Yıl 2019, Cilt 6 , Sayı 1, Sayfalar 54 - 65 2019-04-30

Teachers in Çanakkale Front During The First World War
I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler

Selçuk Uygun [1]


Çanakkale front which is one of the most important fronts in the First World War is also worth studying in educational dimension as well as military and political aspects. The teacher is also one of the most important alive actors of education. At the front and behind it the teachers' actions have direct impact on educational institutions and also have the power to influence other agencies. In this research, conditions of teachers and student teachers involved in Çanakkale front and behind it and effects of the war on educational institutions were discussed through the teacher. Research data was collected through some archival documents and written works on the subject based on official correspondence in the years 1914-1916. These data were evaluated by using descriptive analysis method. Based on the findings of research overall the following conclusion was reached: While volunteer or draftee teachers were battling in the defence of the homeland at the front, behind it many schools remained without teacher and the education was negatively affected by that situation.

Birinci Dünya Savaşında en önemli cephelerden biri olan Çanakkale Cephesi, askeri ve siyasî yönden olduğu kadar eğitim boyutunda da araştırılmaya değerdir. Eğitimin canlı aktörlerinden en önemlisi öğretmendir. Cephede ve cephe gerisinde öğretmenlerin faaliyetleri, eğitim kurumunu doğrudan etkilediği gibi diğer kurumları da etkileme gücüne sahiptir. Bu araştırmada Çanakkale Cephesinde ve cephe gerisinde görev alan öğretmen ve öğretmen adaylarının durumları ve savaşın öğretmen üzerinden eğitim-öğretim kurumuna etkileri ele alınmıştır. Araştırmanın verileri, 1914-1916 yıllarındaki resmî yazışmalara dayalı bazı arşiv belgeleri ve konuyla ilgili yazılı eserlerdir. Bu veriler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularından hareketle genel olarak şu sonuca ulaşılmıştır: Gönüllü veya askere çağrılan öğretmenler,  cephede vatan savunmasında çarpışırken cephe gerisinde birçok okul, öğretmensiz kalmış ve bundan eğitim-öğretim olumsuz etkilenmiştir.

