHARIADIS, M. (2004). R&D-Induced Growth in the OECD?. Review of Development Economics, 8(3), 423-439.
84. ZHANG, L., SONG, W. ve HE, J. (2012). Empirical Research on the Relationship Between Scientific Innovation and Economic Growth in Beijing. Technology and Investment, 3, 168-173.