TURKEY’S DISABILITY POLICIES WITHIN THE SCOPE OF THE NATIONAL PROGRAM AND THE REGULAR PROGRESS REPORTS

Öz

The aim of this study to handle Turkey’s disability policies within the context of the process of European Union membership. According to this aim, the National Program which was prepared by Turkey and Turkey Regular Progress Reports which were prepared by European Union between 1998-2015 are analyzed with content analysis method. The study is realized within the eight fields as “non-discrimination and equality, accessibility, employment, education, health and rehabilitation, social assistance, legislation and institutional structure” in which the problems of people with disabilities are more intense. According to the findings result it has been ascertained that Turkey has achieved positive developments about disability policies in the process, but it has not reached the expected level yet. Problems related to the disability field continue. The legislation cannot be transfered to implemantation as required which is the leading reason of this situation.

Anahtar Kelimeler

• Public Administration,Disability Policies,Turkey,European Union

ULUSAL PROGRAM VE DÜZENLİ İLERLEME RAPORLARI ÇERÇEVESİNDE TÜRKİYE'NİN ENGELLİ POLİTİKALAR

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin engelli politikalarını Avrupa Birliği’ne üyelik süreci bağlamında ele almaktır. Bu doğrultuda çalışmada, içerik analizi yöntemi ile Türkiye tarafından hazırlanan Ulusal Program ve 1998-2015 yılları arasında Avrupa Birliği tarafından Türkiye için yazılmış olan Düzenli İlerleme Raporları incelenmiştir. Çalışma engellilerin sorunlarının yoğunlaştığı “ayrımcılık yasağı ve eşitlik, erişilebilirlik, istihdam, eğitim, sağlık ve rehabilitasyon, sosyal yardımlar, mevzuat ve kurumsal yapı” alanları çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, Türkiye'nin süreç içerisinde engelli politikaları alanında olumlu gelişmeler kaydettiği, ancak henüz beklenen düzeye ulaşamamış olduğu tespit edilmiştir. Engellilik alanına ilişkin sorunlar devam etmektedir. Bu durumun başta gelen nedeni ise mevzuatın uygulamaya gerektiği gibi aktarılamamasıdır.

Anahtar Kelimeler

• Kamu Yönetimi,Engelli Politikaları,Türkiye,Avrupa Birliği

Kaynakça

1. ARIKAN, Ç. (2002). “Sosyal Model Çerçevesinde Özürlülüğe Yaklaşım”, Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, Cilt 2, Sayı 1, ss. 11-25.
2. AYSOY, M. (2004). Avrupa Birliği Sürecinde Özürlüler Politikası, Açı Kitaplar, İstanbul.
3. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI (2013). Avrupa Birliği Müzakere Sürecinde Yargı ve Temel Haklar Faslı, Ankara: Avrupa Birliği Bakanlığı Yayını.
4. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI, Türkiye-AB İlişkileri, http://www.ab.gov.tr/ files/rehber/03_rehber.pdf, 13.05.2016.
5. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI, Türkiye-AB Katılım Müzakereleri, http://www.ab.gov.tr/files/rehber/06_rehber.pdf, 14.05.2016.
6. BARNES, C. (2012). The Social Model Of Disability: Valuable or Irrelevant? http://www.mcgill.ca/files/osd/TheSocialModelofDisability.pdf, 11.04.2014.
7. BAŞARAN, S. (2011). “Yerel Yönetimlerde Özürlü Hizmetlerine İlişkin Yöntem, Süre ve Yaptırım”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt 20, Sayı 1, ss. 11-25.
8. BEAULAURIER, R. L. ve TAYLOR, S. H. (2007). “Social Work Practice With People With Disabilities In The Era Of Disability Rights”, Psychological And Social Impact Of Illness And Disability (5th Edition), (Ed.) DELL, A. E. O. ve POWER P. W., Springer Publishing Company, New York, ss. 53-75.