  • Akyüz, Y. (2012). Türkiye’de Öğretmenlerin Toplumsal Değişmedeki Etkileri (1839-1950). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.Akyüz, Y. (2013). Türk Eğitim Tarihi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.Aray, S. (1959). Bir Galatasaraylının Hatıraları. İzmir: TCDD Basımevi.Arıkan, M. (2011). “Bir Çanakkale Şehidi ve Mektubunun Başına Gelenler”. Akademik Bakış Dergisi. 5 (9), s.213-243.Çakır, Ö. (2009). Türk Harp Edebiyatında Çanakkale Mektupları. Ankara: Akçağ Yayınları.Çolak, İ. (2008). Mahşerin İrfan Ordusu Okuldan Çanakkale’ye. İstanbul: Nesil Yayınları.Erdemir, L. (2010). “Çanakkale Savaşında Mektepliler” Geliboluyu Anlamak içinde. http://geliboluyuanlamak.com (17.03.2010). s. 1-12. Ergün, M. (1992). “Birinci Dünya Savaşı Sırasında Türk-Alman Eğitim ilişkileri”. OTAM Dergisi. sayı 3, s. 193-210.İsmail Hakkı (9 Şubat 334- 1918). “Çanakkale Müdafaası Nedir?” Yeni Mecmua Dergisi. 18 Mart 1915 Çanakkale Özel Sayısı (akt. H. Ersin Avcı). http://www.canakkale.org.tr (02.10.2014).Kafadar, O. & Esenkaya, A. (2004). “Çanakkale Savaşlarında Kaybedilen Eğitim Görmüş Nesiller Üzerine Düşünceler ve Öneriler”. Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı. Sayı 2. S. 135-157. Koçkuzu, A. O. (2011). Çanakkale Cephesinde Bir Müderris Abdullah Fevzi Efendi -Hatıralar. İstanbul: İz Yayıncılık.Öztürk, C. (2005). Türkiye’de Dünden Bugüne Öğretmen Yetiştiren Kurumlar. İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.Öztürk, F. (2011). “Türk Eğitim Tarihinde Eğitim ve Askerlik İlişkisi”. Prof. Dr. Yahya Akyüz’e Armağan (edit. C. Öztük ve İ. Fındıkçı). Ankara: Pegem Akademi yayınları, s.1033-1045.Sabah, İ. (2013). Çanakkale Savaşlarının Eğitim Kurumuna Etkisi (1914-1916). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale. Şahin, C. (2012). “Çanakkale Savaşlarının Eğitim ve Öğretim Üzerindeki Etkisi: Karesi İdâdîsi ve Sultânîsi Örneği”. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 26, s.7-20. Tunçoku, A. M. (2005). Çanakkale 1915 Buzdağının Altı. Ankara: TBMM Basımevi.Tunçoku, M & Taşkıran, C. (2000). Çanakkale, Churchill ve Anzaklar. Ankara: Genelkurmay Basımevi. Turan, K. (2000). Türk-Alman Eğitim İlişkilerinin Tarihi Gelişimi. İstanbul: Ayışığı Kitapları.Tüccarzâde İbrahim Hilmi (2012; Orijinal Baskı 1913). Balkan Harbi’ni Niçin Kaybettik? (Yayına Hazırlayan: M. Yıldız ve H. Akyol). İstanbul: İz Yayınları.Türk, F. ve Çınar, S. (2013). “Türkiye ile Almanya Arasındaki Bilimsel İlişkiler: Türk-Alman Üniversiteleri”. Akademik Bakış Dergisi. 7 (13), s. 45-65.Uygun, S. (2009). Çanakkale’de Eğitim ve Okullar Tarihi. İstanbul: Kriter Yayınları.Vakkasoğlu, V. (2014). Çanakkale’de Şahlananlar. İstanbul: Nesil Yayınları.Arşiv KaynaklarıATASE, kls.2030, Dos.574, Fih.001-024; ATASE, kls.2030, Dos.574, Fih.001-067; ATASE, kls.2030, Dos.574, Fih.001-070; ATASE, kls.2030, Dos.574, Fih.001-078.BOA MF ALY 78-50; BOA MF HTF 2-5; BOA MF İBT 78-550-15; BOA DH HMŞ 23-95.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6808-2829
Yazar: Selçuk Uygun (Sorumlu Yazar)
Kurum: SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Nisan 2019

Bibtex @araştırma makalesi { sduijes514159, journal = {SDU International Journal of Educational Studies}, issn = {}, eissn = {2148-9068}, address = {}, publisher = {Süleyman Demirel Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {6}, pages = {54 - 65}, doi = {10.33710/sduijes.514159}, title = {I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler}, key = {cite}, author = {Uygun, Selçuk} }
APA Uygun, S . (2019). I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler. SDU International Journal of Educational Studies , 6 (1) , 54-65 . DOI: 10.33710/sduijes.514159
MLA Uygun, S . "I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler". SDU International Journal of Educational Studies 6 (2019 ): 54-65 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduijes/issue/44932/514159>
Chicago Uygun, S . "I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler". SDU International Journal of Educational Studies 6 (2019 ): 54-65
RIS TY - JOUR T1 - I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler AU - Selçuk Uygun Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.33710/sduijes.514159 DO - 10.33710/sduijes.514159 T2 - SDU International Journal of Educational Studies JF - Journal JO - JOR SP - 54 EP - 65 VL - 6 IS - 1 SN - -2148-9068 M3 - doi: 10.33710/sduijes.514159 UR - https://doi.org/10.33710/sduijes.514159 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 SDU International Journal of Educational Studies I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler %A Selçuk Uygun %T I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler %D 2019 %J SDU International Journal of Educational Studies %P -2148-9068 %V 6 %N 1 %R doi: 10.33710/sduijes.514159 %U 10.33710/sduijes.514159
ISNAD Uygun, Selçuk . "I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler". SDU International Journal of Educational Studies 6 / 1 (Nisan 2019): 54-65 . https://doi.org/10.33710/sduijes.514159
AMA Uygun S . I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler. SDU International Journal of Educational Studies. 2019; 6(1): 54-65.
Vancouver Uygun S . I. Dünya Savaşı Çanakkale Cephesinde Öğretmenler. SDU International Journal of Educational Studies. 2019; 6(1): 65-54.