KRİPTO PARALARIN FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TESPİTİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Öz

Özellikle son bir kaç yılda dünyada popülaritesi giderek artan ve kripto paraları içerisinde bulunduran kripto para piyasası gerek uluslararası gerekse ulusal yazının ilgi odağı olmaktadır. Kripto paralar, uluslararası ödemeleri anında, gizliliği yüksek ve kolay bir şekilde kendi para birimleri üzerinden gerçekleştirme imkânı sunar. Bu araştırmanın amacı kripto paralardan olan Bitcoin, Ethereum ve Ripple arasında kısa ve uzun dönemli ilişki olup olmadığını tespit etmektir. Kripto paraların kendi içinde birbirini etkileyip etkilemediği tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada 01.01.2018-31.12.2018 yılı arasında Bitcoin, Ethereum ve Ripple kripto paraların kapanış fiyatları kullanılmıştır. Bağımlı değişken olarak Bitcoin belirlenirken, Ethereum ve Ripple bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Seçilen zaman aralığı içinde yer alan veriler günlük olarak ele alınarak zaman serisi oluşturulmuştur. Seçilen üç kripto paraların verilerine önce birim kök testi uygulanmıştır. Seriler birinci derece farklarında durağan hale gelmiştir. Ardından modelin gecikme uzunluğu sekiz bulunmuştur ve Johansen Eşbütünleşme testi yapılmıştır. Vektör hata düzeltme modeli ile de kripto paralar arasındaki ilişki detaylı biçimde incelenmiş ve sonuçta Bitcoin, Ethereum ve Ripple kripto paraları arasında kısa dönem ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kripto para,Bitcoin,Ethereum,Ripple

A RESEARCH FOR DETERMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN PRICES OF CRYPTO COINS

Öz

Especially in the last few years, the crypto money market, which has become increasingly popular in the world and has crypto coins such as Bitcoin, Ethereum and Ripple, has become the focus of attention both in international and national literature. Crypto coins offer the ability to make international payments instantly, in a highly confidential and easy manner, in their own currency. The aim of this study is to determine whether there is a short and long term relationship between the crypto coins Bitcoin, Ethereum and Ripple. It has been tried to determine whether the crypto coins affect each other. The closing prices of Bitcoin, Ethereum and Ripple crypto coins were used in the study between 01.01.2018-31.12.2018. While Bitcoin was determined as dependent variable, Ethereum and Ripple were determined as independent variables. The data series within the selected time period were handled on a daily basis and the time series was created. The unit root test was applied to the data of the selected 3 crypto coins. The series became stationary in the first degree differences. The lag length of the model was 8 and the Johansen cointegration test was performed. 1 cointegrated vector was found. The relationship between the vector error correction model and the crypto coins was examined in detail and a short-term relationship was found between the Bitcoin, Ethereum and Ripple crypto coins.

Anahtar Kelimeler

• Bitcoin,Ethereum,Ripple,Johansen,VECM,Walt Test

Kaynakça

1. ATİK, M. vd., (2015). “Kripto Para: Bitcoin ve Döviz Kurları Üzerine Etkileri”, Bartın Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 6(11), 247-261.
2. ÇEKER, S. M. (2018). Kripto Paralar Ve Ekonomik Etkileri, Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, Bitirme Tezi, İstanbul.
3. DOĞAN Z. vd., (2018). Türkiye’de Bitcoin İşlemlerinin Vergilendirilmesi ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Öneriler, Vergi Sorunları Dergisi, S. 361, Ekim.
4. https://blockonomi.com/litecoin-guide/ (25.12.2018).
5. https://coinmarketcap.com/all/views/all/ (25.12.2018).
6. https://cryptodaily.co.uk/the-history-of-ethereum (08.01.2019).
7. https://www.mail-archive.com/ [e-mail]/msg10142.html (25.12.2018).
8. KARAOĞLAN S. vd., (2018). “Türkiye’de Kripto Para Farkındalığı ve Kripto Para Kabul Eden İşletmelerin Motivasyonları”, İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi C. 6, S. 2, 15-28.

9. TEMİZER A. ve Serbestoğlu, İ. (2018). Kripto Paralarda Getiri ve İşlem Hacmi Arasındaki Nedensellik İlişkisi Üzerine Ampirik Bir İnceleme, Multidisipliner Çalışmalar-4 (Sosyal Bilimler), c. 1.
10. ÜZER, B. (2017). Sanal Para Birimleri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ödeme Sistemleri Genel Müdürlüğü, Uzmanlık Yeterlik Tezi, Ankara