9. BRICOUT, J. C. vd. (2004). “Linking Models of Disability For Children With Developmental Disabilities”, Journal Of Social Work In Disability & Rehabilitation, Vol. 3 (4), ss. 45-67, http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1300/J198v03n04_04#.U0fgo6IWeZQ, 11.04.2014.
10. BURCU, E. (2007). Türkiye’de Özürlü Birey Olma: Temel Sosyolojik Özellikleri ve Sorunları Üzerine Bir Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara.
11. CLIFFORD, J. “The UN Disability Convention And Its Impact On European Equality Law”, The Equal Rights Review, Volume 6, 2011, ss. 11-25, http://www.equalrightstrust.org/ertdocumentbank/ERR06_jarlath_article.pdf, 19.06.2014.
12. COOPER, J. (2000). “Improving The Civil Rights Of People With Disabilities Through International Law”, Law Rights And Disability, (Ed.) COOPER, J., Jessica Kingsley Publishers, London, ss. 59-81.
13. ÇAĞLAR, S. (2009). Uluslararası Hukuk ve Türk Hukuk Sisteminde Engellilerin Eğitim Hakkı ve Devlet Yükümlülükleri, Beta Yayınları, İstanbul.
14. ENGELLİ HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME (2006). http://www.un.org/disabilities/documents/convention/convention_accessible_pdf, 08.04.2014.
15. ERDUGAN, F. E. (2010). Türkiye’de Özürlü Yoksulluğu ve Mücadele Politikalarının Değerlendirilmesi: Ankara-Keçiören Örneği, Özürlüler İdaresi Başkanlığı Yayınları, Ankara.
16. GÖKMEN, F. (2007). “Türkiye’de Özürlü Haklarının Gelişimi”, Öz-Veri Dergisi, Cilt 4, Sayı 2, ss. 1085-1106.
17. GÜLCAN, M. G. (2007). “Ulusal Programda ve İlerleme Raporlarında Eğitim”, Marmara Avrupa Araştırmaları Dergisi, Cilt 15, Sayı 1, ss. 21-40.
18. GÜLMEZ, M. (2008). Avrupa Birliği ve Sosyal Politika, Hatipoğlu Yayınevi, Ankara.
19. GÜNEYSU, G. (2013). “Birleşmiş Milletler Sisteminde İnsan Haklarının Korunması”, Temel İnsan Hakları Bilgisi-II, (Ed.) AVCI, M., Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir, ss. 2-23.
20. HAMMARBERG, T., (2012). Avrupa’da İnsan Hakları, (Çev.) EKMEKÇİ, A., İletişim Yayınları, İstanbul.
21. KERMAN, U. vd., (2013). “Avrupa Birliği’nin Türk Kamu Yönetiminden Demokratikleşme Beklentileri: İlerleme Raporları Üzerinden Bir Analiz (1998-2012)”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 18, Sayı 2, ss. 85-99.
22. KOLAT, S. (2010). Avrupa Birliği Sosyal Politikası Çerçevesinde Özürlülere Yönelik Ayrımcılıkla Mücadele ve Türkiye’deki Yansımaları, Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Yayınları, Ankara.
23. LANG, R. (2007). “The Development And Critique Of The Social Model Of Disability”, Working Paper, Leonard Cheshire Disability And Inclusive Development Centre, http://www.ucl.ac.uk/lc-ccr/centrepublications/workingpapers/ray, 12.04.2014.
24. ÖZİDA (2001). Özürlüler İçin Ülke Raporu: 1995-2000, Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı Yayınları, Ankara.
25. ÖZİDA ve DİE (2004). Türkiye Özürlüler Araştırması 2002, Devlet İstatistik Enstitüsü Matbaası, Ankara.
26. ÖZER, M. A. (2009). “Avrupa Birliği’ne Tam Üyeliğin Eşiğinde Türkiye”, Yönetim ve Ekonomi Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt 16, Sayı 1, ss. 89-105.
27. PFEIFFER, D. (2005). “The Conceptualization of Disability”, Endling Disability Discrimination: Strategies For Social Workers, (Ed.) MAY, G. E. ve RASKE M. E., Pearson Education, Boston.
28. QUINN, G. vd. (2002). “Human Rights And Disability”, New York: United Nations Publication, http://www.ohchr.org/Documents/Publications/HRDisabilityen.pdf, 12.06.2014.
29. RIOUX, M. H. ve VALENTINE, F. (2005). “Does Theory Matter? Exploring The Nexus Between Disability Human rights And Public Policy”, Critical Disbility Theory: Essays In Philosophy, Politics, Policy And Law, (Ed.) POTHIER D. ve DEVLIN R.,UBC Press, Vancouver, BC, CAN, ss. 47-69.
30. SEYYAR, A. (2008). “Sosyal Siyaset Ekseninde Yerel Özürlüler Politikası: Özürlü dostu Yerel sosyal Politikalar”, Yerel Siyaset Dergisi, Sayı 27, ss. 80-85, http://www.sosyalsiyaset.net/documents/makale.asp, (21.04.2014).
31. YANIK, M. (2008). “1982 Anayasası’nın İnsan Hakları Anlayışının Uluslararası Belgeler ve Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Değerlendirilmesi”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt XII, Sayı 1-2, ss. 1133-1161.
32. TÜİK (2011). “Nüfus ve Konut Araştırması 2011”, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=15843, 02.09.2014.
33. TÜRKİYE ULUSAL PROGRAMI (2001). http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=195&l=1, 27.08.2014.
34. TÜRKİYE ULUSAL PROGRAMI (2003). http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=196&l=1, 27.08.2014.
35. TÜRKİYE ULUSAL PROGRAMI (2008). http://www.abgs.gov.tr/index.php?p=42260&l=1, 27.08.2014.
36. ÜNAL, Ş. (1994). “İnsan Haklarının Tarihi Felsefi ve Hukuki Temelleri”, Ankara Barosu Dergisi, Sayı 1, ss. 41-74.
37. WHO (2011a). “Dünya Engellilik Raporu: Yönetici Özeti”, http://siteresources. worldbank.org/TURKEYINTURKISHEXTN/Resources/455687-1328710754698/YoneticiOzeti.pdf, 07.04.2014.
38. WHO (2011b). “World Report On Disability”, http://www.who.int/ disabilities/world_report/2011/report.pdf, 09.04.2014.
39. 1998 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/ AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turk iye_Ilerleme_Rap_1998.pdf, 03.09.2014.
40. 1999 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/ AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turk iye_Ilerleme_Rap_1999.pdf, 03.09.2014.
41. 2000 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2000.pdf, 03.09.2014.
42. 2001 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2001.pdf, 03.09.2014.
43. 2002 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/ files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2002.pdf, 03.09.2014.
44. 2003 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2003.pdf, 07.09.2014.
45. 2004 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2004.pdf, 07.09.2014.
46. 2005 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2005.pdf, 07.09.2014.
47. 2006 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/Turkiye_Ilerleme_Rap_2006.pdf, 07.09.2014.
48. 2007 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2007.pdf, 07.09.2014.
49. 2008 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2008.pdf, 07.09.2014.
50. 2009 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2009.pdf, 07.09.2014.
51. 2010 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/turkiye_ilerleme_rap_2010.pdf, 07.09.2014.
52. 2011 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/2011_ilerleme_raporu_tr.pdf, 08.09.2014.
53. 2012 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/2012_ilerleme_raporu_tr.pdf, 08.09.2014.
54. 2013 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/AB_Iliskileri/AdaylikSureci/IlerlemeRaporlari/2013_ilerleme_raporu_tr.pdf, 08.09.2014.
55. 2014 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.abgs.gov.tr/files/ilerlemeRaporlariTR/2014_ilerleme_raporu_tr.pdf, 11.06.2015.
56. 2015 Yılı Türkiye Düzenli İlerleme Raporu, http://www.ab.gov.tr/files/000files/2015/11/2015_turkiye_raporu.pdf, 11.04.2016.